02 ناۋرىز, 2010

“قازاقمىس” بوزشاكولدى يگەرۋگە كەلدى

1020 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن
باسقان جەردىڭ ءبارى تاس كومىر, قازبا بايلىق ەكىباس­تۇز­دىڭ دالاسى بايىرعى  بوزشاكولى­مەن دە  جاقسى تانىس. قاسىندا وسى اتتاس كولى بار كەن ورنى كەن­شى­لەر قالاسىنان 90 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان. وسى جەردەگى تورتقۇدىق اۋىلىنىڭ  تۇرعىندارى, اسىرەسە, جاستار جۇمىس تابىلىپ, قولعا كۇرەك ۇستار كەز كەلدى دەپ ۇلكەن ءبىر كومپانيانىڭ كەن ورنىن يگەرۋگە كەلەتىنىنەن  حاباردار دا كورىنەدى. قازىپ ال دا, پايداڭا جاراتقىن دەپ كەن كوزى تۇنىپ تۇرعان وسى كەڭ دالاعا ەندى  “قازاقمىس” سياقتى اتى الەم­گە بەل­گىلى كومپانيانىڭ كوزى ءتۇسىپ, بەت بۇرعانى  ءوندىرىستى وبلىس ءۇشىن, ارينە,  قۋانىشتى جاعداي. ءسويتىپ, بيىل وڭىردە تاعى ءبىر ينۆەس­تيتسيالىق جاڭا جوبا – بوزشاكول كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ قۇ­رى­لىسى باستا­لادى. ال, كومپانيانىڭ ەكىنشى ءبىر قول­عا العان جوباسى, ول – ەكىباستۇز گرەس-1 ستان­سا­سىنىڭ وندىرىستىك جۇيەسىن كەڭەيتۋ جۇمىستارى بولىپ تابىلادى. مىنە, وسىنداي وندىرىستىك جارقىن جاڭا­لىق­تارى­مەن جۋىردا وبلىستىق اكىمدىكتە وبلىس اكىمى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ ءتور­اعالىعىمەن وتكەن جي­ىلىستا “قا­زاق­مىس” كورپوراتسياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى  ۆ.كيم ءما­لىم ەتتى. ياعني, بۇل جەر­­دەگى  كەن ور­نىنان مىس ءون­دىرۋدى كەڭەس وكى­مەتى كەزىندە جوس­پار­لا­عا­نىمەن  ونىڭ ناق­تى  ناتيجەسى بولا قويماپتى. ال, قا­زىر قازبا بايلىعى بار قاي جەردەن كەن  ءوندى­رە­مىز دەسەك تە, ۋاقىت تالابى, جاڭا زامان تەح­نولوگياسى بۇعان مول مۇمكىندىك  تۋدى­رىپ وتىر. كەن بار جەر يگەرىلمەي قالماي­دى. ەندى بۇل جوبانى   “قازاقمىس” كورپو­را­تسياسى  جۇزەگە اسىرا­تىن بولادى, دەدى ۆلا­ديمير كيم. ءسويتىپ, وبلىس اكىمى باقىت­جان ساعىنتاەۆ باسقاراتىن وبلىس اكىمدىگى ەلباسى جولداۋىندا تاپسىرىلعان جەدەل يندۋستريالاندىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭىن وسىلايشا جولعا قويىپ تا ۇلگەردى.  بۇل ەندى ءبىرازدان سوڭ, بيىلعى جىلى بوزشاكول كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ قۇرىلىسى باستالادى دەگەن ءسوز. جوبانىڭ جالپى قۇنى – 2 ملرد. تەڭگە. جوسپار بويىنشا كوم­بيناتتىڭ قۇرىلىسى 2014  جىلى اياقتالادى. بۇل جوبانىڭ ەڭ ءبىر عالاماتى سول, كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ قۇرى­لى­سىنا 4500 ادام جۇمىسقا تارتىلادى. بۇل ەكىباستۇز, پاۆلودار, اقسۋ قالالارىنىڭ, باياناۋىل, ماي اۋداندارىنىڭ جاستارى مىس كومبيناتىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋعا ۇلەس قوسا الادى دەگەن ءسوز. ال, كەن ورنىن ءارى قاراي يگەرۋ بارىسىندا 1500 مامانعا تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلادى. ءوندىرىس ماماندارى كومبيناتتىڭ جۇمىس جاساۋىنا ەكىباستۇز گرەس-1 ستانساسى ءوندىرىسى مەن شىدەرتى سۋ قويماسىنىڭ قورى پاي­دا­لانىلادى دەپ وتىر. ەكىنشىدەن, بوزشاكول كەن بايىتۋ كومبيناتى الداعى جىلدارى جەزقازعان جانە بالقاش مەتاللۋرگيالىق زاۋىتتارىن دا شيكىزاتپەن قامتاماسىز ەتەدى. بولجام بويىنشا مۇنداعى مىس پەن كونتسەنترات 39 جىلعا جەتەدى.  ۇشىنشىدەن, كەنىشتىڭ ءارى قاراي قارقىندى جۇمىس جاساۋى ءۇشىن بۇل جەردە گەولوگيالىق بارلاۋ جۇمىستارى جالعاسادى. قازىر “قازاقمىس” كورپوراتسياسى وزدەرى وندىرەتىن مىستىڭ 80 پايىزىن باسقا ەلدەرگە ەكسپورتتايتىن كورىنەدى. كومپانيا رەسەي, قىتاي, ەۋروپا ەلدەرى رىنوكتارىنا بەلسەندى  جۇمىس جاساپ كەلەدى. الداعى ۋا­قىت­تا جوسپارلارىنا الىپ وتىرعان بوز­شا­كول كەن بايىتۋ كومبيناتىنىڭ قۇرىلىسى, ىسكە قوسىلۋى وبلىستىڭ الەۋمەتتىك ەكو­نو­ميكالىق دامۋىنا وڭ ىقپال جاسايدى. الىپ كومبيناتتىڭ اينالاسىندا وبلىس­تاعى شا­عىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتىڭ  توپ­تاسا الاتىنى دا ءسوزسىز. العاشقى جينالىس­تىڭ وزىندە-اق  وسىعان ۇلەس قوسۋعا نيەت تا­نىت­قان وڭىردەگى “كازەنەرگوكابەل”, “فورمات”, باسقا دا جاۋاپكەرشىلىگى شەك­تەۋلى سەرىكتەستىكتەرى بولدى. ۆلاديمير  كيم بۇلارعا قولداۋ كومەكتەرىن بەرەتىنىن اي­تىپ قالدى.  ياعني, بۇل فيرمالار ەندى كوم­پانيانىڭ تاپسىرىسىن ورىندايدى. بۇل ەلباسى باستاماسىنا وراي قازاق­ستان­دىق ۇلەستى ارتتىرۋ ماسەلەسى, جانە بيىلعى جىلى كورپوراتسيا وزدەرى ساتىپ الاتىن تاۋارلارمەن قىزمەتتەر ۇلەسىن بارىنشا ارتتىرۋدى قولداپ وتىر. سونىمەن قاتار, “قا­زاقمىس” كورپوراتسياسى الداعى جوس­پار­­لارى­نا وراي وزدەرى قوجايىندارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن ەكىباستۇز گرەس-1 ستان­ساسىنىڭ دا ءوندىرىسىن كەڭەيتۋدى قولعا الدى. قازىرگى كۇندەرى ستانسانىڭ ەنەرگو­بلوك­تارىن  قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى  باستالدى. ال بوزشاكولدىڭ كەڭ دالاسىن يگەرۋدى قۇپ العاندارى ءۇشىن وبلىس باسشىلىعى “قازاقمىسقا” العىستارىن ءبىلدىردى. فاريدا بىقاي, پاۆلودار.
سوڭعى جاڭالىقتار