كورمەنى ەلباسى كىتاپحاناسى «مادەنيەت ارقىلى ۇنقاتىسۋ» حالىقارالىق جوباسى اياسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىلىگىمەن بىرلەسە ۇيىمداستىردى. كورمەنىڭ تۇساۋكەسەرىنە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى مادجيد سامادزادە سابەر قاتىستى.
ءىس-شارانى ەلباسى كىتاپحاناسى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى كۇلايشا اقتاەۆا اشتى:
– كالليگرامما ونەرىنىڭ 30-40 جىلدىق تاريحى بار. يراندىق ناققاشي-حاتتى تاريحي جازبالار مەن قاسيەتتى جەرلەردەن, مورلەر مەن ىدىستاردىڭ بەتىنەن كەزىكتىرۋگە بولادى. ونىڭ نەگىزىن قالاعان پيلارام, مافي, زەندەرۋدي, افدجەي, ەحساي سىندى تۇلعالاردىڭ جولىن بۇگىندە سايد حۋشمانەش جالعاستىرىپ, كاليگرامما ونەرىنىڭ كەڭ تارالۋىنا ۇلەس قوسىپ وتىر. ايتا كەتەر ماڭىزدى جايت, سايد حۋشمانەش كالليگرامما كورمەسىندەگى جۇمىستارىنان وسى ونەر تاريحىنىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرىپ جازۋدىڭ جانە ونىڭ وقىلۋىنىڭ قيىندىعىنان ەش تايسالماعاندىعىن, جاڭالىقتار ەنگىزۋ بارىسىندا كونە داۋىرلەرگە دە تيەسىلى ەلەمەنتتەردى شىنايىلىقپەن سۋرەتتەي بىلگەندىگىن بايقاۋعا بولادى. سوندىقتان, مادجيت سامادزادا سابەر مىرزا, سىزگە جانە سۋرەتشى سايد حۋشمانەش مىرزا, وزىڭىزگە دە بۇگىن ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ, اسىرەسە, ءبىزدىڭ جاستارىمىزدىڭ كالليگرامما تاريحىمەن تانىسۋىنا مۇمكىندىك جاساپ جاتقاندارىڭىز ءۇشىن زور العىسىمدى بىلدىرەمىن, - دەدى ول.
ءوز كەزەگىندە يران ەلشىسى مادجيد سامادزادە سابەر قۇتتىقتاۋ ءسوزىن بىلاي جالعاستىردى:
– سىزدەرگە شاقىرۋدى قابىلداپ, وسى شاراعا قاتىسىپ وتىرعاندارىڭىز ءۇشىن العىس بىلدىرەمىن! وسى ونەر كورمەسىندە سىزدەردى قارسى الۋ مەن ءۇشىن ۇلكەن قۇرمەت. ەرتە زاماننان باستاپ قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن يراننىڭ جازۋ ونەرى ۇنەمى دامىتىلىپ وتىرعان. سوڭعى جىلدارداعى وسىنداي ماڭىزدى وزگەرىستەردىڭ ءبىرى - «جازۋ سۋرەتى» دەپ اتالاتىن ءداستۇرلى كالليگرافيانى قازىرگى زامانعى سۋرەت ونەرىمەن بايلانىستىرۋ. بۇگىنگى كورمەدە كورەرمەندەرگە وسى ونەر سالاسىنىڭ ۇزدىك ونەرپازى سايد حۋشمانەش مىرزانىڭ تۋىندىلارى ۇسىنىلىپ وتىر. سىزدەردى وسى تۋىندىلاردى تاماشالاۋعا شاقىرامىن, – دەدى ەلشى.
سونىمەن قاتار, قازاقستانعا العاش كەلگەن يراندىق سۋرەتشى سايد حۋشمانەش بۇگىنگى كورمەنىڭ ماقساتى تۋرالى بىلاي دەدى:
– بىرىنشىدەن, قازاق حالقى مەن يران حالقىنىڭ اراسىندا ورتاقتاستىقتار بولعاندىقتان جانە ەكىجاقتى بايلانىستى ءارى قاراي ىلگەرىلەتۋ ءۇشىن قازاق حالقىنا يران حالقىنىڭ ءداستۇرلى كالليگرافيا ونەرىن تانىتۋدى كوزدەدىك. ەكىنشىدەن, ءداستۇرلى كالليگرافيا ونەرى زاماناۋي ونەرمەن ۇشتاسىپ, قازىرگى بەينەلەۋ ونەرىنە جاقىنداي ءتۇستى. سول سەبەپتى كالليگرافيا ونەرىنىڭ جاڭا اعىمىن قازاق حالقىنا كورسەتۋدى ۇيعاردىق. جالپى, ءوزىم كالليگرافيا ونەرىمەن 27 جىلدان بەرى اينالىسىپ ءجۇرمىن, ونىڭ 7 جىلىن وسى ونەردى وقۋعا ارناسام, قالعان 20 جىل بويى كالليگرافيا جانە گرافيكالاۋ ونەرى بويىنشا ءدارىس وقىپ كەلەمىن. وسى جىلداردا كالليگرامما ونەرى بويىنشا سالۋ تەحنيكامدى جەتىلدىردىم. وسىدان ون جىل بۇرىنعى تۋىندىلارىم مەن قازىرگى تۋىندىلارىم ءبىر بىرىنە مۇلدەم ۇقسامايدى. ال بۇگىن قازاقستاندىقتارعا ۇسىنىلىپ وتىرعان توپتامادا تازحيبپەن بەزەندىرىلگەن ءارى يراندىق كلاسسيكالىق جانە ءداستۇرلى كالليگرافياعا جاتقىزىلاتىن «ناستاليك» جازۋى قولدانىلعان بىرنەشە تۋىندى, سونداي-اق, زاماناۋي يراندىق گرافيكا جانە كالليگرافيا قالىبىنا كەلتىرىلگەن ءداستۇرلى ناستاليك جانە شەكاستە جازۋلارى قولدانىلعان بىرقاتار تۋىندى سىزدەردىڭ نازارلارىڭىزعا ۇسىنىلعان, – دەپ تۇيىندەدى سۋرەتشى.
«يران كالليگرامماسى» كورمەسى – ەلباسى كىتاپحاناسى جانە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىلىگى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تاريحىنداعى العاشقى وقيعا. ۇيىمداستىرۋشىلار وسى كورمە ارقىلى مۋزەيگە كەلۋشىلەر بەينەلەۋ ونەرىنىڭ قىر-سىرىنا قانىعادى دەپ سەنىم ارتادى.
يران كالليگرامماسى – كالليگرافيانىڭ اجىراماس بولىگى. مۇسىلمان مادەنيەتىندە بەينەلەۋ ونەرىنىڭ وزىندىك باعىتى, ەداۋىر دامۋ قارقىنى بايقالادى. ءاربىر كالليگرامما كوركەمدىگى مەن مازمۇندىق سايكەستىگىمەن ۇيلەسەدى. سۋرەتشىنىڭ نەگىزگى مىندەتى – سىرت كورەرمەن قابىلداۋى مەن جازباداعى رۋحاني تەرەڭدىكتى تاۋىپ, جەتكىزۋ. كالليگرامما اۆتورىنىڭ يدەياسىن ءتۇيسىنۋ شىعارمانىڭ تەرەڭ ءسيمۆوليزمىن كورسەتەدى.
«يران كالليگرامماسى» كورمەسىندە سۋرەتشى سايد حۋشمانەشتىڭ استاناداعى ارنايى كورمەسى ءۇشىن 3 جىل بويى دايىنداعان 40-قا جۋىق كارتيناسى ۇسىنىلاتىن بولادى. سايد حۋشمانەش بۇكىل كاسىبي جانە شىعارماشىلىق عۇمىرىن كالليگرافيا ونەرىنە ارناعان. ءوز ءىسىنىڭ شەبەرى رەتىندە ول جيعان تاجىريبەسىن يرانداعى بىرنەشە ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرىنە ۇيرەتىپ كەلەدى. «كالليگرافيانى وقىتۋ ونەرى» كىتابىنىڭ اۆتورى. قازىرگى كەزدە «ونەر فيلوسوفياسى» ماماندىعى بويىنشا دوكتورانتۋرا ماماندىعىن ءتامامداپ جاتىر.
