اۋىلداعى ەڭبەككەردى قولداۋ قاجەت
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن قۇرامداعى وتىرىسىندا ەلباسى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى بولاشاقتا ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ نەگىزگى درايۆەرى بولۋى كەرەكتىگىن قاداپ ايتتى.
بۇل ماسەلەنى بۇگىن عانا قوزعاپ وتىرعان جوق, كوپتەن بەرى ايتۋداي-اق ايتىلىپ كەلەدى. بىراق ءوزىمىزدىڭ سەلقوستىعىمىزدان ەلباسىنىڭ وتە ماڭىزدى ءسوزىنىڭ استارىنا جەتە ءمان بەرە الماي كەلەمىز. وسى جولى ۇلت كوشباسشىسى مەملەكەت تيىمدىلىگىنىڭ باستى ولشەمى – حالىق تابىسى مەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىنا توقتالدى. ەندى وسى پىكىردى ءسال تاراتىپ كورەلىكشى. اينالاڭىزعا قاراساڭىز, قۇلازىپ جاتقان قۇبا جون. جەر يگىلىگىن جەتە پايدالانا الماي وتىرمىز. ونىڭ ەڭ باستى سەبەبى, جالقاۋلىق دەر ەدىم. ءبىز ادامداردى ادال ەڭبەككە ۇيرەتە الماي كەلەمىز. شىنتۋايتىندا, جالقاۋلىقتان ارىلاتىن ۋاقىت جەتتى. حالىق كوپ تۇتىناتىن ازىق-ت ۇلىك باعاسىنىڭ ارزانداماي تۇرعاندىعى دا وسىدان. مىسالعا, ءسۇت ءوندىرىسىن الايىق. بۇل ءبىر قياپات, قيىن شارۋا. كەيبىرەۋلەر سيىردى ساۋدىڭ, ىدىسقا قۇيدىڭ, سونىمەن ءىس ءبىتتى دەۋى مۇمكىن. ال ءبىزدىڭ ءسۇت وندىرۋشىلەردىڭ اراسىندا «ساپالى ءسۇت ىشكىڭ كەلسە, تۇرەگەپ تۇرىپ ۇيىقتايسىڭ» دەگەن ءسوز بار. ياعني, ۋاقىتپەن ساناسپاي جۇمىس ىستەۋىڭە تۋرا كەلەدى. ءدال وسى ارادا ءوندىرىستىڭ قانشالىقتى قيىن ەكەندىگىن ايتۋ ارتىقتاۋ شىعار. ەندى سول بويىنداعى بار قاجىر-قايراتىن جۇمىلدىرىپ, ادال ەڭبەك ەتىپ جاتقان ەڭبەككەرگە الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعداي تۋعىزۋ كەرەك ەمەس پە؟ ۇنەمى جۇمىس ورنىنان تابىلاتىن ولار ءۇي ءىشىنىڭ ماسەلەلەرىنە الاڭداماۋى كەرەك. سوندا عانا جۇمىس ساپالى ءارى ءونىمدى بولادى. بىزدە وسى جاعى اقساپ تۇر.
قازىر كوپتەگەن اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ باسشىلارى ەگىنشىلىك مادەنيەتىنە ايتارلىقتاي ءمان بەرە بەرمەيدى. ءتىپتى كەيبىرەۋلەر مۇنى اسپاننان تۇسەتىن «باتپان قۇيرىق» دەپ ەسەپتەيتىن بولۋى كەرەك. كوكتەمدە ەكتى, كۇزدە بۇيىرعانىن جيناپ الدى. ال جەردى وڭدەۋ, اگروتەحنيكالىق شارالاردى ۋاقتىلى اتقارۋ قاپەرلەرىنە دە كىرىپ-شىقپايدى. جەرگە دەگەن كوزقاراس وسىنداي بولعان سوڭ, مول ءونىمدى قايدان الارسىڭ؟! وسى قۇرىلىمداردىڭ كوپتەگەن باسشىلارى بارلىق تۇرمىستىق جاعدايى بار قالادا تۇرادى. ال بەرەكەنى مولايتىپ جاتقان اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جاعدايىن ويلامايدى دا. وسىنىڭ كەسىرىنەن وبلىسىمىزدا بوساپ قالعان اۋىلدار وتە كوپ. ەگەر ەلدىڭ ءبارى ۇدەرە كوشىپ كەتسە, اقىق ءداندى كىم ايالاپ, اقتىلى مالدى كىم وسىرەدى؟ ادامدار اۋىلدا تۇرىپ قارەكەت ەتۋ ءۇشىن ولارعا ەڭ الدىمەن ەڭبەكتەرىنە ساي تۇرمىستىق جاعداي جاسالۋى كەرەك.
ەلباسى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ قۋاتىن دۇرىس مەڭزەپ وتىر دەپ ەسەپتەيمىن. تەك ايتىلعان دۇنيەنى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بۇگىنگى كوزقاراس, تۇسىنىكتەن ارىلىپ, جاڭاشا جۇمىس ىستەۋىمىز قاجەت.
يۆان ساۋەر,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى
اقمولا وبلىسى, تسەلينوگراد اۋدانى
ونىمدىلىكتى ارتتىرعان ۇتىستا بولادى
ەل پرەزيدەنتىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن بۇل وتىرىسى – وتكەن جىلدى قورىتىندىلاۋ, جاڭا جىلعا جاڭا ماقساتتاردى ايقىنداۋعا باعىتتالعان جىل سايىنعى داستۇرگە اينالعان جيىن. سوندىقتان وندا ايتىلعان سىندار مەن بەرىلگەن تاپسىرمالاردى وسى تۇرعىدان قاراستىرۋ قاجەت.
بىرىنشىدەن, پرەزيدەنت تاراپىنان ايتىلعان سىنعا قاراماستان, ۇكىمەتتە ۇلكەن اۋىس-ءتۇيىس بولعان جوق. بارلىق مينيسترلەر ءوز ورنىندا قالدى جانە وسىعان دەيىن قولعا الىنعان جۇمىستاردى جالعاستىرادى.
ەكىنشىدەن, قازاقستانداعى قارجى سالاسى مەن قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ جالپى جاعدايى وتىرىستاعى باستى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى بولدى. سوڭعى جىلدارى ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرگە ۇلتتىق بانك تاراپىنان بەرىلگەن قارجىنىڭ كوپ بولىگى قايتارىلمايتىنى بىرنەشە رەت ءسوز بولعان ەدى. وسى ماسەلەنى شەشۋ تاعى دا ناقتى تاپسىرىلدى.
ودان وزگە, وتىرىستا كولەڭكەلى ەكونوميكانىڭ ۇلەسىنە ۇلكەن ءمان بەرىلدى. اسىرەسە قىتايمەن شەكاراداعى كەدەندىك باقىلاۋ پۋنكتتەرىندە تاۋارلاردىڭ ءبىرشاما بولىگى كولەڭكەلى تۇردە وتەتىندىگى بۇعان دەيىن دە ءمالىم بولاتىن. وسى رەتتە قارجى ءمينيسترى اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن قىتاي تاراپىمەن الدىن الا اقپارات الماسۋ تۋرالى كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ جاتقاندىعىن جەتكىزدى.
جىل سايىنعى اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ توڭىرەگىندەگى ءداستۇرلى تاقىرىپ بيىل دا ءسوز بولدى. جاڭا تەحنولوگيالاردى پايدالانىپ, ونىمدىلىكتى ارتتىرۋ ماسەلەسى قوزالدى. بۇدان بولەك, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەردىڭ بارلىق سالالارى قامتىلدى. 2019 جىلعا قويىلعان تاپسىرمالاردىڭ كوبى بۇرىننان كوتەرىلىپ كەلە جاتقان ماسەلەلەر. سول سەبەپتى, بيىل ولاردىڭ قالاي ورىندالاتىنى باستى ماسەلە بولماق.
جانىبەك ارىنوۆ,
الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ ساراپشىسى
جۇمىسشىلارعا – تۇراقتىلىق, اكتسيونەرلەرگە – تيىمدىلىك
ەلباسى ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا حالىقتىڭ تابىسى مەن ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ باعىتىندا ىسكە اسۋعا ءتيىستى شارالاردى ايقىنداپ بەردى. ونەركاسىپ سالاسى وركەندەگەن وڭىرلەردىڭ اراسىندا اتىراۋ دا اتالدى. مۇنايلى ايماق رەتىندە بۇل زاڭدىلىق تا شىعار, دەگەنمەن اتقارىلىپ جاتقان سان الۋان جۇمىستاردىڭ ەلباسى تاراپىنان ەلەنىپ, جوعارى باعاعا يە بولعانى – ۇلكەن مەرەي, ماقتانىش.
الەۋمەتتىڭ الەۋەتىن كوتەرەتىن فاكتوردىڭ ءبىرى – جۇمىسپەن قامتۋ. وتاندىق مۇناي-گاز ونەركاسىبىنىڭ كوشباسشىسى سانالاتىن «ەمبىمۇنايگاز» اكتسيونەرلىك قوعامى مۇنايشىلاردىڭ جۇمىس ورىندارىنىڭ تۇراقتى بولۋىنا ءاردايىم نازار اۋدارادى. جىل سايىن ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك سالاسىنا قولداۋ كورسەتۋ كاسىپورىننىڭ باستى باعدارىنا اينالىپ كەلەدى. بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى اياسىندا قولعا الىنعان جۇمىستاردىڭ دا قاتارى كوپ. سوڭعى جىلدارى وندىرىسكە قازىرگى زامانعى جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزىلدى. سونىڭ ءبىرى – كەن الاڭىن تسيفرلى تەحنولوگيامەن باسقارۋ جۇيەسى. اتىراۋعا كەلگەن ساپارىندا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جاڭا جۇيەمەن تانىسقان بولاتىن. بۇل تاريحي وقيعا دا ەمبىلىك مۇنايشىلاردىڭ مارتەبەسىن كوتەردى.
2015 جىلى «ەمبىمۇنايگاز» اق اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتى مەن اپەك پەتروتەحنيك جوعارعى كوللەدجى ستۋدەنتتەرىنە ارنالعان دۋالدى وقىتۋ جوباسىن العاشقى بولىپ جۇزەگە اسىرا باستادى. «دۋالدى وقىتۋ» باعدارلاماسى جۇزەگە اسا باستاعان جىلدارى ەمگ بازاسىندا جۇمىسشى ماماندىقتار بويىنشا 93 ستۋدەنت دۋالدى وقىتۋدان ءوتىپ, سونىڭ ىشىندە, تەستىلەۋ قورىتىندىلارى بويىنشا جوعارى بالل جيناعان 35-ءى كومپانياعا جۇمىسقا ورنالاستى. قازىرگى تاڭدا كومپانيانىڭ وندىرىستىك بازالارىندا اتىراۋ مۇناي جانە گاز ۋنيۆەرسيتەتى, اپەك پەتروتەحنيك جوعارعى كوللەدجى جانە ۋفا مەملەكەتتىك مۇناي-تەحنولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتىنەن اتالعان جوبا بويىنشا بارلىعى 43 ستۋدەنت ءبىلىم الۋدا.
«ەمبىمۇنايگاز» اق – گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارىن بەلسەندى جۇرگىزىپ, كەن الاڭدارىن يگەرۋدە وندىرىسكە جاڭا تەحنولوگيالاردى باتىل ەنگىزە بىلگەن, مۇناي مەن گازدى ءوندىرىپ, دايىندايتىن زاماناۋي مۇناي كومپانياسى. ونىڭ قۇرامىنا اتىراۋ قالاسى مەن وبلىستىڭ ءتورت اۋدانىنداعى التى وندىرىستىك-قۇرىلىمدىق بولىمشە كىرەدى. «ەمبىمۇنايگاز» اق وندىرىلگەن مۇنايدى ىشكى نارىققا جىبەرۋمەن قاتار, ەكسپورتقا دا شىعارادى. ىشكى نارىققا مۇناي ەلىمىزدەگى مۇناي وڭدەۋ زاۋىتتارى ارقىلى جەتكىزىلەدى.
ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن قۇرامداعى وتىرىسىندا ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەربولات دوساەۆ وتكەن جىلى ەلىمىزدە 90 ملن توننادان استام مۇناي مەن 55 ملرد تەكشە مەتردەن استام گاز وندىرىلگەنىن اتاپ ءوتتى. سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ كاسىپورىن 2 ملن 895 مىڭ 332 توننا مۇناي ءوندىرىپ, ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ەرەكشە ۇلەس قوسقانى الداعى جۇمىسىمىزعا دا سەرپىن بەرىپ وتىر.
ۇكىمەت وتىرىسىندا وتكەن جىلى نەگىزگى مۇناي ونىمدەرىنىڭ بولشەك ساۋداداعى باعاسى وسپەگەنىن بيىلدان باستاپ بەنزين, ديزەل وتىنى, اۆياكەروسين مەن بيتۋمگە ىشكى قاجەتتىلىك قامتاماسىز ەتىلەتىنى ايتىلدى. ءبىزدىڭ جۇمىسىمىز دا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن, جۇكتەگەن مىندەتتەرىن ابىرويلى اتقارۋدى ماقسات ەتەدى.
ۇلتتىق ەكونوميكانى وركەندەتۋگە لايىقتى ۇلەسىن قوسىپ كەلە جاتقان, تابيعي بايلىعىمىز – مۇناي مەن گازدى ەلدىڭ يگىلىگىنە جاراتۋدى كوزدەگەن, كەلەشەگى كەمەل كاسىپورىن بولعاندىقتان, قانداي كەزەڭدە دە قىزمەتكەرلەر سانىن قىسقارتۋعا جول بەرمەۋ, ەل دامۋىنا ۇلەس قوسۋ «ەمبىمۇنايگاز» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ باستى باعدارى بولا بەرمەك. كەڭەيتىلگەن وتىرىستا ەلباسى ەلدىڭ بۇگىنگى وزەكتى ماسەلەلەرىن جان-جاقتى قامتىدى. ەمبىلىك مۇنايشىلار بۇل ماسەلەلەردىڭ تولىقتاي شەشىمىن تاباتىنىنا سەنىمدى.
ءانۋار جاقسىبەكوۆ,
«ەمبىمۇنايگاز» اق باسقارما توراعاسى
اتىراۋ وبلىسى
اگرارلىق عىلىم نازارعا ءزارۋ
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇكىمەتتىڭ بيىلعى كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا دا, ونىڭ الدىندا جاستار جىلىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا دا اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە توقتالدى.
ءوزىم وسى سالادا قىزمەت اتقارىپ جۇرگەن عالىم رەتىندە قۇلاق قويىپ تىڭدادىم. ماسەلەن, پرەزيدەنت «اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى بولاشاقتا ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ نەگىزگى درايۆەرى بولاتىنىن ۇنەمى ايتىپ ءجۇرمىز. بارلىق ەلدەر وزدەرىنىڭ جەرلەرىن يگەرىپ بولدى. دۇنيە جۇزىندە ءالى يگەرۋگە بولاتىن جەر قازاقستاندا, رەسەيدە جانە ۋكراينادا عانا قالدى», دەگەن بولاتىن.
بۇل ورايدا وسىمدىك شارۋاشىلىعىمەن قاتار, مال شارۋاشىلىعى وتاندىق اگرارلىق سەكتوردىڭ ەڭ ماڭىزدى تارماعى سانالاتىنى بەلگىلى. ءتورت ت ۇلىك مالدىڭ سانىن كوبەيتۋ ءۇشىن مال ازىعىن دايىنداۋ ءىسى وتە وزەكتى. مالعا قاجەتتى ازىق قورى جاسالىپ, جايىلىمدىق جەرمەن قامتىلمايىنشا, بۇل سالا العا باسپايدى. ياعني, جايىلىمدىق جەرگە بۇرىنعىداي قۇلا ءتۇز دەپ ەمەس, مال شارۋاشىلىعىن, سول ارقىلى حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن وركەندەتەتىن دۇنيە دەپ نازار اۋدارعان ءجون. سول سەبەپتى جايىلىمدىق جەرلەردى كەڭەيتۋ, ءتيىمدى پايدالانۋ, كۇتىپ ۇستاۋ سياقتى جۇمىستاردى ساۋاتتى جۇرگىزەتىن ۋاقىت كەلدى. ەلباسى ايتقانداي, يگەرىلمەگەن جەردى يگەرۋ, ءتيىمدى پايدالانۋ دەگەنىمىز وسى دەپ سانايمىن.
وكىنىشكە قاراي, سوڭعى ۋاقىتتا جايىلىمداردىڭ ونىمدىلىگى تومەندەپ كەتتى. ونى ءبىز كۇندەلىكتى تاجىريبە مەن زەرتتەۋ ارقىلى انىق باقىلاپ وتىرمىز. كوپتەگەن جەردىڭ ءشوپ جامىلعىسى بۇزىلعان, تاپتالعان. ونى قالپىنا كەلتىرىپ, ەكولوگيالىق تازا مال ازىعىن الۋ ماقساتىندا جايىلىمدار قۇرىلىمىندا وسىمدىكتەردىڭ قۇندى تۇرلەرىن ساقتاپ قالۋ, تابيعي وسىمدىكتەرمەن جانە ءداندى-بۇرشاق وسىمدىكتەرىمەن بايىتۋ قاجەتتىلىگى تۋىندادى. وسىعان وراي س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاتۋ-ءدىڭ عالىمدارى بىرنەشە عىلىمي جوبانى جۇزەگە اسىرىپ, وزەكتى ماسەلەلەردى زەرتتەپ, وندىرىستەرگە ۇسىندى.
ەلباسى الداعى ۋاقىتتا جاس عالىمدارعا, عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىنا قوسىمشا 3 ملرد تەڭگە ءبولۋدى ۇسىنعان بولاتىن. بۇل قاراجاتتىڭ ءبىر بولىگى اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمىن دامىتۋعا جۇمسالادى دەگەن ۇمىتتەمىز.
قۇرمەتبەك وكتيابر,
PhD دوكتورى
ماشينا وندىرىسىنە دە, تۇتىنۋشىلارعا دا ۇلكەن كومەك
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن قۇرامداعى ماجىلىسىندە ەلىمىزدىڭ ماشينا وندىرىسىنە قاتىستى جاقسى حابار ايتىلدى.
ۇلتتىق بانكتىڭ توراعاسى دانيار اقىشەۆ «7-20-25» باعدارلاماسى ۇلگىسىمەن باعدارلاما ازىرلەنىپ, قازاقستان ازاماتتارىنىڭ وتاندىق كولىكتى ساتىپ الۋىنا مۇمكىندىك جاسايتىن نەسيە بەرىلەتىنىن مالىمدەدى. ماشينا قۇراستىرۋ ءىسى جولعا قويىلىسىمەن بۇرىن شيكىزات باعىتى باسىم ەلىمىزدە وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ قادامى ىلگەرى باستى. وسىدان ون-ون بەس جىلداي بۇرىن ماشينا قۇراستىرۋ تۋرالى تۇسىنىك بولماعانى راس. تۇرعىندار ماشينا تەك شەتەلدەي عانا شىعادى دەپ ويلايتىن سەكىلدى ەدى. ەلباسىنىڭ باستاماسىمەن شەتەلدەردەگى ۇزدىك برەندتەردى وزىمىزدە قۇراستىرا باستادىق. بىراق قانداي تاۋار بولسا دا, ونىڭ ءوتىمى دۇرىس بولماي, ءوندىرىلۋى دامىپ كەتپەيتىنى, ەكونوميكاعا كەرى اسەر بەرەتىنى ءسوزسىز. سوندىقتان جەڭىلدىكپەن بەرىلەتىن اۆتونەسيە مەن قارجىلىق ليزينگتەرگە قول جەتكىزەتىن مەملەكەتتىك باعدارلامالار جەڭىل كولىك العىسى كەلەتىن تۇرعىندار مەن مۋنيتسيپالدى كاسىپورىندارعا مول مۇمكىندىك جاسادى.
2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا وسى ماقساتقا بولىنگەن مەملەكەتتىك قارجىنىڭ بارلىعى يگەرىلدى. قازاقستاندىقتارعا جەڭىلدىكپەن بەرىلەتىن نەسيە بويىنشا باعدارلاما باستالىسىمەن 34 ملرد تەڭگە بولىنگەن بولاتىن, سونىڭ ناتيجەسىندە 13 000 ماشينا ساتىلدى. جەڭىلدىكپەن بەرىلگەن ليزينگ بويىنشا 16 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, ونىڭ 12,8 ملرد تەڭگەسى يگەرىلدى, وعان كوممەرتسيالىق 773 كولىك ساتىلدى. مۇنداي باعدارلاما ءوزىن اقتادى دەپ ويلايمىز, قايتارىمدى قارجى ءوندىرىستى ينۆەستيتسيالاۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالىنا اينالدى. مۇنى تاپتىشتەپ ايتىپ وتىرعانىم, ءبىزدىڭ تۇتىنۋشىلارىمىز وتاندىق وندىرىستەن شىققان اۆتوموبيلدەردى ساتىپ الۋعا دايىن ەكەنىن, مۇنداي جەڭىلدىكتەر تۇرعاندا سىرتتان يمپورتتىق كولىكتەر ىزدەمەيتىنىن كورسەتتى. ەكىنشى جاعىنان مۇنداي جەڭىلدىكتەر تەحنيكانى ۋاقتىلى, كەم دەگەندە ايىنا 150 كولىكتى قازاقستان بويىنشا ساتىپ وتىرۋعا, سول ارقىلى وتاندىق ءاۆتووندىرىستى دامىتۋعا ىقپال ەتەدى.
وتاندىق تۇتىنۋشىلاردىڭ جەڭىلدىگى بار نەسيەگە سۇرانىسى ءوسىپ وتىر. ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ حابارى وتە جاعىمدى جاڭالىق بولدى دەپ بىلەمىن. ويتكەنى قازىر قازاقستاندىقتاردىڭ بارلىعى ەلىمىزدىڭ كەز كەلگەن قالاسىنان باسپانا الۋعا قول جەتكىزىپ جاتقان ءتيىمدى باعدارلاما اۆتوكولىك الۋعا دا جاسالاتىن بولسا, ودان ءۇش جاقتى تيىمدىلىك بولار ەدى, ياعني تۇتىنۋشى, ءوندىرىس, مەملەكەت قاتار ۇتاتىن بولادى. قايتارىمى بار قوسىمشا قارجىلاندىرۋ وندىرىسكە قوسىمشا جۇمىس ورنىن اشۋعا, بيۋدجەتكە تۇسەتىن سالىق كولەمىن ۇلعايتا تۇسۋگە, اۆتوموبيل ءوندىرىسىن دامىتىپ, ونىڭ نارىعىن كەڭەيتە تۇسۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
تۇتىنۋشىلار قازىر قوستانايداعى «سارىارقااۆتوپروم» ماشينا جاساۋ زاۋىتىنىڭ ءونىمىن تاڭداپ الاتىنداي جوعارى دەڭگەيگە جەتتىك. بۇل ءۇشىن ماقتانامىز. وتكەن جىلى ماشينا قۇراستىرۋ كولەمى 13 پايىزعا ارتتى. بيىل 25 مىڭ تەمىر تۇلپاردى ساپقا قويامىز دەپ وتىرمىز. وتكەن جىلدىڭ سوڭىنا قاراي كەلىسىم جاسالعان قىتايدىڭ اۆتوموبيل يمپورتى جانە ەكسپورتى بويىنشا مەملەكەتتىك ترانسۇلتتىق سمس كومپانياسى الليۋر كومپانيالار توبىنىڭ كاپيتالىنا كىرگەنى بەلگىلى. 1,1 ملرد دوللار ينۆەستيتسيا سالعان قىتايلىق ارىپتەستەر وتاندىق اۆتووندىرىستە جىلىنا 80 مىڭ اۆتوموبيل شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. ەلىمىزدىڭ باس بانكيرى ايتقان قۋانىشتى حابار ءىس جۇزىندە دە تۇتىنۋشىلاردى قۋانىشقا بولەيدى دەپ ويلايمىز.
ەربول سەيپىلوۆ,
«قازاقستان اۆتوبيزنەسى قاۋىمداستىعى» زتب تەحنيكالىق رەتتەۋ جونىندەگى ديرەكتورى
