قازىرگى كەزدە ەرەجەسىز جەكپە-جەك ونەرىنىڭ حاس شەبەرلەرىنىڭ بىرىنە اينالىپ وتىرعان ق.احمەتوۆ 1987 جىلى الماتى وبلىسىنداعى سارقان اۋدانىنىڭ باقالى اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەنىمەن, ونىڭ بالالىق جانە جاستىق شاعى الماتىنىڭ ىرگەسىندەگى اششىبۇلاق ەلدى مەكەنىندە ءوتتى. سول جەردە ءجۇرىپ, گرەك-ريم كۇرەسىمەن شۇعىلداندى. بىرقاتار حالىقارالىق تۋرنيرلەردە جۇلدەگەرلەر قاتارىنا قوسىلىپ, سپورت شەبەرى ءنورماتيۆىن ورىندادى. قازاقستان ۇلتتىق قۇراما كومانداسى ساپىنا قابىلدانىپ, ءتۇرلى باسەكەلەردە ەل نامىسىن قورعادى.
– بالۋاندىق ونەردە ءبىرشاما تابىسقا جەتكەنىممەن, ەل چەمپيوناتىندا توپ جارۋ باقىتى ماعان بۇيىرمادى, – دەپ باستادى ءوز اڭگىمەسىن سپورتشى. – سودان ەرەجەسىز جەكپە-جەككە اڭسارىم اۋدى. وعان تۇرتكى بولعان مىنا جايت: بىردە بورالداي اۋىلىندا تۇراتىن دوسىم الماس جۇپاروۆتىڭ ۇيىنە قوناققا باردىم. قاسىمدا ءوزىمنىڭ سىنىپتاس دوسىم, گرەك-ريم كۇرەسىنەن سپورت شەبەرى قۋات حاميتوۆ بار. الماستىڭ اكەسى ءارى جەكە باپكەرى وڭالسىن اعا «ەرەجەسىز جەكپە-جەكتەن باق سىناۋعا قالايسىڭدار؟» دەگەن توسىن ۇسىنىس جاسادى. كۇش-قۋاتىمىز بويىمىزعا سىيماي تۇرعان بىزدەر بىردەن كەلىستىك. كەلەسى كۇنى بورالدايداعى «كريستالل» سپورت كلۋبىنا بارىپ, سول جەردە جاتتىعىپ جۇرگەن ەڭ مىقتى دەگەن قوس سپورتشىمەن كۇش سىناستىق. قۋات تا, مەن دە ايقىن جەڭىسكە قول جەتكىزدىك. اتالعان كلۋبتىڭ باپكەرى الماس الىزاقوۆقا ونەرىمىز ۇنادى. سول كىسىنىڭ قول استىندا ءبىر اي جاتتىققاننان كەيىن الماتىدا ۇزدىكسىز ۇيىمداستىرىلىپ تۇراتىن «جەلەزنايا وردا» تۋرنيرىنە قاتىسۋدى ۇيعاردىق. بۇل 2012 جىلدىڭ ورتا تۇسى ەدى. العاشقى كەزدەسۋىمدى «سالاددين» كلۋبىنىڭ وكىلىنە قارسى وتكىزدىم. قارسىلاسىم مەنەن الدەقايدا ءىرى. سالماعى – 65 كيلو. بويى دا اجەپتاۋىر ۇزىن. ال مەنىڭ سالماعىم نەبارى 57 كيلو. بىراق ۇيىمداستىرۋشىلار وسىلاي دەپ ۇيعارعاننان كەيىن شەگىنەرگە جول جوق ەدى. تورەشى بەلگى بەرگەن بەتتە ەكەۋمىز ايقاسا كەتتىك. وڭتايلى تۇستا ونىڭ موينىنان مىقتاپ ۇستادىم دا, قىلقىندىرا باستادىم. قارسىلاسىم تىرپ ەتە المادى. ارادا بىرەر سەكۋند وتكەندە تورەشى «توقتا» دەدى. ۋىسىمدى بوساتقان ەدىم, ول سىلق ەتىپ جەرگە قۇلادى. سويتسەم, قارسىلاسىم ەسىنەن تانىپ قالىپتى. مىنە, ەرەجەسىز جەكپە-جەك ونەرىندەگى مەنىڭ العاشقى قادامىم وسىلاي باستالدى.
ەكى-ءۇش جەكپە-جەكتەن كەيىن-اق دانيار قاسقاراۋوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «الاش پرايد» كاسىپقوي كلۋبى قايرات احمەتوۆتى ءوز قامقورلىعىنا الدى. سول كەزدەن باستاپ بىرقاتار حالىقارالىق دودالاردا دارا شىققان احمەتوۆتىڭ اتاعى ءبىراز جەرگە تارادى. ول ەلىمىزدە جانە شەت مەملەكەتتەردە وتكەن كوپتەگەن تۋرنيردە توپ جاردى. ءبىر عاجابى, قانداسىمىز 2010-2017 جىلدار ارالىعىندا وتكىزگەن 16 باسەكەنىڭ بارلىعىندا باسىمدىق تانىتتى. 15 كەزدەسۋدى مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتادى. ءوزىنىڭ ءار جەڭىسىنەن كەيىن «قارا جورعانى» ناقىشىنا كەلتىرىپ تۇرىپ بيلەيتىن قازاقتىڭ قولتوقپاقتاي جىگىتى بارشا كورەرمەننىڭ كوزايىمىنا اينالدى.
– ءار سپورتشىنىڭ ءوز «فيشكاسى» بولادى. اسىرەسە ايقاس الاڭىنا شىققاندار سان الۋان قيمىل-قوزعالىس جاساپ, ءتۇرلى ارەكەتتەرگە باراتىنىن وزدەرىڭىز دە بايقاپ جۇرگەن شىعارسىزدار. مەن قازاقتىڭ ءبيى «قارا جورعانى» تاڭدادىم. شىنى كەرەك, العاشقى كەزدەرى بيلەۋگە جۇرەكسىنىپ ءجۇردىم. «كورەرمەندەر ونى قالاي قابىلدايدى ەكەن؟» دەگەن وي مازالادى. باپكەرلەرىممەن اقىلداسا كەلە, وسىعان توقتالدىم. قازىر وعان ەش وكىنبەيمىن. مەنىڭ ورىنداۋىمداعى «قارا جورعا» جانكۇيەرلەردىڭ كوڭىلىنەن شىققانىنا سەنىمدىمىن.
قازاقستاندا قارسىلاس شىداتپاعان ق.احمەتوۆ 2015 جىلى سينگاپۋردە ىرگەتاسى قالانعان ONE FC دەپ اتالاتىن ازيا قۇرلىعىنداعى ەڭ بەلدى ۇيىممەن كەلىسىمشارتقا وتىردى. بۇل رەتتە دە ول ءوزىنىڭ مىقتىلىعىن مويىنداتتى. ءوزىنىڭ العاشقى كەزدەسۋىندە برازيليانىڭ مىقتىسى ادريانو موراەستى ۇپاي سانىمەن ۇتقان قانداسىمىز جەڭىل سالماقتاعى چەمپيوندىق بەلبەۋدى يەلەندى.
ONE Fس-دە دىتتەگەن ماقساتىنا قول جەتكىزگەننەن كەيىن احمەتوۆ الەمدەگى ەڭ بەلدى ۇيىم – UFC-دە كۇش سىناسۋدى كوزدەدى. الايدا, سينگاپۋرلىق ۇيىم باسشىلارىنىڭ ءالى ەشكىمنەن جەڭىلمەگەن وجەت, باتىل ءارى سان قىرلى وسىنداي سپورتشىنى ەشقايدا جىبەرگىسى جوق ەدى. اڭسارى امەريكاعا اۋعان قازاق سپورتشىسىنىڭ ولار جولىن بوگەپ, ەكى جىل بويى جەكپە-جەككە شىعارمادى. ۇزاققا سوزىلعان ۇزىلىستەن كەيىن ا.موراەسپەن قايتا شىققان ق.احمەتوۆ قارسىلاسىنا ەسە جىبەرىپ, التىن بەلبەۋدەن ايىرىلدى. ودان كەيىن تاعى ءۇش كەزدەسۋ وتكىزگەن ول ەكەۋىندە جەڭىسكە جەتىپ, بىرىندە جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدامىن تاتتى. ال رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, ايتۋلى سپورتشى وسى كۇنگە دەيىن وتكىزگەن 20 باسەكەنىڭ 18-ىندە باسىمدىق تانىتتى. 11 جەكپە-جەكتى مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتادى. ەكى كەزدەسۋدە ءوز قارسىلاستارىنا ۇپاي سانىمەن ەسە جىبەردى.
قازىرگى كەزدە 31 جاستاعى ق.احمەتوۆ ءۇشىن UFC-عا جول اشاتىن تاعى ءبىر تاماشا مۇمكىندىك تۋىنداپ وتىر. ول ءۇشىن جاقىندا تۇساۋى كەسىلەتىن گران-پري تۋرنيرىندە توپ جارۋ قاجەت. ارينە بۇل وڭاي شارۋا ەمەس. سەبەبى ەڭ ۇزدىك سەگىز سپورتشىنىڭ باسىن قوسقالى وتىرعان ايتۋلى جارىستا كىل مىقتىلار عانا ونەر كورسەتەدى. سولاردىڭ قاتارىندا قانداسىمىزدىڭ ەسكى تانىستارى دا بار. كەزىندە ول برازيليالىق ادريانو موراەس پەن فيليپپيندىك دجەحە ەۋستاحيونى ءبىر-ءبىر رەتتەن ۇتىپ, ءبىر مارتە ۇتىلعان. جارىس جولىنا شىعاتىن باسقا دا جىگىتتەر وتە قارۋلى. ال بۇل گران-ءپريدىڭ باستى ءفاۆوريتى – دەمەتريۋس دجونسون ەكەنى داۋسىز. 32 جاستاعى اقش سپورتشىسى 2012 جىلدىڭ كۇزىندە UFس ۇيىمىنىڭ چەمپيوندىق بەلبەۋىن يەلەنىپ, سول اتاعىن 11 مارتە ءساتتى قورعادى. بۇل – رەكوردتىق كورسەتكىش! «قۋاتتى تىشقان» دەگەن بۇركەنشىك ەسىممەن تانىلعان دجونسون بارلىعى 31 كەزدەسۋ وتكىزىپ, 27 رەت جەڭىسكە جەتتى. 15 جەكپە-جەگىن مەرزىمىنەن بۇرىن اياقتادى. ءۇش رەت ۇتىلىپ, تاعى ءبىر باسەكەدە تەڭ ەسەپ تىركەلدى.
دەسەك تە ق.احمەتوۆ ەشكىمنەن قايمىقپايدى. كەرىسىنشە, وسىنداي مىقتىلارمەن كۇش سىناسۋعا مۇمكىندىك بەرىلگەنىنە ول ءدان ريزا. ءوزىنىڭ ءبىر سوزىندە قانداسىمىزدىڭ: «بۇل ءبىر كەرەمەت جارىس بولاتىنىنا ەش كۇمان بولماۋعا ءتيىس. اسىرەسە مەن دەمەتريۋس دجونسوننىڭ
ONE عس ۇيىمىنا اۋىسقانىن ەستىپ قاتتى قۋاندىم, تىپتەن شاتتاندىم دەسە دە بولادى. ول ەرەجەسىز جەكپە-جەكتە عانا ەمەس, كۇللى سپورت الەمىندە تۇبەگەيلى مويىندالعان تۇلعا. ءدال وسىنداي دەڭگەيى اسا جوعارى, اتى اڭىزعا اينالعان سپورتشىمەن ايقاسۋ مەنىڭ كوپتەن بەرگى ارمانىم ەدى», دەپ اعىنان جارىلعانى بار.
الاش جۇرتىنىڭ قايرات احمەتوۆكە دەگەن سەنىمى زور. ايقاس الاڭىنا «قازاق» دەگەن بۇركەنشىك ەسىممەن شىعىپ جۇرگەن قانداسىمىز گران-پري تۋرنيرىندە بارىن سالۋعا ءتيىس. ەگەر وسى جوسپار جۇزەگە اسسا, وندا قازاقتىڭ قايسار ۇلىنا UFس-گە داڭعىل جول اشىلادى.
عالىم سۇلەيمەن,
«Egemen Qazaqstan»
