ۋنيۆەرسيتەتتىڭ تاريحى ەلىمىزدىڭ ماڭىزدى كەزەڭدەرىمەن تىعىز بايلانىستى. ونىڭ قۇرىلۋى ۇلتتىق كادرلاردى دايارلاۋ ماسەلەسىن شەشۋگە باعىتتالعان بولاتىن. وسى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋدا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ العاشقى رەكتورى فەدوت وليكوۆ ەلەۋلى ءرول اتقاردى. وتكەن عاسىردىڭ 30-شى جىلدارىنىڭ سوڭىندا قازاق مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتى قۇرامىندا بەس فاكۋلتەت جانە قازاق جاستارىنا ارنالعان دايىندىق ءبولىمى جۇمىس ىستەدى. سوعىس جىلدارىندا رەسەي, ۋكراينا جانە بەلورۋسسيانىڭ ءىرى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن زەرتحانالارى قازمۋ-گە اۋىستىرىلدى. سونىڭ ناتيجەسىندە قازاق ۋنيۆەرسيتەتىندە حيميا, استرونوميا, فيزيكا, تاريح جانە ءتىلتانۋ سالالارى بويىنشا جاڭا عىلىمي مەكتەپتەر اشىلىپ, ىرگەلى عىلىمي ورتا قالىپتاسا باستادى. سوعىستان كەيىنگى جىلداردا قازمۋ رەسپۋبليكانىڭ وندىرىستىك-ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك-گۋمانيتارلىق سالالارىنا جوعارى بىلىكتى كادرلار دايارلاۋدىڭ جەتەكشى ورتالىعىنا اينالدى. سول جىلداردا ۋنيۆەرسيتەتتى باسقارعان يۆان لۋكيانەتس, تولەگەن تاجىباەۆ, اسقار زاكارين جانە تەمىرباي دارقانباەۆ سىندى قايراتكەر-تۇلعالار ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ باعىتى مەن عىلىمي-زەرتتەۋ سالاسىن جەتىلدىرۋدە ايرىقشا قىزمەت اتقاردى. وسى تۇستا كافەدرالاردى بەلگىلى تۇلعالار ەرمۇحان بەكماحانوۆ, ابىكەن بەكتۇروۆ, كونستانتين پەرسيدسكي سياقتى بەدەلدى عالىمدار باسقاردى. ۋنيۆەرسيتەت اۋديتوريالارىندا ەسىمدەرى الەمگە تانىمال مۇحتار اۋەزوۆ پەن قانىش ساتباەۆ سىندى ايگىلى عالىم-اكادەميكتەر لەكتسيا وقىعانىن بۇگىندە ماقتانىشپەن ەسكە الامىز. 1960-1980 جىلدارى ۋنيۆەرسيتەتتى باسقارعان رەكتورلار اسقار زاكارين, ومىربەك جولداسبەكوۆ, ەدىل ەرعوجيننىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتتەرى ناتيجەسىندە قازمۋ وداقتىڭ جەتەكشى عىلىمي ورتالىقتارىنىڭ بىرىنە اينالدى. سول كەزەڭدە ۋنيۆەرسيتەت شەتەلدەرگە ءبىلىمدى كادرلار دايارلاۋ جۇمىستارىن جولعا قويا باستادى. اتاپ ايتارلىق جايت, تانىمال عالىم جانە بىلىكتى ۇيىمداستىرۋشى ءو.جولداسبەكوۆتىڭ باسشىلىعىمەن «قازۇۋ قالاشىعى» بىرەگەي وقۋ عيماراتتارى مەن تۇرعىندىق كەشەندەر قۇرىلىسىنىڭ العاشقى كەزەڭى باستالدى. 1991 جىلى ۋنيۆەرسيتەت ادامزاتتىڭ ەكىنشى ۇستازى اتانعان, تۇركى الەمىنىڭ ۇلى ويشىلى ءابۋ ناسىر ءال-فارابي ەسىمىن يەلەندى. 2001 جىلى ەلىمىزدىڭ العاشقى ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى مارتەبەسىن الدى. وسى كەزەڭدە بارلىق ماماندىق حالىقارالىق تالاپتارعا ساي «باكالاۆريات-ماگيستراتۋرا» بويىنشا ەكى ساتىلى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە كوشىرىلىپ, ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قۇرامىندا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن تەحنولوگيالىق پاركىن قۇرۋ جونىندە ماڭىزدى ءىس-شارالار اتقارىلدى. بۇل جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزۋدە رەكتورلار مەيىرحان ءابدىلدين جانە كوپجاسار نارىباەۆتىڭ قاجىرلى ەڭبەكتەرىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. 2003 جىلى قازۇۋ ورتالىق ازيا جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىنان العاشقى بولىپ بولونيا قالاسىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ۇلى حارتياسىنا قول قويۋ ارقىلى ەۋروپالىق ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىنە كىردى. ال 2006 جىلى جوعارى ءبىلىم بەرۋدەگى ساپا سالاسىنداعى جەتىستىكتەرى ءۇشىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتاندى. بىرقاتار وقۋ باعدارلامالارىنا حالىقارالىق سەرتيفيكاتتاۋ جۇرگىزىلدى. وسى كەزدە قازۇۋ قالاشىعىن كەڭەيتۋ مەن كوركەيتۋدىڭ ەكىنشى قۇرىلىس كەزەڭى باستالدى. سول كەزدە ۋنيۆەرسيتەتتى باسقارعان تولەگەن قوجامقۇلوۆ پەن باقىتجان جۇماعۇلوۆ وسى شارالاردىڭ بارلىعىن جۇزەگە اسىرۋعا ۇلكەن ۇلەس قوستى.
قازىرگى كەزەڭدە قازۇۋ-دىڭ باستى ماقساتى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى العا قويعان الەمنىڭ دامىعان 30 ەلىنىڭ قاتارىنا كىرۋگە ءوز ۇلەسىن قوسۋ جانە الەمنىڭ ەڭ ۇزدىك 200 ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساناتىنا ەنۋ. ەلباسى اتاپ كورسەتكەندەي, بۇگىندە ۋاقىت تالابىنا ساي, ۋنيۆەرسيتەتتەر ادام كاپيتالىن قالىپتاستىرۋدىڭ سۋبەكتىسى رەتىندە جاڭعىرتۋ ۇدەرىستەرىنىڭ جانە ەلدىڭ يننوۆاتسيالىق دامۋىنىڭ كوش باسىندا بولۋى ءتيىس. وسىعان وراي, ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ەلىمىزدىڭ ءبىلىم بەرۋ فلاگمانى رەتىندە, جاڭا بۋىن ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ – «4.0 ۋنيۆەرسيتەت» مودەلىن جاساپ, حالىقارالىق قاۋىمداستىققا ۇسىنىپ وتىر. بۇل مودەل «Al Farabi Unirversity Smart City» تۇجىرىمداماسى بويىنشا جۇزەگە اسىرىلۋدا. بۇل جوبا ۇلى ويشىل ءال-فارابي يدەيالارى نەگىزىندە جوعارى تەحنولوگيالىق جانە رۋحاني-ادامگەرشىلىك پلاتفورمالارىنىڭ سيمبيوزىن قۇرايدى. كلاستەرلىك تۇرعىدان كەشەندى قۇرىلىمدىق مودەرنيزاتسيالاۋ جانە ناتيجەلەرگە نەگىزدەلگەن باسقارۋ جۇيەلەرىن ەنگىزۋ نەگىزىندە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءتورت ماڭىزدى ميسسياسىن ءتيىمدى تۇردە جۇزەگە اسىرۋعا ىقپال ەتتى. بۇل – ساپالى ءبىلىم بەرۋدى, تەرەڭ عىلىمي-زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋدى, جاڭا يننوۆاتسيالاردى وندىرىسكە ەنگىزۋدى جانە جوعارى ءبىلىمدى-بىلىكتى مامانداردى ەلىن, ادامزاتتى سۇيگەن تۇلعالار رەتىندە رۋحاني-ادامگەرشىلىك تاربيە ارقىلى قالىپتاستىرۋدى كوزدەيدى. قازۇۋ بۇۇ-نىڭ «اكادەميالىق ىقپال» باعدارلاماسىنىڭ تۇراقتى دامۋ جونىندەگى عالامدىق حابىن قاتارىنان ءۇش مەرزىم باسقارۋدا. بۇۇ-نىڭ نيۋ-يوركتەگى شتاب پاتەرىندە وتكەن وركەنيەتتەر اليانسى فورۋمىندا قازۇۋ تانىستىرعان «4.0 ۋنيۆەرسيتەت» مودەلى الەمدىك دەڭگەيدە كەڭىنەن تاراتۋعا ۇسىنىلدى. بۇل جوبا, سونىمەن قاتار يزرايل, اۋستريا, ەگيپەت, رەسەي, بەلارۋس سىندى ەلدەر ارقىلى حالىقارالىق قوعامداستىقتا قولداۋ تاپتى. قازىرگى كەزەڭدە شەتەلدىك جانە قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارى قازۇۋ-دىڭ بارلىق بيزنەس-ۇدەرىستەرىن اۆتوماتتاندىرۋعا, كامپۋستىڭ ينفراقۇرىلىمىن باسقارۋعا ارنالعان تالدامالى جۇيەدە «Big Data» بۇلتتى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋگە نەگىزدەلگەن تسيفرلى ۋنيۆەرسيتەت مودەلىن قابىلداۋدا. ۋنيۆەرسيتەت جوباسى «مايكروسوفت» كومپانياسىنىڭ تاراپىنان جوعارى باعالانىپ, كومپانيا قازۇۋ تاجىريبەسى تۋرالى فيلم ءتۇسىرىپ, ءوز سايتتارىنا جاريالادى. قازاقستاندىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ءۇشىن ماڭىزدى وقيعا – قازاقستاننىڭ ۇلتتىق اشىق ءبىلىم بەرۋ پلاتفورماسىنىڭ ىسكە قوسىلۋى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ونلاين كۋرستارى قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى تاراپىنان ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولۋدا. ۋنيۆەرسيتەت «4.0 يندۋسترياسىنا» ماماندار دايارلاۋ ماقساتىنداعى ءبىلىم بەرۋ ۇدەرىسىنە «ە-كوممەرتسيا», «Big data», «جاساندى ينتەللەكت», «زاتتار عالامتورى» سياقتى جاڭا وقۋ باعدارلامالارى قوسىلدى. بۇكىل پوستكەڭەستىك ەلدەر اۋماعىندا تۇڭعىش رەت استانا حالىقارالىق قارجى ورتالىعى جانە بەنحاليف (كاتار) ۋنيۆەرسيتەتىمەن بىرلەسكەن قازۇۋ-دىڭ يسلامدىق قارجى جونىندەگى باعدارلاماسى جۇزەگە اسىرىلۋدا. الەمدىك ءىرى جوعارى تەحنولوگيالىق كورپوراتسيالار – «Hewlett-Packard», «Cisco», «Koniسa Minolta», «Samsung», «Alcatel», «Microsoft», «Huawei» ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىلىم بەرۋ ىسىنە بەلسەندى تۇردە اتسالىسىپ, وزدەرىنىڭ عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارىن اشتى. قازۇۋ – ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق دەڭگەيلەرىندە اعىلشىن تىلىندە وقىتۋدى العاشقى بولىپ باستاپ, بۇگىنگى تاڭدا ۋنيۆەرسيتەت ماماندىقتارىنىڭ 70% -دان استامى اعىلشىن تىلىندە وقىتىلادى. وسىعان سايكەس قازۇۋ-دا ەلىمىز بويىنشا ەڭ كوپ شەتەلدىك ستۋدەنتتەر ءبىلىم الۋدا. قازۇۋ – الەمنىڭ وزىق ۇلگىدەگى ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن 70-تەن استام قوسديپلومدىق باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىردى.
عىلىم, ءبىلىم بەرۋ جانە يننوۆاتسيالىق ءوندىرىس ينتەگراتسياسى ناتيجەسىندە, قازۇۋ تانىمال الەمدىك زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتتەرى قاتارىندا. ۋنيۆەرسيتەت جوعارى تەحنولوگيالار اۋماعىن قۇرىپ, الدىڭعى قاتارلى تەحنولوگيالىق شەشىمدەردى دايارلاۋ مەن يننوۆاتسيالىق ونىمدەردى وندىرىسكە ەنگىزۋ پلاتفورماسىنا اينالدى. وسى باعىتتاعى ىزدەنىستەر وڭتۇستىك كورەيا, رەسەي جانە قازاقستاننىڭ عىلىمي-جوبالىق ۇيىمدارىن تارتۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرىلىپ, «R&IID» يننوۆاتسيالىق-وندىرىستىك كونسورتسيۋمى قۇرىلدى. بۇعان «قازمىرىش», «قازاقمىس», «كازحروم» جانە ء«ۇلبى مەتاللۋرگيا زاۋىتى» سياقتى ءىرى ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارى قاتىسۋدا. ۋنيۆەرسيتەتتە قۇرىلعان عىلىمي-تەحنولوگيالىق پارك, يننوۆاتسيالىق پروتسەستەر ورتالىعى مەن «جاسىل تەحنولوگيالار» ورتالىعى زاماناۋي ينجەنەرلىك جانە عىلىمدى قاجەت ەتەتىن تەحنولوگيالاردىڭ كلاستەرىن قالىپتاستىرىپ وتىر. «ەكسپو-2017» يدەيالارىن جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا «جاسىل تەحنولوگيالار» ورتالىعى «جاسىل ەنەرگەتيكا» بويىنشا يننوۆاتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرىپ, جاڭا فورماتسيا ماماندارىن دايارلاۋدا. وسىنىڭ نەگىزىندە ۋنيۆەرسيتەت «جاسىل كوپىر ۇرپاقتان-ۇرپاققا» اتتى حالىقارالىق جوباسىن ىسكە اسىرۋدا. بۇل جوبا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «جاسىل كوپىر» باستاماسىن قولداۋ ماقساتىندا قازۇۋ تاراپىنان برازيليادا وتكەن RIO+20 حالىقارالىق فورۋمىندا ۇسىنىلدى جانە جان-جاقتى قولداۋ تاپتى. قىتاي عىلىم اكادەمياسىمەن بىرلەسە وتىرىپ جەردى قاشىقتىقتان زوندتاۋ ورتالىعى اشىلدى. قازۇۋ پوستكەڭەستىك ەلدەر اۋماعىنداعى ساناۋلى ۋنيۆەرسيتەت ىشىنەن تاريحتا تۇڭعىش رەت ء«ال-فارابي-1» جانە ء«ال-فارابي-2» العاشقى قازاقستاندىق نانوسپۋتنيكتەرىن عارىشقا شىعاردى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە ۋنيۆەرسيتەتتە عارىشتىق تەحنولوگيا سالاسىندا قۋاتتى كلاستەر دامۋدا. قازۇۋ «جاڭا جىبەك جولى» ۋنيۆەرسيتەتتەرى اليانسىنىڭ IT-تەحنولوگيالار پاركىن اشۋ ارقىلى الەمدەگى 130-دان استام ۋنيۆەرسيتەتتەردى بىرىكتىرگەن ءىت-تەحنولوگيالاردى دامىتۋدىڭ جاڭا پەرسپەكتيۆاسىن جولعا قويدى. ونىڭ نەگىزىن ەلباسىنىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتتىك گرانتى بويىنشا الىنعان قازۇۋ-دىڭ سۋپەركومپيۋتەرى قۇرايتىن بولادى. الەمدىك مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ كوشباسشىسى وڭتۇستىك كورەيانىڭ الدىڭعى قاتارلى جوعارى وقۋ ورىندارىمەن ارىپتەستىك ورناتا وتىرىپ, قازۇۋ يننوۆاتسيالىق مەديتسينالىق-بيولوگيالىق كلاستەردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ, ءبىلىم بەرۋ جانە كلينيكالىق-دياگنوستيكالىق بازاسىن دايىندادى. بۇل ىستەردىڭ زاڭدى جالعاسى رەتىندە ەلىمىزدە كوپبەيىندى ۋنيۆەرسيتەتتەر تاريحىندا العاش رەت مەديتسينا فاكۋلتەتىن اشتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ قولداۋىمەن قازۇۋ-دىڭ سەنىمدى باسقارۋىنا الماتى قالاسىنىڭ №1 ەمحاناسى بەرىلدى. مۇندا مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋ, عىلىم مەن تاجىريبەنى تولىققاندى ينتەگراتسيالاۋ اياسىندا جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ارقىلى حالىقارالىق تالاپتارعا ساي كەلەتىن جوعارى ساپالى مەديتسينالىق قىزمەتتەر كورسەتىلەدى.
جوعارىدا اتالعان جاڭاشىل جوبالاردىڭ بارلىعى ۋنيۆەرسيتەتتە بىرەگەي يننوۆاتسيالىق-تەحنولوگيالىق پلاتفورماسىنىڭ نەگىزىن قالادى. اتاپ وتەتىن ءبىر جايت, سوڭعى ءۇش جىلدا عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تاجىريبەلىك-كونسترۋكتورلىق جۇمىستاردىڭ سانى ەكى ەسەگە ءوستى. عىلىمدى قارجىلاندىرۋدىڭ جالپى سوماسى 5 ميلليارد تەڭگەگە جەتتى, ونىڭ 20%-ى شارۋاشىلىق كەلىسىمشارت بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. قازۇۋ «Scopus» جانە «Web of Science» جەتەكشى حالىقارالىق دەرەكقورلارىنا كىرەتىن عىلىمي جۋرنالدارداعى جاريالانىمدار سانى بويىنشا قازاقستان جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىندا كوش باستاپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندىق اۆتورلاردىڭ حالىقارالىق جوعارى رەيتينگتىك عىلىمي جۋرنالدارداعى ءار بەسىنشى باسىلىمى قازۇۋ عالىمدارىنىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءۇش عىلىمي جۋرنالى حالىقارالىق عىلىمي-ولشەمدىك دەرەكتەر قورىنا ەنگىزىلگەن. ستۋدەنتتەر بويىنداعى كاسىپكەرلىك باستامالاردى وياتۋ ماقساتىندا ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرگە وزىندىك بيزنەس-يدەيالارىن جۇزەگە اسىرىپ, start up كومپانيالاردى, ستۋدەنتتىك بيزنەس-ينكۋباتورلاردى جان-جاقتى دامىتىپ وتىر. قازىرگى ۋاقىتتا ۋنيۆەرسيتەتتە 14 ستۋدەنتتىك بيزنەس-ينكۋباتور بار, وندا 80-نەن استام ستۋدەنتتىك يننوۆاتسيالىق جوبالار ىسكە اسىرىلۋدا. جىل سايىن ستۋدەنتتىك عىلىمدى قولداۋ ءۇشىن عىلىمي-زەرتتەۋلەرگە بەرىلەتىن قارجىنىڭ 10 پايىزى بولىنەدى. قازۇۋ-دا العاشقى قازاقستاندىق پوستدوكتورانتۋرا باعدارلاماسىنىڭ اشىلۋى – عالامدىق عىلىم مەن ءبىلىم بەرۋ كەڭىستىگىندە باسەكەگە قابىلەتتى عىلىمي مەكتەپتەردى قالىپتاستىرۋداعى ماڭىزدى قادام.
«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا جانە ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىنىڭ باستى تۇجىرىمدارىن ۇستانىم تۇتقان ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ماڭىزدى مىندەتى – تەك باسەكەگە قابىلەتتى كادرلاردى دايارلاۋ عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ەلىمىزدىڭ ەرتەڭگى تۇلعالارىنا اينالار جاس ۇرپاقتىڭ رۋحاني بولمىسىن قالىپتاستىرۋ. ءال-فارابي اتاپ وتكەندەي: «تاربيەسىز بەرىلگەن ءبىلىم, ادامزاتتىڭ قاس جاۋى» دەگەن ويدىڭ نەگىزىندە ستۋدەنتتەردىڭ بويىندا ءبىلىم مەن تاربيە قاتار ۇشتاستىرىلۋدا. سوندىقتان يننوۆاتسيالىق-تەحنولوگيالىق پلاتفورمامەن قاتار, «4.0 ۋنيۆەرسيتەت» مودەلىنىڭ شەڭبەرىندە رۋحاني-ادامگەرشىلىك تاربيە بەرۋ ءىسى بەلسەندى تۇردە دامۋدا. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ جاڭا كورپوراتيۆتىك يدەولوگياسى مەن سەرپىندى الەۋمەتتىك جوبالارى جاڭا ساپالى تاربيەنىڭ تيىمدىلىگىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. قازۇۋ-دا «سانالى ۇرپاق» جوباسىنىڭ كەڭسەسىن, «ازاماتتىق باقىلاۋ» قوعامدىق قابىلداۋ ءبولىمىن, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىن بىرىكتىرگەن زەرتتەۋلەر مەن ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى قۇرىلدى. وسى ورتالىق جەمقورلىققا قارسى مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋدا قازاقستانداعى جەتەكشى ورىنعا اينالدى. قازۇۋ-دا دارىندى ستۋدەنتتەردى جان-جاقتى تۇردە قولداۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلىپ كەلەدى. مىسالى, سوڭعى ءۇش جىلدا, ۋنيۆەرسيتەتكە 350 ميلليوننان استام قارجىنى قۇرايتىن سىرتتان 1300 دەمەۋشىلىك شاكىرتاقى تارتىلدى. جىل سايىن مىڭنان استام الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن توپتاعى ۇزدىك وقىعان ستۋدەنتتەرگە وقۋ اقىسىن تولەۋدە جەڭىلدىكتەر بەرىلەدى. العاشقى بولىپ اشىلعان, الەمدە تەڭدەسى جوق, بىرەگەي «كەرەمەت» ستۋدەنتتەرگە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا ستۋدەنتتەر كامپۋستان شىقپاي-اق, 500-دەن استام ءبىلىم بەرۋ, الەۋمەتتىك, مادەني جانە دەمالىس قىزمەتتەرىن پايدالانا الادى, سونىڭ ىشىندە العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك جانە دەنساۋلىق دياگنوستيكاسى دا بار. ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى عيماراتتارىنىڭ ينفراقۇرىلىم كولەمى سوڭعى 5 جىلدا 40% - عا ءوستى, ونىڭ كوپ بولىگى مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك قاعيداتتارىنا سايكەس تۇرعىزىلعان. بۇل, اتاپ ايتقاندا, جاس عالىمدار ءۇيى, «كەرەمەت» ستۋدەنتتەرگە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى, ءجۇزۋ باسسەينى, جاڭا كىتاپحانا عيماراتى, ت.ب. بيىل ۋنيۆەرسيتەتتە مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك ادىسىمەن قازاقستانداعى ەڭ ءىرى, قازىرگى زامانعا ساي, ىڭعايلى دا جايلى 1287 ورىندىق جاتاقحانا قۇرىلىسى باستالادى.
«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىمەن بىرلەسىپ «قايىرىمدى قوعام ازاماتتارىن قالىپتاستىرۋ. قازىرگى زامانعى ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ميسسياسى» اتتى حالىقارالىق جوباسى قارقىندى تۇردە جۇزەگە اسىرىلۋدا. الەمنىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە, گوللانديا, تۇركيا, يتاليا, يوردانيا, قىتاي, ەگيپەت جانە باسقا دا شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتەردە اشىلعان قازۇۋ-دىڭ ءال-فارابي عىلىمي, ءبىلىم بەرۋ ورتالىقتارىنىڭ سانى وسى ۋاقىتتا 10-عا جەتتى. بۇل ورتالىقتاردا قازاق ءتىلى مەن مادەنيەتى, تاريحى كەڭىنەن وقىتىلۋدا جانە ولاردىڭ نەگىزىندە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ فيليالدارىن اشۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ءبىر نەگىزدە يننوۆاتسيالىق-تەحنولوگيالىق جانە رۋحاني-ادامگەرشىلىك سيپاتتاعى ەكى پلاتفورمانىڭ قاتار ەنگىزىلۋى ءوزىنىڭ سينەرگيالىق ناتيجەسىن بەرۋدە. وعان دالەل رەتىندە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ QS حالىقارالىق رەيتينگىسىندە قارقىندى تۇردە العا جىلجۋىن ايتۋعا بولادى. سوڭعى جىلدارى ۋنيۆەرسيتەت حالىقارالىق QS رەيتينگىسىندە 350 پوزيتسياعا كوتەرىلىپ, بۇگىندە 220-ورىنعا يە بولىپ وتىر. قازۇۋ پوستكەڭەستىك ەلدەر اۋماعىندا م.ۆ.لومونوسوۆ اتىنداعى ماسكەۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنەن كەيىنگى ەكىنشى ورىندا تۇر. بۇل جەتىستىككە حالىقارالىق قوعامداستىق ء«ال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ فەنومەنى» دەگەن جوعارى باعا بەردى. «UI Green Metric Ranking of World Universities» جاھاندىق رەيتينگىسىندە قازۇۋ 172-ورىن الىپ, ۇزدىك 200 ەكولوگيالىق ۋنيۆەرسيتەتتەرى قاتارىندا ءوز پوزيتسياسىن نىعايتا ءتۇستى. سونىمەن قاتار الەم مەملەكەتتەرى بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان بەدەلدى ەۋروپالىق «ARES» رەيتينگىسىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا قازۇۋ اا پوزيتسياسىنا يە بولىپ, جەتەكشى ەۋروپالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ قاتارىنا كوتەرىلدى.
مەرەيتويلىق جىل قازۇۋ ءۇشىن حالىقارالىق اۋقىمداعى ماڭىزدى وقيعالارعا تولى بولماق. 2019 جىلى ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى جوعارى دەڭگەيدەگى الەمدىك ءۇش ماڭىزدى ءىرى ءىس-شارانى وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. اتاپ ايتار بولساق, «ادامي مۇرا جانە جوعارى تەحنولوگيالار ۇيلەسىمى نەگىزىندە جەتىلۋ» اتتى QS World Wide-2019 دۇنيەجۇزىلىك كورمە-كونفەرەنتسياسى, جىبەك جولى ۋنيۆەرسيتەتتەرى جەلىسىنىڭ باس اسسامبلەياسى جانە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك ۋنيۆەرسيتەتتەرى الەمدىك جەلىسى ءۇشىن حالىقارالىق Workshop. مەرەكەلىك جىلدا قازۇۋ-دا ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ بارلىق سالاسى بويىنشا مىڭعا جۋىق اكادەميالىق توپتاردىڭ كوشباسشىلارى, الدىڭعى قاتارلى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باسشىلارى مەن الەمنىڭ ەڭ تانىمال عالىمدارى باس قوسادى. بۇل قازۇۋ-دىڭ عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قازاقستان جوعارى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنىڭ الەمدىك بيىك كورسەتكىشى دەپ بىلەمىز. ەلىمىزدىڭ جەتەكشى ۋنيۆەرسيتەتىندە اتالمىش ءىس-شارالاردى وتكىزۋ – مەملەكەتتىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋدەگى حالىقارالىق بەدەلىن, ەكسپورتتىق پوتەنتسيالىن ارتتىرا تۇسەتىنى ءسوزسىز. ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ وقىتۋشى-پروفەسسورلارىن, ستۋدەنتتەرى مەن بارشا تۇلەكتەرىن قازاقستاننىڭ ءبىرىنشى ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بۇگىنگى 85 جىلدىق مەرەيتويىمەن قۇتتىقتايمىن! سونىمەن قاتار ەلباسى العا قويعان الەمنىڭ ەڭ دامىعان 30 مەملەكەتىنىڭ قاتارىنا كىرۋ بويىنشا مىندەتتەردى ورىنداۋدا ءوز ۇلەسىمىزدى قوسا وتىرىپ, ىنتىماقتى بىرلىگىمىزدىڭ ارقاسىندا جاڭا بەلەستەردى باعىندىراتىنىمىزعا سەنىم بىلدىرەمىن.
عالىمقايىر مۇتانوۆ,
ءال-فارابي اتىنداعى
قازۇۋ رەكتورى, اكادەميك
