كاسىپكەرلىككە كىم كەدەرگى؟
بىرنەشە جىلدان بەرى رەسەيلىك ارىپتەستەرىمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتىپ كەلە جاتقان ول سوڭعى جولى «جاڭاجول» شەكارا باقىلاۋ بەكەتى قىزمەتكەرلەرى تاراپىنان كەدەرگىگە كەزدەسكەن. ونداعىلار ۇلتتىق ەكونوميكا, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ, قارجى مينيسترلىكتەرىنىڭ وتكەن جىلعى 26 قازانداعى № 17613 بىرلەسكەن بۇيرىعىن بەتكە الىپ, ەكى جىلدىڭ كولەمىندە بەلگىلى ءبىر كودى بار, قىزمەت ەتۋ رەسۋرسى اياقتالعان قۇبىرلاردى ەل اۋماعىنان سىرتقا شىعارۋعا تىيىم سالىنعانىمەن تۇسىندىرگەن. ءسويتىپ, ءتيىستى قۇجاتتاردى رەسىمدەۋدەن باس تارتقان. «كەدەن قىزمەتكەرلەرىنە قولدانۋعا جارامدى بولات قۇبىرلاردى قالپىنا كەلتىرۋگە اپارا جاتقانىمدى ەش تۇسىندىرە المادىم. ارنايى ساراپتامادان وتكەن قۇجاتتاردى ۇسىنسام دا ونى ەسكەرۋسىز قالدىردى. جۇك تيەلگەن كولىكتەرمەن كەلگەن ىزىممەن كەرى قايتۋعا تۋرا كەلدى. قازاقستان مەن رەسەي اراسىندا پەتروپاۆلدا وتكەن شەكارالاس ايماقتاعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ تۋرالى فورۋمدا دا كەدەندەگى كەلەڭسىزدىكتەردى ازايتۋ جونىندە اشىق ايتىلعان ەدى» دەيدى شىندىق ىزدەپ كۇيىپ-پىسكەن كاسىپكەر.
بولات قۇبىرلاردىڭ جارامدىلىعى جونىندەگى ساراپتاما قورىتىندىسىن شىعارعان «سولتۇستىك قازاقستان وبلىستىق ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ساراپشىسى پاۆەل اننەنكوۆ تا جوعارىداعىداي تالاپتىڭ زاڭ تالاپتارىمەن ۇيلەسپەيتىنىن, بەلدەن باسقان ءبىر بۇيرىقتىڭ الەگىنەن كاسىپكەرلەر جاپا شەگىپ وتىرعانىن, مۇنىڭ تەمىر جانە ءتۇستى مەتالدارعا دا تىكەلەي قاتىسى بارىن جەتكىزدى. قازىردىڭ وزىندە تەمىرجولشىلار ىستەن شىققان قوندىرعىلار مەن جابدىقتاردى رەسەيگە وتكىزە الماي وتىرعان كورىنەدى.
شەتىن ماسەلەگە جان-جاقتى تالداۋ جاسالعان كاسىپكەرلەردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جانە سىبايلاس جەمقورلىقپەن كۇرەس جونىندەگى كەڭەس وتىرىسىندا كەڭەس ءتورايىمى, بەلگىلى زاڭگەر ينەسسا قۋانوۆا وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قولداۋدا ورىن العان كەمشىلىكتەردى تىزبەلەپ كورسەتىپ بەردى. بىلتىر شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرىنەن 25 شاعىم تۇسكەن. «ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى شەكارا قىزمەتىنىڭ وكىلدەرى بۇيرىقتى ورىنداۋعا مىندەتتى ەكەنى راس, الايدا جۇكتى قاراپ, ونى وتكىزۋگە رۇقسات بەرۋ قۇزىرەتى بەرىلمەگەنىن قالاي تۇسىندىرەسىزدەر؟ مەنىڭشە, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ەشقايسىسى بۇل ماسەلەنى تياناقتى شەشۋگە تالپىنىپ وتىرعان جوق. سوندىقتان بۇيرىقتىڭ كۇشىن جويۋ ءۇشىن ءتيىستى ۆەدومستۆولارعا جۇگىنەتىن بولامىز. ەڭ باستىسى, قانداي تاۋارلاردى سىرتقا شىعارۋعا شەكتەۋ قويىلاتىنى ناقتى كورسەتىلۋى تيىس» دەدى جيىندى قورىتىندىلاعان ءتورايىم.
كولىك ينفراقۇرىلىمدارى يكەمسىز
پەتروپاۆل قالالىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمى بەرگەن مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, 317 الەۋمەتتىك جانە كولىك ينفراقۇرىلىم نىسانىنىڭ 253-ءى بەيىمدەۋگە جاتادى. ونىڭ ىشىندە 221 نىسان قولجەتىمدى بولىپ تابىلادى. 32-ءسى ءىشىنارا قولجەتىمدى. ءبولىم جەتەكشىسى دانيار اسىلبەكوۆتىڭ سوزىنە قاراعاندا, 18 دەنساۋلىق ساقتاۋ وبەكتىسى تۇگەل بەيىمدەلگەن. 68 ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىنىڭ 58-ءى تالاپقا ساي. مادەنيەت عيماراتتارىنىڭ 82, سپورتتىق قۇرىلىستاردىڭ 92 پايىزى قولجەتىمدى. توعىز قوناقۇيگە مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ, التاۋىندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا جان-جاقتى جاعداي جاسالماعانى انىقتالعان.
ەڭ باستى پروبلەما, كولىك ينفراقۇرىلىمدارىنىڭ جەتىمسىزدىگىنە كەلىپ تىرەلەدى. جولاۋشىلاردى تاسىمالداۋ ماقساتىمەن 330 اۆتوبۋس 24 باعىتقا قاتىناعانىمەن, دەنى ءتيىستى قوندىرعىلارمەن قامتاماسىز ەتىلمەگەن. قوعامدىق كولىك قۇرامىندا استى تومەن ءۇش اۆتوبۋس پەن گيدراۆليكالىق كوتەرگىشى بار وسىنشا كولىك قانا بار. «اۆتوكولىك وداعى» قاۋىمداستىعى قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى گالينا سەمەنوۆا ماسەلەنى شەشۋگە قولبايلاۋ جايتتاردى العا تارتتى. تاعى دا ءۇش اۆتوبۋس ساتىپ الۋ ءۇشىن «دامۋ» قورىنان دەمەۋقارجى رەسىمدەۋگە كەلىسكەنمەن, باج سالىعىنىڭ تىم كوپتىگىنەن باستاپقى ويلارىنان اينىپ قالعانعا ۇقسايدى. ء«ار اۆتوبۋستىڭ باعاسى ورتا ەسەپپەن 12 ميلليون تەڭگە دەسەك, ەسەپكە الۋ, قوسىمشا جابدىقتار قويۋ سالدارىنان قوسىمشا 5 ميلليون تەڭگە جۇمساۋعا ءماجبۇرمىز. قالىپتاسقان تىعىرىقتان شىعۋ ءۇشىن مۇگەدەكتەرگە ارنالعان قوندىرعىلار ورناتۋعا قاجەت قاراجاتقا كومەك بەرىلسە دەگەن ۇسىنىس ايتقىم كەلەدى. ءتيىستى ورىنداردىڭ قولداۋىنسىز كاسىپكەرلەر بۇل ماسەلەنى وزدىگىنەن شەشە المايدى, دەدى گ.سەمەنوۆا جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارىنا, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا قاراتا ايتقان سوزىندە.
ءومىر ەسقالي,
«Egemen Qazaqstan»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى
