بولعان وقيعانى باسىنان باياندايىق. سوڭعى ءۇش جىلدا ۇيىمىزگە ءۇش رەت ۇرى ءتۇسىپ, جيعان-تەرگەن ءبىراز دۇنيەمىزدىڭ ورنىن سيپاپ قالدىق. ارينە ادال ەڭبەكپەن, ماڭداي تەرمەن كەلگەن دۇنيەنىڭ قولدى بولعانىنا ءىشىڭ اشيدى. تابىلار دەگەن ءۇمىت تە العاشقىدا تىنىم تاپتىرمايدى. مۇندايدا پوليتسيادان كومەك سۇرايتىنىڭىز انىق. سەنگەنبىز ءبىز دە, العاشقىدا. ال قازىر ۇرىلاردان بۇرىن سولاردى ەسىرتىپ, تىم ەركىنسىتىپ جىبەرگەن پوليتسەيلەرگە دەگەن وكپە قارا قازانداي, سەنىم ازايعان. العاشقى توناۋعا 2016 جىلى ۇشىرادىق. ۇرىلار سىرتقى ەسىكتىڭ قۇلپىن بۇزىپ كىرىپتى. التىن بۇيىمداردى, ازىن-اۋلاق اقشانى الىپ كەتكەن. بولمەلەردى اسىقپاي اقتارىپ, ەركىن قيمىلداعاندارىنا قاراعاندا كانىگى ۇرىلار سياقتى. سول جولى پوليتسيا شاقىرعانىمىزبەن, ولاردى وقيعا ورنىنا كەلتىرە المادىق. سونىمەنەن ءبارىن «ساداقاعا» اتاپ, «بار جامانات سونىمەن كەتسىنگە» ىرىمداپ, قازاقى سابىرلىقپەن جىلى جاۋىپ قويا سالعانبىز. كەلەر جىلى ۇرىلار دالىزدە تۇرعان قىزىمنىڭ «ۆەلوسيپەدىن» ۇرلاپ كەتتى. سول جەردە تۇرعان 3-4 «تەمىر تۇلپاردىڭ» ىشىنەن قىمباتىن الىپ كەتكەنىنە قاراعاندا, شاماسى, ۇرىلار الاتىن زاتتارىنىڭ باعاسىن اجىراتا الاتىن ساۋاتتى بولعان-اۋ دەدىك. ءبىز تۇراتىن «سۇڭقار» تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ ماڭايىندا دۇكەن, مەيرامحانا سياقتى كوممەرتسيالىق نىسان كوپ. قازىر باقىلاۋ كامەرالارى دەگەنىڭىز كەز كەلگەن دۇكەندە بار ەمەس پە؟ بىراق جەكەمەنشىك نىسانداردىڭ يەلەرى بەينەجازبانى بەرە سالمايدى. ۇرىلار وسى كامەرالاردىڭ نازارىنا ىلىگىپ قالعان شىعار دەگەن ويىمىزدى ۋچاسكەلىك ينسپەكتورعا ايتتىق. ول بۇل ويدى قۇپ كورگەنىمەن, ءبارىبىر بەينەجازبانى المادى. قولىنان كەلمەدى ەمەس, سونى قاراۋعا, ىزدەۋگە ق ۇلىق تانىتپادى. قىلمىستى اشۋدا, ونىڭ الدىن الۋدا ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلارعا جۇكتەلگەن مىندەت ۇلكەن. ينسپەكتورلاردىڭ بەلسەندىلىگىن كۇشەيتۋ ءۇشىن كەيىنگى جىلدارى جالاقىلارى كوبەيدى, قۇزىرى كۇشەيدى, مەملەكەت قولدان كەلگەن جاعدايدىڭ ءبارىن جاساپ جاتىر. بىراق سونىڭ قايتارىمى بار ما؟ پوليتسەيلەردەن قايران بولماعان سوڭ شىمكەنت قالاسى ءال-فارابي اۋداندىق پوليتسيا ءبولىمىنىڭ سول كەزدەگى باستىعى سەيىتجومارت سەيىتحاننىڭ قابىلداۋىندا بولىپ, ءمان-جايدى باياندادىم. شىمكەنت قالاسىنىڭ اكىمى عابيدوللا ءابدىراحىموۆتىڭ ۇرلانعان ۆەلوسيپەدىن تاۋىپ بەرگەندەرىن ايتقان باستىق قولدارىنان ۇرىنى ۇستاۋ كەلەتىنىن بىلدىرگەندەي بولدى. ء«بىز اكىم ءابدىراحىموۆ ەمەسپىز عوي, تابا الاسىزدار ما؟» – دەگەن ساۋالىما پوليتسيا باستىعىنان «تابامىز», – دەگەن سەنىمدى جاۋاپتى ەستىدىم. وكىنىشكە قاراي, ولاي بولماي شىقتى. وسىندايدا قازاقتىڭ «جامان – قورىققانىن سىيلايدى», «جاقسى – سىيلاعانىنىڭ ق ۇلى, جامان قورىققانىنىڭ ق ۇلى» دەگەن ماقالدارى ەسكە تۇسەدى. پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىن قورىققانىنىڭ ق ۇلى بولدى دەگىمىز جوق, بىراق ۇرىلاردان ءزابىر كورۋشىلەردى الالاعاندارى ءتۇرلى ويعا جەتەلەيدى.
ءۇشىنشى رەت پاتەرىمىزگە ۇرلىق جۋىردا جاسالدى. بۇل جولى ۇرىلار پاتەر ەسىگىن كىلتپەن اشقان. كىلتپەن اشتى ما, الدە ارنايى قۇرىلعىلاردىڭ كومەگىنە جۇگىندى مە, بەلگىسىز, ايتەۋىر, ق ۇلىپ بۇزىلماعان. التىن بۇيىمداردان بولەك, ۇلىمنىڭ نوۋتبۋگىن الىپ كەتىپتى. قولدى بولعان دۇنيەلەردىڭ ىشىندە سۋ جاڭا اياق كيىمدەر مەن ەسكى كوستيۋم-شالبار دا بار. ەكى جاس جىگىت وسى زاتتاردىڭ ءبارىن مەنىڭ سپورتتىق سۋمكاما سالىپ اكەتكەن. ولاي دەيتىنىم, ءۇي ماڭىنداعى باقىلاۋ كامەرالارىنداعى بەينەجازبادان ءبارى انىق كورىنىپ تۇر. ۋچاسكەلىك ينسپەكتور دىنمۇحامەد بەكبولات ۇلىن قانشا شاقىرعانىمىزبەن, وقيعا ورنىنا كەلتىرە المادىق. الدىڭعى ۇرلىقتان ساباق العانبىز, ءۇيدىڭ شىعا بەرىسىنە, اۋلاسىنا قويىلعان كامەرالارداعى بەينەجازبانى كوشىرىپ, ۋچاسكەلىك ينسپەكتورعا «فلەشكاعا» دا, ارنايى ديسكىگە دە جازىپ بەردىك. ارتىق بولماس دەپ ۇيالى تەلەفونىنا دا جۇكتەپ جىبەرگەن بولاتىنمىن. بىراق ودان ەشقانداي ناتيجە جوق. ءتىپتى تەلەفون تۇتقاسىن كوتەرمەي, جاۋاپتان جالتارىپ تا ءجۇر. ال وقيعا ورنىنا كەلگەن پوليتسەيلەر بولمەنى ءارى-بەرى قاراپ, ساۋساق ىزدەرىن الىپ, ءىستى مارحابات دەگەن تەرگەۋشىنىڭ جۇرگىزەتىنىن ايتتى دا كەتىپ قالدى. الايدا, اجەپتاۋىر ءۇمىت ارتقان تەرگەۋشى, ەشنارسە تىندىرمادى. ءتىپتى بەينەجازبانىڭ دا قىلمىستى اشۋعا سەپتىگى تيمەيتىنىن العا تارتتى. قىلمىستى اشۋ ءۇشىن پوليتسەيلەرگە ۇرىنىڭ ءوزىن ۇستاپ بەرۋ كەرەك نەمەسە مەكەنجايىن كورسەتۋ عانا قالعان سياقتى. ايتپەسە تەرگەۋشىلەردىڭ ورىندارىنان قوزعالۋى وتە قيىن ەكەنىنە كوز جەتكىزدىك. اۋداندىق پوليتسيا باسشىسى سەيىتحان سەيىتجومارتتىڭ (بۇگىندە ول باسقا قىزمەتتە – ع.ە.) قابىلداۋىنا تاعى كىرىپ شىقتىم. «تابامىز, جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز», دەگەن كەزەكتى ۋادەسىمەن شىعارىپ سالدى. ۋچاسكەلىك ينسپەكتور دا, تەرگەۋشى دە, پوليتسيا باسشىسى دا وسىلاي دەپ ۋادە بەرەدى. بىراق نە تەرگەۋشىلەردەن, نە ۋچاسكەلىك ينسپەكتوردان حابار جوق. وسىنداي ءبىر قىلمىستىڭ بولعانىن, ول بويىنشا ارىزدانۋشىنىڭ بارىن ۇمىتىپ تا كەتكەن سياقتى. جەرگىلىكتى پوليتسەيلەردىڭ وسىلايشا ءوز مىندەتىنە جاۋاپسىزدىقپەن قاراۋى ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.قاسىموۆتى القالى جيىنداردا جەرگە قاراتىپ تا ءجۇر.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پوليتسەيلەرگە دەگەن كوزقاراس وزگەرۋى, ولاردىڭ قىزمەتى ەڭ الدىمەن حالىققا كومەكتەسۋگە باعىتتالۋى كەرەك ەكەنىن ايتقان دا بولاتىن. ىشكى ىستەر ورگاندارىنىڭ جۇمىسى قوعام كۇتكەن سەنىمدى تولىق اقتاي الماي وتىرعانىن ەسكەرتتى دە. ءوز باسىمنان وتكەن جوعارىداعى وقيعالار دا, پوليتسيا جۇمىسىنا شاعىمدانىپ جۋرناليستەردىڭ كومەگىنە جۇگىنۋشىلەردىڭ كوپتىگى دە پوگوندى ازاماتتاردىڭ ءىسىن وسىلاي باعالاۋعا سەبەپ بولىپ وتىر. شىمكەنت قالاسى جالپى تىركەلگەن قىلمىستاردىڭ سانى بويىنشا رەسپۋبليكادا العاشقى التىلىققا كىرسە, م ۇلىكتى زاڭسىز يەلەنۋمەن بايلانىستى قىلمىستار, اتاپ ايتقاندا, قاراقشىلىق, ۇرلىق, الاياقتىق بويىنشا دا الدىڭعى ورىنداردا ەكەن.
عالىمجان ەلشىباي,
«Egemen Qazaqstan»
شىمكەنت
