قازاقستان • 28 جەلتوقسان, 2018

«حات قورجىن» (28.12.2018)

720 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن
«حات قورجىن» (28.12.2018)

...وي قوسادى

قۇرمەت اۋەجايدان باستالادى

ايا ءومىرتايدىڭ ەلىمىزدىڭ باس گازەتى «ەگەمەن قازاقستاندا» شىققان «استاناداعى اتاۋلار» اتتى ماقالاسىنا وراي پىكىر بىلدىرگەندى ءجون سانادىم. 

ءتىلىمىزدىڭ الاشۇبار بولىپ بارا جاتقانى, سوعان وراي ايتىلعان سىن پىكىرلەردىڭ ورىندالماي جاتقانى قىنجىلتادى. اتا-جۇرتتى اڭساپ, ەگەمەندىك العان ەلىمدى, جەرىمدى, استانامدى ءبىر كورىپ قايتسام دەپ جان-جاقتان كەلەتىن اعايىندار از بولماسى انىق. وسىنى ەسكەرىپ, الدىمەن اۋەجايدى قولعا الساق دەيمىن. ياعني قوناقتاردىڭ تۇسە سالىسىمەن جانارى – «قازاق ەلىنە, اتامەكەنگە قوش كەلدىڭىزدەر!» دەگەن ايدىك پلاكاتتارعا تۇسسە, قاتارلاسا ەلىمىزدىڭ ايگىلى انشىلەرى – روزا رىمباەۆا, بيبىگۇل تولەگەنوۆالار سياقتى ارداقتى ازاماتتارى ۇلتتىق كيىم كيىپ, قولىنا ۇكىلى دومبىرا ۇستاعان كەيپىمەن باۋىرساعىن شاشىپ, سارى قىمىزىن ساپىرىپ تۇرعان قىزداردىڭ سۋرەتتەرى ۇلكەن تاقتاعا قويىلسا دەگەن وي تۋىندايدى.

ماماي كەلگەنباي ۇلى

اقمولا وبلىسى,

نۇرەسىل اۋىلى

...ۇلگى تۇتادى

وقۋعا قاجەتتى كىتاپتار ۇسىنىلدى

بىلتىرعى وقۋ جىلىنان باستاپ وبلىستىق وقۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وقۋشىلاردىڭ كىتاپ وقۋعا قىزىعۋ­شىلىعىن ارتتىرۋ, كوركەم ادەبيەتتى وقۋ ارقىلى جاسوسپىرىمدەردىڭ رۋحاني جانە ادامگەرشىلىك الەۋەتىن دامىتۋ ماقساتىندا وبلىستىق ء«بىر ايماق – ءبىر كىتاپ» اكتسياسى بارلىق مەكتەپتەردە وتكىزىلدى.

بيىل اكتسيا اياسىندا «قازاق ەرتەگىلەرى» (2-4 سىنىپتار), ق.قايسە­نوۆتىڭ «جاۋ تىلىنداعى بالا» پوۆەسى ( 5-7 سىنىپتار), س.مۇقا­نوۆتىڭ «بالۋان شولاق» پوۆەسى ( 8-9 سىنىپتار), ع.ءمۇستافيننىڭ «قاراعاندى» رومانى (10-11 سىنىپتار) وقۋعا ۇسىنىلدى. اكتسيا «مەن وقيمىن, سەن وقيسىڭ, ءبارى وقيدى» ۇرانىن ارقاۋ ەتتى. كەلەشەك ۇرپاققا كىتاپ تاڭداۋدى, كىتاپ وقۋدى ۇيرەتسەك, ول پرەزيدەنتىمىزدىڭ «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىن ىسكە اسىرۋ جولدارىنىڭ ءبىرى بولارى ءسوزسىز.

ب.قۋانىشبەكوۆا,

ب.امالبەكوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ كىتاپحانا مەڭگەرۋشىسى

قاراعاندى وبلىسى,

جاڭاارقا اۋدانى

...ريزاشىلىعىن جەتكىزەدى

ءبىلىم كوكجيەگى كەڭەيدى

اقتوبەنىڭ «اقجار-2» اۋىلىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن مەكتەپ 900 وقۋشىعا شاقتالعان. وقۋشىلار ەكى اۋىسىمدا, 48 سىنىپتا ءبىلىم الادى. ءۇش قاباتتى عيمارات تولىق جابدىقتالعان. جالپى اۋماعى 12 مىڭ شارشى مەتر. مەكتەپتىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – مۇندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ ءبىلىم الۋىنا بارلىق جاعداي جاسالعان. ماسەلەن, ليفت قوسۋلى, پاندۋس مەكتەپتىڭ سىرتى مەن ىشىندە دە ورنالاستىرىلعان. مەكتەپتە كومپيۋتەر كابينەتى, فيزيكا-حيميا لابوراتورياسى, ينتەراكتيۆتى تاقتالار, اسحانا مەن ەڭبەك پانىنە باۋليتىن شەبەرحانالار بار. بۇل مەكتەپ اۋىلداعى ءۇش اۋىسىمدا ءبىلىم الۋ پروبلەماسىن شەشىپ وتىر. ويتكەنى اقجارداعى №45 پەن №49 مەكتەپتەردە بالالار ءۇش اۋىسىمدا وقيتىن. ايتا كەتەيىك, ءبىلىم ورداسىنىڭ قۇرىلىسىنا وبلىس بيۋدجەتىنەن 1,7 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, بىلتىر جازدا ىرگەسى قالانعان ەدى. 

التىناي ساعىندىقوۆا

اقتوبە وبلىسى

...پىكىرىن بولىسەدى

سالەم سالۋدىڭ سوكەتتىگى جوق

Əيەل əدەبىنە بايلانىستى بالا كەزىمنەن ەستە قالعان ءبىر جايت ەسكە ءتۇسىپ وتىر. مەكتەبىمىزدىڭ ديرەكتورى بولعان تəشكەنباي دەگەن اعامىز قالادا وقىپ, جوعارى ءبىلىم العان ءدۇردانا تəتەيىمىزدى كەلىن ەتىپ تۇسىرەدى. ءبىر كۇنى وسى شاڭىراققا اۋىل اقساقالدارى سوعىم باسىنا جينالادى. قازاقى ءدəستۇر بويىنشا ەت جەلىنىپ بىتكەننەن كەيىن ۇلكەندەردەن قايتقان تاباقتى العان كەلىن سəلەم سالۋى كەرەك. تاباقتىڭ تۇبىنە كەلىننىڭ سىباعاسىن قالدىرىپ قويادى. تاباقتىڭ بوس قايتقانى دۇرىس ەمەس. قالادا وقىپ ورىس تəربيەسىن العان كەلىن نە بىلەر دەيسىڭ دەپ ويلاعان قاريالار سول كۇنى تاباقتاعى ەتتى تۇك قالدىرماي جەپ قويادى. بوس قايتقان تاباقتى الىپ جاتىپ ءدۇردانا تəتەيىمىز: «بوس تاباققا دا ءبىر سəلەم!» دەپ, تاباقتى توڭكەرىپ تۇرىپ سəلەم سالىپ, ەسىكتەن شىعىپ كەتەدى. اۋىل قاريالارى جاس كەلىننىڭ تاپقىرلىعىنا ءəرى ريزا بولىپ, ءəرى قىسىلىپ, بۇل جايدى كوپكە دەيىن ۇمىتا الماي ءجۇرىپتى. 

ال قازىر قالا تəربيەسىن العان بۇگىنگىنىڭ كەلىندەرى تاباققا سəلەم سالۋ دەگەننىڭ ءمəنىن تۇسىنە مە ەكەن ءوزى؟ وسى ءبىر ءتالىم-تاربيەلى ءداستۇرىمىزدىڭ ەل ىشىندە ساقتالىپ وتىرعانىنا تاۋبە ەتىپ, ءالى دە ءوز ونەگەسىن ۇلگى ەتىپ, اسىرەسە قالالى جەرلەردە قالىس قالماي, كەلىندەردىڭ قاي-قايدا دا سالەم سالۋدى ۇمىتپاعاندارى ءجون بولار ەدى.

گۇلماريا بارمانبەكوۆا

الماتى

...وكىنىش بىلدىرەدى

اعالارىمىز دۇرىستاپ ۇرىسپاعان...

باياعىدا تەمەكى تارتىپ ۇستالىپ قالعانىمىزدا اعالارىمىز دۇرىستاپ ۇرىسپاعان. ۇستالىپ قالعانىمىزدا ء«وستىپ ءجۇرىپ ءبىر كۇنى قورانى ورتەيسىڭ» دەپ, باستان ءبىر ۇرىپ جىبەرە سالعان. سودان ءبىز تەمەكىنىڭ جالعىز زيانى سول, قورانىڭ ورتەنىپ كەتۋىنە سەبەپ بولادى دەپ ويلاعانبىز. سودان نە كەرەك, قورانى ورتەپ الماساق بولدى دەپ, اسا ساقتىقپەن بۋداقتاتا بەردىك. قورادان الىس كەتىپ, دالا جاققا بارىپ تارتتىق. تاراپ كەتكەن كولxوزدىڭ گاراجى جاققا بارىپ شەكتىك. جابىلىپ قالعان كلۋبتىڭ ارتىنا بارىپ بۋداقتاتتىق. بۇزاۋ ىزدەي شىققاندا سازدا ءجۇرىپ تۇتىندەتتىك. قورا ورتەنبەسە بولدى, ءشوپ ورتەنبەسە بولدى دەدىك. ورتەنەتىن ءشوبى جوق, قوراسىز قالاعا كەلگەندە مۇلدە اشىق كەتتىك. ەندى نە بولدى؟ سول كەزدە اعالارىمىز: ءوستىپ ءجۇرىپ قورانى ورتەيسىڭ دەپ قويا سالماي, وسىنشاما بەيشارا قىلاتىنىن تۇسىندىرگەندە, تەرەڭدەمەي تۇرعاندا قويا سالار ما ەدىك, كىم ءبىلسىن. ەندى مىنە, جەتپىستەگى اكەمنىڭ جارتى جاسىنا كەلمەس­تەن, جازدى كۇنى شىلدەدە توقسانداعى شال قۇساپ كۇرك-كۇرك جوتەلىپ ءجۇرمىز...

بەيبىت سارىباي

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار