ايماقتار • 06 اقپان, 2019

بانكروتتىق كىمگە پايدا, كىمگە زيان؟

850 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

نارىقتىق ەەونوميكالىق تالاپتارى تۋعىزعان بۇگىنگى شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىن توقتاتۋ تاسىلدەرىنىڭ ءبىرى –بانكروتتىق بولىپ تابىلادى. ەگەر بەلگىلى ءبىر كەزەڭگە دەيىن ءتاپ-ءتاۋىر جۇمىس جاساپ كەلگەن كاسىپورىندار بانكروتتىققا جاتقىزىلسا نەمەسە ولار وزدەرىن-ءوزى بانكروتپىز دەپ جاريالاسا, بۇعان ەشكىم ەلەڭ ەتە قويمايتىن سەكىلدى. ە, دەيدى دە قويادى.وندىرىستىك قۇرىلىمداردىڭ بانكروتتىققا ۇشىرۋى دەگەن ۇعىم-تۇسىنىكپەن وتاگداستارىمىز تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى 4-5 جىلدا جيىرەك بەتتەسە باستاعانى ۇمىتىلا قويعان جوق.

بانكروتتىق كىمگە پايدا, كىمگە زيان؟

بۇل شاماماەن توقسانىنشى جىلداردىڭ ورتا شەنىنە, ءارى وسى ۋاقىت ارالىعىنان اسقان كەزگە تۇسپا-تۇس كەلەدى. بۇل تۇستاعى ءتارتىپ باسقاشالاۋ بولاتى, ياعني سول جىلداردى بانكروت بولعان كاسىپورىنداردىڭ قىزمەتىنە تالداۋلار مەن تەكسەرۋلەر جۇرگۋزى ءۇشىن قوعامدىق نەگىزدە جۇمىس جاسايتىن كوميسسيالار قۇرىلاتىن. وعان جەتەكشىلىك جاسايتىندار ومىردەن كورگەنى مەن تۇيگەنى مول, شارۋاشىلىق قىزمەتىنىڭ ىشكى يىرىمدەرىن, ونىڭ قىرى مەن سىرىن تەرەڭ مەڭگەرگەن تاجىريبەلى ادامدار اراسىنان تاعايىندالاتىن. ولار وزدەرىنە بەكىتىلىپ بەرىلگەن بانكروتتىققا ۇشىرادى دەلىنگەن ءوندىرىس ورنىندا ايلار بويى جۇمىس جاساپ, ماسەلەنىڭ انىق-قانىعىنا كوز جەتكىزۋگە ۇمتىلاتىن.

سوڭعى ۋاقىتتا نارىقتىق قارىم-قاتىناستار ءۇردىسىنىڭ ءوزى تۋعىزعان وسى وڭ تاجىريبە ەسكەرىلمەي كەلە جاتقانى اڭعارىلادى. سونىڭ سالدارىنان بانكروتتىققا ۇشىراعان كاسىپورىنداردىڭ قىزمەتىندە اشىقتىق پەن جاريالىلىق جەتىسپەي جۇرگەنى دە جاسىرىن ەمەس. سايىپ كەلگەندە بۇگىنگى كۇنى بانكروتتىق مەكەمەلەرمەن جۇمىس جۇرگىزۋدە ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر مەن جەرگىلىكتى وكىلەتتى ورگانداردىڭ قىزمەتى قوجىراپ كەتكەندەي. ءدال وسى الاڭداتارلىق احۋال اقتوبەدە وتكىزىلگەن الالى جيىن ۇستىندە ايتىلدى دا. بۇدان كوڭىلگە تۇيگەن تاعى ءبىر ءجايت بانكروتتىق ۇدەرىسىنە دەيىنگى كەزەڭدە سول كاسىپورىنداردىڭ دەنى ۇۋىمەتتەن ءار ءتۇرلى كولەمدە نەسيەلىك قاراجاتتار الىپ كەلگەندىگى. بۇل سومالار قانداي قاجەتتىلىكتەرگە جۇمسالدى؟ ءوز ماقساتىنا پايدالانىلىپ,   كاسىپورىننىڭ جىرتىعىنجاماۋعا سەپتىگىن تيگىزە الدى ما؟الدە ۇكىمەت قاراجاتى بوستان-بوس وزدەرىن بانكروتپىز دەپ جاريالاعانداردىڭ جان قالتاسىندا كەتە باردى ما؟

جوعارىدا ايتىلعان جيىندا بەلگىلى بولعانداي وڭىردە بۇل ماسەلەگە الاڭداپ جۇرگەن ەشكىم كورىنبەيدى دەسە دە بولادى. قازىرگى قولدا بار دەرەكتەر اقتوبە ايماعىندا بانكروتتىقا ۇشىرايتىن كاسىپورىنداردىڭ الدىڭعى تىزبەگىن قۇرايتىن قۇرىلىس جانە جول كومپانيالارى ەكەنىن كورسەتەدى. كانە, تاعى ءبىر وي تارازىسىنا سالىپ كورەيىكشى. بۇگىندە ەلىمىزدىڭ قاي تۇپكىرىندە دە نە كوپ, قۇرىلىس قارقىنى مەن اۋقىمى كوپ ەمەس پە؟ بۇگىندە باستى باسىمدىققا اينالعان اۆتوجول قۇرىلىستارى شە؟ وزگە قۇرىلىمدارمەن سالىستىرا قاراعاندا جۇمىس اۋقىمى جوعارى سانالاتىن بۇل بۋىنداردىڭ بانكروتتىققا تاپ بولۋىنىڭ ارعى استارىندا نە سىر بار؟ بۇگىنگى كۇنى بۇل ساۋالعا جەدەل ءارى ناقتى جاۋاپتار قايتارىلماۋىنىڭ باستى سەبەپتەرى ولاردىڭ قىزمەتنە تەرەڭ تالداۋلار مەن زەرتتەۋلەر جاسالماي كەلگەنىندە دەسەك, قاتەلەسە قويمايمىز.

سەبەپسىز سالدار جوق, جارايدى, سولاي-اق بولسىنشى دەيىكشى. ايتسە دە وڭىردە بانكروت دەپ تابىلعان كەيبىر كاسىپورىنداردىڭ اتالان وندىرىستىك ۇجىمدا ىستەگەن قىزمەتكەرلەرگە قارىزى قوردالانىپ قالسا, بۇعان كىم جاۋاپتى؟ ايتالىق قازىرگى كەزدە وبلىستا بەس بانكروتتىق مەكەمە كاسىپورىننىڭ قىزمەتكەرلەر مەن جۇمىسشىلار الدىنداعى قارىزى 74 ميلليون تەنگە قۇراپ وتىر ەكەن. ەڭ ءبىر قىنجىنارلىعى وسى قوماقتى سومانىڭ بىردە-ءبىر تەڭگەسى ءالى كۇنگە دەيىن قىزمەتكەرلەرگە تولەنبەگەن. بۇگىنگى كۇنى قۇرىلعان جۇمىس توبى مۇشەلەرى نازار اۋداراتىن باستى ماسەلە وسى بولسا كەرەك.

تابان اقى, ماڭداي تەرىمەن كەلگەن جالاقىسى ۋاقىتىندا تولەنبەسە, مۇنداي كورىنىس ادامداردىڭ زاڭدى رەنىشى مەن نارازىلىعىن تۋعىزۋى ابدەن مۇمكىن. بانكروتتىققا ۇشىراعان مەكەمە كاسىپورىنداردىڭ جەتەكشىلەرى ەڭ الدىمەن ماسەلەنىڭ وسى جاعىنا تەرەڭىرەك نازار اۋدارسا, بۇدان ەش ۇتىلماس ەدى دەمەكپىز.

تەمىر قۇسايىن,

«Eqemen Qazaqstan»

اقتوبە

سوڭعى جاڭالىقتار