رۋحانيات • 24 جەلتوقسان, 2018

تۇلعاتانۋ عىلىمىن قالىپتاستىرۋ قاجەت

1034 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ­تىڭ ماقا­لاسى حالقىمىزدىڭ مار­­تە­بەسىن تاعى ءبىر كوتەرىپ تاستادى. سونى­مەن بىرگە ۇلى دالانىڭ قاسيەتىن, وندا قالعان اتا-بابا ءىزى ادامزاتتىڭ دامۋ تاريحىنا قوسىلار ۇلكەن ۇلەس ەكەنىن تاعى ءبىر ايقىنداپ بەر­گەندەي. ماقالادا ايعاق­تال­عان مالىمەتتەر مەكتەپ وقۋ­شى­لارىنان باستاپ, اعا ۇرپاق وكىلدەرى اراسىن­دا تالقى­لانۋى قاجەت دەپ ويلاي­مىن.

تۇلعاتانۋ عىلىمىن قالىپتاستىرۋ قاجەت

ماقالا بيلىك باسىنداعى «تەحنو­كراتتارعا» وي سالىپ, مەكتەپتەردە, كوللەدجدەردە جانە جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقى­­تىلىپ جاتقان تاريح ءپانى­نىڭ وقۋ جوسپارى مەن ونىڭ ساپا­سىنا كوڭىل اۋدارادى عوي دەگەن ۇمىتتەمىن.

ماقالادا بۇگىنگى تاريح عىلى­مىندا ەسكەرىلمەي جات­قان كوپتەگەن پروبلەما­لار نازارعا الىنعان. اسىرە­سە بۇكىل تۇركى حالىقتارىنا ور­تاق تا­ري­حىمىز تەرەڭ زەردەلەنگەن. تاريح ءبىزدى ءبىر-بىرىمىزدەن الشاق­تات­پاي, كەرىسىنشە بىرىكتىرەتىن فاك­تور بولۋعا ءتيىستى. بۇل – دالەل­دەۋدى قاجەت ەتپەيتىن اك­سيو­ما. «قازاقستان – بۇكىل تۇركى حالىق­تارى­نىڭ قارا شا­ڭى­راعى» دەگەن ەل­با­­سى­­مى­زدىڭ يدەياسىن بار ىقى­لا­سىم­­مەن قولدايمىن. ما­قالادا تاريحشىلارعا ۇلكەن ءۇمىت ارتىلىپ وتىر.

كەز كەلگەن تاريحي شىعار­ما دەرەك نەگىزىندە جازى­لاتىن­دىعى بەلگىلى. سون­دىقتان دا ارحيۆ دەرەك­تەرىن ىزدەۋ, تابۋ جانە تالداۋ, ءسويتىپ ولاردى عىلىمي اينالىمعا قوسۋ وڭاي شارۋا ەمەس. ونىڭ ۇستىنە كورشى ەلدەر ارحيۆىندەگى حالقىمىز تاري­حى­نا قاتىستى قۇجاتتاردى الۋ, ءتىپتى قيىن­داپ كەتتى. تاۋەلسىزدىك جىل­­دارىندا جي­ناق­تالعان ارحيۆ قۇجات­تارىنىڭ عىلى­­مي اينالىمعا تۇسپەي جاتقان­دىعى دا بەلگىلى. ويت­كەنى ولاردى وقي­تىن جانە تالدايتىن مامانعا ءزارۋ­مىز. وكىنىشتىسى ەلىمىزدىڭ بىردە-ءبىر وقۋ ورنى دەرەكتانۋشى مامان دايىندامايدى. 

پرەزيدەنتىمىز تاريحى­مىز­­داعى تۇلعالار ءرولى ماسە­­­­لەسىنە كوڭىل اۋدار­عان ەكەن. بۇگىندە جەر-جەر­لەر­دە تۇلعا­لار جونىندە ءىرىلى-ۋاق­تى كىتاپ, كىتاپ­شالار شىعىپ, ەسكەرت­­كىش­تەر قويى­لىپ ءجۇر. بىراق ەسكەرت­كىش­تەر­دىڭ مارتەبەسىن انىقتاپ, ولار جونىن­دە دەرەكتەر جيناپ جاتقان ەشكىم جوق. سونىمەن قاتار ارتىندا اقشالى ۇرپاعى بار كىسى­لەرگە دە كوشە­نىڭ اتىن بەرۋ ءىسىن تىقپالاۋ دا جوق ەمەس. سون­دىقتان تۇلعاتانۋ عىلى­­مىن قالىپتاستىرۋىمىز قا­جەت. ونىڭ مەتودولوگيالىق جانە تەوريا­لىق نەگىزدەرىنىڭ جاسا­لۋى كەزەك كۇتتىر­مەيتىن ماسەلە.

امانجول كۇزەمباي ۇلى,

تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى,

پروفەسسور

قوستاناي

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە