س.قوندىباي شىعارمالارىن زەردەلەۋ, ناسيحاتتاۋعا قىزىعۋشىلىق ماڭعىستاۋدا بۇدان ونشاقتى جىل بۇرىن قولعا الىندى. ناتيجەسىندە بىرنەشە ءىرى عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا وتكىزىلىپ, عالىمنىڭ توم-توم شىعارمالارى باسىلىپ شىقتى. تۋعان اۋىلى شەتپە كەنتىنەن مۇراجاي, اقتاۋ قالاسىنان سەرىكبول قوندىباي اتىنداعى ورتا مەكتەپ اشىلدى. سەرىكبول شىعارمالارىنداعى ميفتىك كەيىپكەرلەردىڭ «ورتامىزعا ورالىپ», ۇرپاقتىڭ كوز الدىندا كورىنىس تابۋى – ماڭعىستاۋلىقتار اراسىندا كوپتەن ايتىلىپ كەلە جاتقان ماسەلە بولاتىن. «انە سالىنادى ەكەن, مىنە اشىلادى ەكەن» دەپ حالىقتى ءبىراز جىل دامەلەندىرگەن الاڭنىڭ تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى قارساڭىندا تۇساۋى كەسىلدى.
مەملەكەت باسشىسى « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا «... پروتومەملەكەتتىك بىرلەستىكتەردىڭ دەنى قازىرگى قازاقستان اۋماعىندا قۇرىلىپ, قازاق ۇلتى ەتنوگەنەزىنىڭ نەگىزگى ەلەمەنتتەرىن قۇراپ وتىر. ءبىز ايتقالى وتىرعان زور مادەني جەتىستىكتەر شوعىرى دالامىزعا سىرتتان كەلگەن جوق, كەرىسىنشە, كوپشىلىگى وسى كەڭبايتاق ولكەدە پايدا بولىپ, سودان كەيىن باتىس پەن شىعىسقا, كۇنگەي مەن تەرىسكەيگە تارالدى. كەيىنگى جىلدارى تابىلعان تاريحي جادىگەرلەر ءبىزدىڭ بابالارىمىزدىڭ ءوز زامانىنداعى ەڭ وزىق, ەڭ ۇزدىك تەحنولوگيالىق جاڭالىقتارعا تىكەلەي قاتىسى بار ەكەنىن ايعاقتايدى. بۇل جادىگەرلەر ۇلى دالانىڭ جاھاندىق تاريحتاعى ورنىنا تىڭ كوزقاراسپەن قاراۋعا مۇمكىندىك بەرەدى» دەگەن بولاتىن. جالپى سەرىكبول شىعارمالارىمەن ۇندەسەتىن وسى وي ماڭعىستاۋ وڭىرىندە ءبىراز ىستەردى اتقارۋعا بولاتىندىعىن اڭعارتادى. ونىڭ ۇستىنە كاسپي تەڭىزى جاعالاۋىن, اقتاۋ قالاسى مەن ماڭعىستاۋ دالاسىنداعى كورىكتى جەرلەردى تۋريزم سالاسىنىڭ ىرگەلى ورىندارىنا اينالدىرۋ تۋرالى ماڭىزدى تاپسىرمانى ورىنداۋ ءۇشىن دە ءبىراز ىزدەنىستەر مەن قيالداردىڭ جەمىسى قاجەت-اق. « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا ەلباسى ء«وز جازۋى مەن ميفولوگياسى بار قازاقستاننىڭ ەجەلگى تۇرعىندارىنىڭ وزىق مادەنيەتى بولدى. ولاردىڭ مۇراسىنىڭ جارقىن كورىنىسى, كوركەم بولمىسى مەن رۋحاني بايلىعىنىڭ ايشىقتى بەلگىسى – «اڭ ءستيلى» ونەرى. جانۋارلار بەينەسىن تۇرمىستا پايدالانۋ ادام مەن تابيعاتتىڭ ءوزارا بايلانىسىنىڭ سيمۆولىنا بالانىپ, كوشپەندىلەردىڭ رۋحاني باعدارىن ايقىنداپ وتىرعان» دەۋى ماڭعىستاۋ وڭىرىنە, تاستاعى تاڭبالارعا قاتىستى ايتىلعانداي. ال سەرىكبول شىعارمالارىندا بۇل ۇعىمدارعا قاتىستى تۇسىنىكتەر تۇنىپ تۇر. ماڭعىستاۋدا « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىنداعى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرامىن دەۋشىلەرگە س.قوندىباي شىعارمالارىن جاتا-جاستانا وقىپ, عىلىم مەن قيالدى ۇشتاستىرىپ, ادەمى دە ماعىنالى جۇمىستاردى تىندىرۋىنا مۇمكىندىك مول.
تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى اياسىندا كاسپي تەڭىزى جاعالاۋىنان اشىلعان «ميفتەر الاڭى» وسى جۇمىستاردىڭ باستاماسىنداي. ميفتەر الاڭىنا سۋىن ايعىر, نۇر تولە, اققۋ, تۇيە ۇستىندەگى قىز, ايداھار, تاعى باسقا ميفتىك كەيىپكەرلەر بەينەلەگەن 13 كىشىگىرىم ساۋلەت تۋىندىلارى ورناتىلدى.
كەيىپكەرلەر اراسىندا كونە قازاقتىڭ دۇنيەتانىمىنداعى كيەلى نىشاننىڭ بەلگىسى بولىپ سانالاتىن سارىۇيەك جىلان بەينەسى, تۇركى دۇنيەتانىمىنداعى جوعارعى جاراتۋشىنى ەسكە سالاتىن كۇنباستى ءتاڭىر بەينەسى, كۇللى تۇركى الەمىنىڭ باستى توتەمى − كوكبورى بەينەسى, سونداي-اق ۇلى دالا ساقشىلارى بەينەسى بار − جالپى ولكەنىڭ 2000 جىلدىق تاريحىنان سىر شەرتەتىن داي-ماسساگەت, سارمات ءداۋىرىنىڭ ەرەكشە ەسكەرتكىشتەرى بەينەلەنگەن.
«ميفتەر الاڭىنا» كەلۋشىلەر ءۇشىن جاعالاۋدا ۇزىندىعى 102 مەتردى, ەنى 24 مەتردى قۇرايتىن باسپالداق سالىندى. سونداي-اق 50949 شارشى مەتر كەسپە تاس, 4496 شارشى مەتر كوگال, ۇزىندىعى 1800 مەتردى قۇرايتىن ۆەلوجول, 6 الاڭنان قۇرالعان 100 مەتر ميفتەر الاڭى مەن 300 كولىككە ارنالعان اۆتوتۇراق سالىندى.
گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
ماڭعىستاۋ وبلىسى
