ايماقتار • 20 اقپان, 2019

كوكىرەك كوزىنىڭ قۇدىرەتى

857 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

اينالامىزداعى الەمدى بار اسەمدىگىمەن تانۋ قاي-قايسىمىزعا دا تاڭسىق. الايدا كۇندەلىكتى قىم-قۋىت تىرلىكتىڭ قۇرساۋىندا جان-جاعىمىزعا جان جىلۋىمەن قاراۋعا مۇرشامىز بولا بەرمەيتىنىن مويىندايمىز. ال ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىز ءۇشىن الەمدى تانۋ, ونىڭ ءاربىر ساتىمەن قۋانۋدىڭ ءوزى باقىت. جاقىندا عانا «قازاقستاننىڭ 100 جاڭا ەسىمى» جوباسىندا ەسىمى اتالعان عالىم نۇرلانوۆ ادامزات الەمى ءۇشىن مەيىرباندىق پەن كەڭپەيىلدىلىكتىڭ ورنى ويسىراپ تۇر دەيدى. ون جاسىنان باستاپ جانارى جاسىعان جاس دارىن ومىردەن قاعاجۋ كورىپ, مۇقالعانىنا قاراماستان, ارماندارىنا قاراي ادىمداي باسىپ كەلەدى. 

كوكىرەك كوزىنىڭ قۇدىرەتى

ون جاسى­نان باس­­تاپ جا­نارىنىڭ دۇرىس كور­مەي­تىنىن اڭعارعان عال­ىمنىڭ اتا-اناسى دارى­گەرلەردىڭ كو­مە­گىنە جۇ­گىن­­گەنى­مەن, جاسالعان ەم-دوم­­نىڭ دا جاقسى ناتيجەسى بولا قويمايدى. 

الايدا بالا كوڭىل جاسىمادى. سەگى­زىن­شى سىنىپتان باستاپ زاعيپ جانە كوزى ناشار كورەتىن بالالارعا ارنال­عان جام­بىل وبلىستىق «بولاشاق» مەك­تەپ-ين­تەر­ناتىندا وقۋىن جالعاستىر­دى. «مەنىڭ ار­مان­دارىمنىڭ ىرگەتاسى وسى مەك­تەپ­­تە قالاندى», دەيدى عالىم اداي ۇلى. 

مەكتەپتى اياقتاعاننان كەيىن اتا-اناسىمەن بىرگە الماتىعا قونىس اۋدار­عان عالىمنىڭ دەنساۋلىعىنا وراي­ جوعارى وقۋ ورنىنا تەست تاپسىرۋعا دا مۇمكىندىگى شەكتەلدى. كوڭىلى قۇلازى­عانى­مەن دە وڭتۇستىك استانانىڭ جاي­ما-شۋاق كۇندەرى ونى بارىنشا مەيى­رىم قۇشاعىنا تارتىپ اكەتكەندەي اسەر­لەندىردى. وسىلايشا قالا ومىرىنە بىر­تە-بىرتە بويى ۇيرەنە باستاعان ول قاراپ وتىرماي, كۇزەتشى بولىپ جۇ­مىسقا ورنالاستى. قولى قالت ەتكەندە ­بارار جەرى – كىتاپحانا. سوندا وتە­تىن تەگىن كۋرستاردىڭ بىردە-ءبىرىن قال­دىر­مايدى. ەندىگى ءومىردىڭ ءمانى وسى كىتاپ الەمىنىڭ ىشىندە بۇعىپ جات­قانداي كورىنەتىن. كوپ ۇزاماي جۇ­مىس­پەن قامتۋ ورتالىعى ارقىلى رۋحاني ورتانىڭ ءبىر مۇشەسىنە اينالدى. عالىم­نىڭ كىتاپحاناداعى ەڭبەك جولىندا گۇلبارشىن راحىمبەردىقىزىنداي بىلىكتى باسشىنىڭ ەڭبەگى زور. مۇنداعى جۇمىستىڭ بارلىعىن دا ىنتا-جىگەرىمەن اتقاراتىن ەڭبەكقورلىعىنا وراي عالىمعا رەس­­پۋب­­ليكالىق زاعيپ جانە كورۋ قابىلەتى تومەن ازاماتتارعا ارنال­­عان كىتاپحانادان شىعاتىن «ربنسگ-ۆەستي» گازەتىن شىعارۋ جاۋاپ­­كەرشىلىگى جۇك­تەلدى. وسى­لاي­شا جانارىن جاس جۋعان ساتتەر جانىنا جىلىلىق ۇيالات­قان ۇجىمنىڭ ومىرىمەن استاسىپ كەتتى. 

ىسكەر مامانعا قاشاندا سۇرا­نىس جوعارى ەمەس پە؟ كەلىسىم­شارتى اياق­تال­عان سوڭ, سۇيىك­تى ءىسىن استاناداعى «ور­­تا­­لىق­­تان­دى­­رىل­عان كىتاپحانالار جۇ­­يەسى» كوم­­مۋنال­دىق مەملەكەتتىك مە­كە­­مەسى­نە قاراستى كوزى كورمەيتىن جانە ناشار كورەتىن ازاماتتارعا ار­نال­عان ارنايى كىتاپ­حاناسىنىڭ «دىبىس جازۋ ستۋ­دياسى جانە برايل» كى­تاپ­­تارىن شىعارۋ بولى­مىندە كى­تاپ­حاناشى بولىپ جال­عاس­­تىر­عان جاس مامان كومەككە مۇق­­ت­اج بالا­لار­دى نازارىنان تىس قال­دىر­ماۋدى ءومى­رى­نىڭ ءبىر بول­شەگى­نە اينالدىردى. سالاعا قاتىس­تى ءبىلىمىن جەتىلدىرىپ, كوكشەتاۋ قالا­­سىن­داعى اقان سەرى اتىن­داعى مادە­نيەت كول­لەدجىن, ودان كەيىن ش.ءۋا­لي­حانوۆ اتىن­داعى كوكشەتاۋ مەم­­لە­­­كەت­تىك ۋني­ۆەر­سيتەتىن «كىتاپ­حانا ءىسى» ما­مان­دىعى بويىنشا ءتامامداپ شىعادى. 

ۇلكەن ىزدەنىس پەن قاجىرلى ەڭبەگى­مەن العا جىلجىعان عالىم اداي ۇلى استانا قالاسىنداعى №10 گيمنازيادا زاعيپ جانە كوزى ناشار كورەتىن بالالاردى برايل قار­پىنە ۇيرەتە باستادى. ەكى باعان­عا ورنالاسقان نۇكتەلەردى ساۋ­ساق­پەن عانا سەزىنىپ, الەمنىڭ بار قيمىلىن تانۋ ءۇشىن ۇلكەن ەرىك-جىگەردى تالاپ ەتەتىن برايل ءالىپبيىن مەڭگەرۋ وڭاي ەمەس-ءتى. وسى­دان كەيىن ارنايى ۇيىرمە ۇيىم­داستىرىپ, ساباقتاردى تەگىن وتكىزۋ تۋرالى وي كەلدى. 

بۇگىندە كوزى كورمەيتىن جانە ناشار كورەتىن ازاماتتارعا ارنالعان ارنايى كىتاپحانانىڭ باسشىسى عالىم نۇرلانوۆ كومەككە مۇقتاج جاندار ءۇشىن قازاق تىلىندەگى باسىلىمداردىڭ تاپ­شىلىعىنا قىنجىلادى. وسى ورايدا برايل قارپىمەن باسۋعا ماماندانعان ارنايى باسپاحانا اشىپ, قازاق ءتىلدى كىتاپ­تاردىڭ جارىققا شىعۋىنا قول­داۋ بولسا دەگەن ۇسىنىسىن ەل­با­سى­نىڭ الدىندا دا جەتكىزگەن جاس باسشى زاعيپتارعا ارنالعان كى­تاپ­­تاردىڭ باسىم كوپشىلىگى رەسەي­­دەن اكەلىنەتىندى­گىن جەتكىزدى. «برايل قارپىن ۇيرەتۋ بو­يىنشا قازاق تىلىندەگى كىتاپتار قورى از. وقىر­ماندار تاراپىنان قازاقتىڭ جاس اقىن-جازۋشىلارىنىڭ شىعار­ما­­لارى­نا دەگەن سۇرانىس جوعا­رى. وسى باعىت­ت­ا ەلىمىزگە بەلگىلى جاس قا­لام­گەرلەر­مەن, سونداي-اق قازاق­ستان جازۋشىلار وداعىمەن دە كەلىس­سوزدەر جۇرگىزۋ جولعا قويى­لىپ كەلە­دى», – دەيدى عالىم اداي­ ۇلى. بۇ­گىن­دە مىڭنان استام وقىرما­نى بار كىتاپحانا وقىر­ماندارىنىڭ دەنى 18 جاستان جو­عارى بولسا, الداعى ۋاقىتتا جاس­وس­پىرىمدەر مەن بالالاردى دا قامتۋ جوسپارلا­نىپ وتىر. سەبە­بى زاماناۋي تەحنولوگيا­لار قارىش­تاپ دامىپ كەلە جات­قانىمەن دە, جاس بۋىننىڭ كىتاپ­قا دەگەن قىزى­عۋ­شىلىعى جوعارى. 

وسىلايشا جاس مامان الەمنىڭ اسەم­دىگىن تانۋعا ۇمتىلعان كومەككە مۇقتاج جاندارعا برايل قارپىنىڭ وقۋ ادىستەمەسىن ۇيرەتىپ, «ساۋساق ۇشىن­داعى الەم» ۇيىرمەسىندە ارنايى سينتەزاتور ارقىلى كومپيۋ­تەرلىك ساۋاتتارىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتىپ كەلەدى. 

«بولاشاق» كورپوراتيۆتىك قورىنىڭ قولداۋىمەن اشىلعان دىبىس جازۋ ستۋ­دياسىندا بۇگىندە جۇزدەن استام كىتاپ جازىلعان. وسى قارقىننان تان­باساق, وقىر­مان­دارىمىزدىڭ بار­لىق سۇرانىسىن قاناعاتتاندىراتىن دارە­جەگە جەتەمىز. الداعى ۋاقىتتا ەلەك­تروندى جۋرنالداردى زاماناۋي تاسىل­­دەر ارقىلى مەڭگەرۋ دە جوسپارلانىپ وتىر. بۇل باعىتتا مەملەكەتتىك قول­داۋ­­دىڭ ىقپالى زور. قازىرگى كەزدە كىتاپ­­حانا وقىرماندارىنىڭ سوڭعى ۇل­گى­­­دەگى كومپيۋتەرلەرمەن وزدەرىنە قا­­جەت كىتاپ­تاردى برايل قارپىنە اۋىس­تى­­رىپ, پرينتەر ارقىلى قولدارىنا ۇس­­تاپ, سەزى­نىپ وقي الاتىن مۇمكىندىگى بار. ال­داعى ۋاقىتتا «Youtube» دەربەس كا­نالىن اشىپ, ونەرگە جاقىن جان­دار­­دىڭ شىعارمالارىن دىبىس جازۋ ستۋ­ديا­سى ارقىلى وڭدەپ, ينتەرنەتكە سالۋ, مۋزى­كالىق باعىتتا تەگىن ساباق وتكىزۋ دە جوسپاردا بار», دەپ جىگە­ر­لەنەدى عالىم.

كومەككە مۇقتاج جاندارعا كومەك­تەسىپ جۇرگەن عالىم اداي­ ۇلى­نىڭ بۇگىن­دە جەتكەن جەتىس­تىك­تەرى از ەمەس. «اق تاياق» فەستي­ۆالى­نىڭ برايل جۇيە­سى بو­يىن­شا «وقۋ مەن جازۋ» اتالى­مىن­دا گران-پري يەگەرى بولسا, جەڭىل ات­لە­­تي­كادان مۇمكىندىگى شەك­تەۋ­لى جان­دار اراسىندا وتكەن ء«ۇمىت» سپارتاكياداسىنىڭ كۇمىس جۇل­دەگەرى. ەڭبەك جولىن­دا اقپا­رات­تىق تەحنولوگيا سالاسىن­داعى جەتىس­تىكتەرى ءۇشىن العان ما­را­پات­تارىنا قاراي وتىرىپ, جانى دارحان, جۇرەگى جومارت, ەڭ باس­تىسى, كوكىرەك كوزىنىڭ قۇدىرەتى ارقا­سىندا اينالاسىنا شۋاق سىيلاپ جۇرگەن عالىمدى قاجىماس قايراتتىڭ يەسى دەگەن بولار ەدىك.

ەلۆيرا سەرىكقىزى,

«ەgemen Qazaqstan» 

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار