وسى ساتكە دەيىن باكتەريالاردىڭ سەبەبىنەن 700 مىڭعا تارتا ادام كوز جۇمعان. باكتەريالارعا قارسى كۇرەستى شۇعىل تۇردە قولعا الماسا 2050 جىلعا قاراي ينفەكتسيالىق اۋرۋدان قايتىس بولاتىنداردىڭ سانى 10 ميلليونعا دەيىن ءوسۋى مۇمكىن دەيدى بريتاندىق ۇكىمەتتىڭ تاپسىرماسىمەن ماسەلەنى زەرتتەگەن اۆتورلار. وسى ۋاقىتقا دەيىن انتيبيوتيكتەردى ءجونسىز پايدالانۋ ولارعا ءتوزىمدى باكتەريالاردىڭ سانىن ارتتىردى. وسىلايشا جىلدار بويى قاۋىپسىز اۋرۋلار قاتارىندا ورىن الىپ كەلگەن دەرتتەردى دە ەمدەۋ قيىنعا سوعىپ وتىر. ۇلىبريتانيانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى داۆوس قالاسىندا وتكەن فورۋمدا وسى ماسەلەمەن كۇرەسۋدىڭ جوسپارىن كورسەتتى.
بريتانيا ۇكىمەتى فارماكولوگيالىق كومپانيالاردى قارجىلاندىرۋ سحەماسىن وزگەرتىپ, ولاردىڭ جاڭا ءدارى-دارمەك ءتۇرىن ويلاپ تابۋىنا جول اشۋدى جوسپارلادى.
ۇكىمەت جوسپارىنىڭ ماقساتى – ءارتۇرلى اۋرۋلاردىڭ انتيبيوتيككە قارسىلىعىنىڭ ءوسۋىن باقىلاۋ جانە شەكتەۋ. سونداي-اق بۇل جوسپار الداعى بەس جىلدا انتيبيوتيككە دەگەن قاجەتتىلىكتى 15%-عا تومەندەتۋى ءتيىس. ال كەلەسى جىلعا دەيىن جان-جانۋارلاردى ەمدەۋدە انتيبيوتيكتەردى 25%-عا دەيىن ازايتۋ كوزدەلگەن. سونداي-اق انگليانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتى فارماكولوگيالىق كومپانيالاردى قارجىلاندىرۋعا قاتىستى وزگەرىس ەنگىزبەكشى. ول بويىنشا ەندى تولەم ساتىلعان ءدارى-دارمەكتىڭ سانىمەن ەمەس, ساپاسىمەن, اسەرىمەن ولشەنەدى.
ء«بىزدىڭ ارقايسىمىز انتيبيوتيكتەردەن پايدا كورەمىز. بىراق, ولاردى بولۋى كەرەك دۇنيە رەتىندە قابىلدايمىز. مەنى انتيبيوتيكتەر ءوزىنىڭ اسەرىن جوعالتۋى مۇمكىن دەگەن وي مازالايدى», دەدى ۇلىبريتانيانىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ماتت حەنكوك. سونىمەن قاتار ول فورۋمدا الداعى 20 جىلعا ارنالعان جوسپارلارىمەن ءبولىستى.
«انتيبيوتيككە توزىمدىلىك – ادامزات بالاسى ءۇشىن كليماتتىڭ وزگەرۋى مەن سوعىستان كەم تۇسپەيتىن قاتەر», دەدى ول.
2014 جىلدان باستاپ ۇلىبريتانيادا انتيبيوتيكتەردى پايدالانۋ 7%-عا دەيىن ازايعان بولاتىن. ەسەسىنە, 2017 جىلى (2013 جىلمەن سالىستىرعاندا) قان اينالىم جۇيەسىندە انتيبيوتيككە ءتوزىمدى ينفەكتسيالار 35%-عا ارتقان. انتيبيوتيكپەن كۇرەس تەك ۇلىبريتانيانى عانا تولعاندىرعان ماسەلە ەمەس. ەۋروپالىق ميكروبقا قارسى باقىلاۋ جەلىسى انتيبيوتيكتەرگە ءتوزىمدى ينفەكتسيالاردىڭ حالىقتىڭ ومىرىنە قاتەر ءتوندىرىپ تۇرعانىن ايتتى. جىل سايىن ەۋروپادا وسىنداي ينفەكتسيالاردىڭ كەسىرىنەن 33 مىڭعا جۋىق ادام كوز جۇمادى.
2015 جىلى ددسۇ ميكروبقا قارسى توزىمدىلىكتىڭ الدىن الاتىن جوسپار جاساعان بولاتىن. ول بويىنشا, ءار قاتىسۋشى ەل انتيبيوتيككە ءتوزىمدى ينفەكتسيالارعا قارسى وزدەرىنىڭ ستراتەگيالارىن ۇسىنۋى ءتيىس. دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, انتيبيوتيكتەردى ءجيى پايدالانۋ ونىڭ اسەر ەتۋ كۇشىن السىرەتەدى. ددسۇ جان-جانۋارلارداعى ينفەكتسيامەن كۇرەستە انتيبيوتيكتەن گورى ەكپە ەگۋ, گيگيەنانى جاقسارتۋ سىندى شارالاردى جۇزەگە اسىرۋعا شاقىرادى.
بۇل ماسەلەمەن كۇرەس ەكى ەتاپتان تۇرادى: 2020 جىلعا قاراي حالىقتىڭ ميكروبقا قارسى ءدارى-دارمەكتەردى پايدالانۋ ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ كوزدەلىپ وتىر. ەكىنشى ەتاپتا 2030 جىلى ءدارى-دارمەككە ءتوزىمدى ينفەكتسيالىق اۋرۋلاردىڭ سانىن ازايتۋ جوسپارلانعان.
سالتانات شىءنادىل,
ەۇۋ ستۋدەنتى