تانىم • 18 قاڭتار, 2019

تالانتقا تاعزىم

1300 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جازۋشى داۋلەت سەيسەن ۇلىنىڭ استاناداعى «فوليانت» باس­پاسىنان «نارتۇلعا» سەريا­سى بويىنشا جارىق كورگەن «جانىبەك كارمەنوۆ» اتتى جاڭا كىتابى اتى ايتىپ تۇرعانداي حح عاسىرداعى قازاق انشىلىك ونەرىنىڭ قايتالانباس حاس تالانتتارىنىڭ ءبىرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتىسى, رەسپۋبليكا  جاستار سىي­لى­عىنىڭ لاۋرەاتى جانىبەك كار­مەنوۆتىڭ ادەبي پورترەتىن جاساۋعا نەگىزدەلگەن.

تالانتقا تاعزىم

كىتاپتا ون بەس تاقىرىپتان تۇراتىن «شىڭعىستاۋدىڭ ۇلانى» اتتى ەسسە, حيكاياتتار مەن «جانىبەك ءان سالادى» پەساسى توپتاستىرىلعان. ەسسە, حيكاياتتار دا, پەسا دا جانىبەك تۋرالى ەستەلىكتەرگە نەگىزدەلگەن. بۇل تۇرعىدان كەلگەندە كىتاپتىڭ العاشقى ءبولىمى عىلىمي سيپاتقا يە دەۋگە بولادى. جانىبەككە قاتىستى وقيعالاردى ەستەلىكتەرگە سۇيەنە وتىرىپ, اۆتور كەيىپكەردىڭ ونەردەگى ءومىرىن, تىرشىلىك باسپالداقتارىن ەلمەن, جەرمەن ساباقتاستىرا  باياندايدى. اۆتوردىڭ بۇل وي-باعدارى شىعارمانىڭ العاشقى  بەتتەرىندە-اق كورىنىس تاپقانىن كورەمىز. اۆتور «نەگىزگى كەيىپكەرىمىز تۋرالى ءسوز قوزعاماس بۇرىن, ەڭ الدىمەن ونىڭ وسكەن ەلى, كىندىك قانى تامعان تۋعان جەرى, اتاسى مەن اناسى تۋرالى ايتا كەتكەنىمىز ءجون بولار. سولاي دەيتىن بولساق, اڭگىمەمىزدى قارت شىڭعىستاۋدان باستاعانىمىز دۇرىس پا دەيمىن», دەي كەلىپ, ەل تاريحىنىڭ الىس داۋىرىنەن وي سۋىرتپاقتايدى. سول الىس داۋىردەن اڭىز بولىپ جەتكەن ءتۇرلى وقيعالاردىڭ ونى ەستىپ وسكەن بالا كەيىپكەردىڭ ساناسىنا قانشالىقتى اسەر ەتكەن تاعىلىمدى ساتتەر ەكەنىن ەسكە تۇسىرەدى. وسىلايشا اتا-بابا تاريحىنان سىر شەرتە وتىرىپ, بولاشاق كەيىپكەردىڭ شەجىرەلى شىڭعىستاۋدىڭ ءبىر پۇشپاعى كيەلى جانىبەك جازىعىندا ومىرگە كەلۋى, سوعان بايلانىستى ەسىمى جانىبەك قويىلعانىن ەسكە سالادى.

جوعارىدا ايتقانىمىزداي, كەيىپكەر­دىڭ ءومىر جولىن بايانداعاندا ەل تاريحى, جەر تاريحى ساباقتاستىرىلا كورسەتىلىپ جانىبەك تالانتىنىڭ تامىر تارتار قاينار باستاۋلارىنان سىر قوزعايدى. كىتاپتىڭ قوماقتى بولىگى جانىبەكتىڭ ونەر جولىنا ءتۇسۋ كەزەڭى, وعان قازاق ونەرىنىڭ ۇلى تۇلعالارى احمەت جۇبانوۆ پەن جۇسىپبەك ەلەبەكوۆتىڭ, ۇلتىمىزدىڭ ۇلى پەرزەنتى, رەسپۋبليكا باسشىسى د.ا.قوناەۆ پەن سول كەزدەگى رەسپۋبليكا ىشكى ىستەر ءمينيسترى, ميليتسيا گەنەرال-لەيتەناتى شىراقبەك قابىلباەۆ, اباي ەلىنىڭ باسشىسى كارىم نۇرباەۆ پەن ۇستازى, جەرگىلىكتى جازۋشى كامەن ءورازاليننىڭ قامقور بولۋى, وعان جانى­بەكتىڭ اسقان تالانتى باستى سەبەپ بول­عانى ناقتى دەرەكتەرمەن باياندالادى.

قورىتا ايتقاندا, كىتاپتىڭ تانىم­دىق سيپاتى, دەرەكتىك ءمانى زور. كەلەر جى­لى تۋعانىنا جەتپىس جىل تولاتىن جانى­بەككە قويىلعان ەسكەرتكىشتىڭ ءبىرى دەۋگە بولادى.

ەسكەرتكىش دەمەكشى, بۇعان دەيىن ايگىلى ءانشىنىڭ تۋعان ەلى – قاراۋىلدا كەۋدە ءمۇسىنى ورناتىلسا, الماتى, سەمەي, تۇركىستان قالالارىندا كوشەلەرگە ەسىمى بەرىلگەن بولاتىن. وسىنداي تالانتتى تۇلعاعا ارنالعان عۇمىرنامالىق كىتاپتىڭ ءتىلى جاتىق, تارتىمدى. جە­ڭىل وقىلادى. وسى ورايدا كىتاپقا ەن­گىزىل­گەن «جانىبەك ءان سالادى...» دەپ اتا­لاتىن پەسانىڭ وسىدان بىرەر اي بۇرىن سەمەيدىڭ اباي اتىنداعى سازدى-درامالىق تەاترىندا قويىلعانىن ايتا كەتسەك ارتىق بولماس.

قۇنىپيا الپىسباەۆ,

فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور

سوڭعى جاڭالىقتار

ءتول ونەرىمىز – يسەسكو تىزىمىندە

قازاقستان • بۇگىن, 09:45

ساربازدىڭ شىڭدالۋ مەكتەبى

اسكەر • بۇگىن, 09:15

ويشىل تۋرالى وي

تۇلعا • بۇگىن, 08:55