سپورت • 21 قاڭتار، 2019

ۇرلانعان تۋدىڭ تاريحى

203 رەتكورسەتىلدى

2000 جىلدىڭ 11 قىركۇيەگىندە تۇسىرىلگەن بۇل سۋرەتتىڭ تاريحى تەرەڭدە جاتىر. ول جايىندا ءسال كەيىنىرەك. سۋرەتتەگى – اقش-تىڭ ارداگەر سپورتشىسى حەيگ پريست. ول 1920 جىلى انتۆەرپەندە وتكەن وليمپيا ويىندارى كەزىندە قولدى بولىپ، ءىز-ءتۇزسىز جوعالىپ كەتكەن تۋدى حالىقارالىق وليمپيادا كوميتەتىنىڭ (حوك) پرەزيدەنتى حۋان انتونيو سامارانچقا قايتارعالى تۇر.

1920 جىلعى VII جازعى وليم­پيا ويىندارىن بەلگيانىڭ انتۆەرپەن قالاسى قابىلداعانى بەلگىلى. 14 تامىزدا ءدۇبىرلى دودا­نىڭ اشىلۋى سالتاناتى ءوتىپ، باق سىناۋعا كەلگەن 29 مەملەكەتتىڭ ورەن­دەرى ساپ تۇزەدى. وسى جارىس­تا تۇڭعىش رەت بەس ساقينالى وليم­پيالىق تۋ كوكتە جەلبىرەپ، بار­لىق سپورتشىلار قاۋىمى اتىنان جەرگىلىكتى ۆاتەرپولشى ءارى سەم­سەر­لەسۋشى ۆيكتور بوەن انت بەردى. وسىلايشا 24 سپورت ءتۇرى بويىن­شا 154 جۇلدە جيىنتىعى ساراپقا سا­لىنعان بايراقتى باسەكە باستالدى.

ارادا ەكى تاۋلىك وتكەندە وليمپيالىق تۋ بەلگىسىز جاعدايدا جوعالىپ كەتەدى. حالىقارالىق ۇيىم باسشىلارى دابىل قاعىپ، بەلگيانىڭ بيلىك باسىنداعى ازاماتتارىنا شاعىمداندى. ءوز كەزەگىندە ولار ۇيىمداستىرۋشىلار مەن ءتارتىپ ساقشىلارىنا بايراقتى دەرەۋ تاۋىپ، قايتا ورنىنا قويۋدى تاپسىرادى. سايكەسىنشە ۇرىلار جازالانۋى ءتيىس. بىراق جەدەل ىزدەستىرۋ ءىس-شارالارى ەش ناتيجە بەرمەدى. تۋدىڭ قايدا جوعالعانى جانە كىمنىڭ قولدى قىلعانى بەلگىسىز. كورگەن-بىلگەن ەشكىم جوق. اقىرى تابىلماعاننان كەيىن ول بايراقتى باسقاسىمەن الماستىرۋعا تۋرا كەلدى.

1997 جىلى اقش-تىڭ وليم­پيا­دا كوميتەتى ۇلكەن شارا ۇيىم­داستىرىپ، سول جيىنعا جاسى 100-دەن اسقان ارداگەر سپورتشى حەيگ پريست مىرزا قۇرمەتتى قوناق رەتىن­دە شاقىرىلدى. ءدال وسى اقسا­قال 1920 جىلعى وليمپيا ويىندارى باعدارلاماسىنداعى سۋعا سەكىرۋ سايىسىندا قولا مەدالدى يەلەنگەن بولاتىن. كەشكىلىك بانكەتتە ءبىر عاسىر جاساعان قاريانى باق وكىلدەرى قاۋمالاپ، ءتۇرلى ساۋالدار قويا باستايدى. سونىڭ ءبىرى جوعارىدا باياندالعان وقي­عاعا بايلانىستى بولدى. سون­دا ەش شىمىرىكپەگەن پريست: «انتۆەر­پەندەگى تۋدىڭ قايدا ەكەنىن مەن جاقسى بىلەمىن. ونى كەزىندە كوماندا­لىق ارىپتەسىم ءارى ءوزىمنىڭ جاقىن دوسىم ديۋك كەحەنەموكۋ ەكەۋمىز العانبىز. قازىر سول بايراق مەنىڭ چەمودانىمنىڭ تۇبىندە جاتىر»، دەپ مالىمدەدى.

عاسىرلار توعىسىندا سيدنەي­دە الاۋى تۇتانعان جازعى وليم­پيا ويىندارى قارساڭىندا اۋس­ترالياعا ارنايى ات باسىن بۇرعان 103 جاستاعى حەيگ پريست «ەندى وسىنىڭ ماعان قاجەتى جوق-اۋ» دەپ بايراقتى حوك پرەزيدەنتى حۋان انتونيو سامارانچقا قايتارىپ بەرەدى. وسىلايشا، ارادا 80 جىل وتكەننەن كەيىن وليمپيالىق تۋ ءوزىنىڭ زاڭدى ورنىن تاپتى.

بۇل كۇندەرى بەس ساقينا بەينەلەگەن سول بايراق لوزانناداعى وليمپيالىق مۇراجايدا ساقتاۋلى تۇر. ال حەيگ پريست بولسا، 2001 جىلدىڭ 19 ساۋىرىندە 105 جاسقا قاراعان شاعىندا دۇنيەدەن ءوتتى.

عالىم سۇلەيمەن،

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار

الماتى جاسىل قالاعا اينالادى

ەكولوگيا • 17 قاڭتار، 2020

كوكشەتاۋدا بەتى اشىق قۇدىق كوپ

ايماقتار • 17 قاڭتار، 2020

شىمكەنتتە پوەزيا مىنبەرى اشىلدى

رۋحانيات • 17 قاڭتار، 2020

بۇلاندىداعى بەرەكەلى ءىس

ايماقتار • 17 قاڭتار، 2020

مال باققانعا بىتەدى...

ايماقتار • 17 قاڭتار، 2020

كۋۆەيت تۋرنيرىندە توپ جاردى

سپورت • 17 قاڭتار، 2020

گران-پري جارىسىنا قاتىسادى

سپورت • 17 قاڭتار، 2020

ەكىنشى قولانى قورجىنعا سالدى

سپورت • 17 قاڭتار، 2020

تەكەلى – ەڭبەكشىلەر مەكەنى

ايماقتار • 17 قاڭتار، 2020

جەر يەسىن تاپسا يگى

ايماقتار • 17 قاڭتار، 2020

ءوزارا تەڭ دارەجەلى ارىپتەستىك

قوعام • 17 قاڭتار، 2020

قالا ماڭىنداعى مەكەندەر داميدى

ايماقتار • 17 قاڭتار، 2020

ماڭىزى جوعارى جايتتار قوزعالدى

پارلامەنت • 17 قاڭتار، 2020

عاسىرلارعا ۇلاسار ۇلى تۇعىر

رۋحانيات • 17 قاڭتار، 2020

«ادىلەت، شاپقات كىمدە بار...»

رۋحانيات • 17 قاڭتار، 2020

ۇقساس جاڭالىقتار