مەملەكەتتىك ماڭىز بەرىلگەن سالا
جالپى, ەلىمىزدە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا باسا ءمان بەرىلىپ, بولاشاقتا ولارعا بىرقاتار مەملەكەتتىك فۋنكتسيالاردى بەرۋ ماسەلەسى تەگىننەن-تەگىن قوزعالىپ جۇرگەن جوق. ويتكەنى بايانداماشىلار اتاپ وتكەندەي, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنان باستاپ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار ەلباسىنىڭ سەنىمدى سەرىگىنە اينالدى. ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋدىڭ قازاقستاندىق ۇلگىسى قالىپتاستى. وسىنىڭ ەسەبىنەن الەمدىك وزىق تاجىريبەلەر مەن تالاپتارعا سايكەس جاڭعىرۋعا, جەتىستىكتەرگە بەت العان ازاماتتاردىڭ جاڭا بۋىنى پايدا بولدى. ەلىمىزدە ەلباسىنىڭ قاتىسۋىمەن العاشقى ازاماتتىق فورۋم وتكەن 2003 جىلدان بەرى ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتوردى دامىتۋعا ارنالعان ۇزاقمەرزىمدى ءۇش باعدارلاما جۇزەگە اسىرىلىپ, سولاردىڭ ناتيجەسىندە ۇيىمداردىڭ ءوزى ساپالىق مانگە كوشە باستادى. بۇل – مەملەكەت باسشىسى قولداۋىنىڭ جەمىسى ەكەندىگى داۋسىز. سونىمەن وڭىرلەردەن كەلگەن مىڭنان اسا دەلەگات قاتىسقان جيىنداعى وزەكتى ماسەلەلەردى رەت-رەتىمەن باياندايىق.
جالپى وتىرىستىڭ كۇن تارتىبىندەگى باياندامالاردى تىڭداپ العان سوڭ ەلباسى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى دامىتۋ, ولاردىڭ قوعامداعى ءرولى جايىنداعى اڭگىمەسىن تەرەڭنەن قوزعادى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ حالقىمىزدىڭ بىرلىگىن نىعايتۋ جانە ەلىمىزدى ورنىقتى دامىتۋ جولىندا مەملەكەت پەن قوعام اراسىندا اشىق ديالوگ ورناتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.
– وسى فورۋم ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتورعا تىڭ سەرپىن بەرىپ, ازاماتتىق قوعامنىڭ ودان ءارى دامۋىنا جول اشۋعا ءتيىس. بۇگىنگى كەزدەسۋ بارىسىندا كۇن ءتارتىبىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار ايتىلاتىنىنا سەنىمدىمىن, – دەدى ەلباسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى بالالار ۇيلەرى مەن «انالار ءۇيى» داعدارىس ورتالىقتارىنا قولداۋ كورسەتەتىن ۇيىمداردىڭ جۇمىسىنا ارنايى توقتالدى. وسىعان بايلانىستى, مەملەكەت باسشىسى بيزنەس وكىلدەرىن وسى جۇمىسقا اتسالىساتىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا كومەك كورسەتۋگە شاقىردى.
سونىمەن قاتار نۇرسۇلتان نازارباەۆ ارنايى ساناتتاعى ازاماتتاردىڭ وڭالۋىنا جاردەم بەرۋ, الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جانە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار باسقا دا جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ىسىمەن اينالىسىپ جاتقان ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا ريزاشىلىق ءبىلدىردى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەلىمىزدىڭ ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتورىن دامىتۋدىڭ بىرقاتار ناتيجەلەرىن اتاپ ءوتتى.
– ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار سانى 2003 جىلى 5 مىڭ بولسا, 2018 جىلى 22 مىڭعا دەيىن جەتىپ, ءتورت ەسەدەن استام وسكەن. مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىستى قارجىلاندىرۋ كولەمى 65 ەسە ءوسىپ, قازىرگى كەزدە 20 ميلليارد تەڭگەدەن اسىپ وتىر. ناتيجەسىندە بۇگىندە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ قىزمەتى, ءىس جۇزىندە, قوعامىمىزدىڭ ماڭىزى بار بارلىق سالاسىن قامتيدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتوردى الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ باستى باعىتتارىنا تارتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتىپ, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار جوبالارىن قارجىلاندىرۋ ءىسىنىڭ اشىق جۇرگىزىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندە شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى.
– وسى باعىتتا ۇكىمەتكە تسيفرلاندىرۋ ۇدەرىسىنىڭ اياسىندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى تەكسەرۋدىڭ بىرىڭعاي ەلەكتروندى رەەسترىن قۇرۋدى تاپسىرامىن. مۇندا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار ءوز ەركىمەن تىركەلىپ, ءتيىستى ماتەريالدارىن ورنالاستىرا الادى. بۇل وسى ۇيىمداردىڭ رەيتينگىن قالىپتاستىرىپ, ولاردىڭ قارجىلاندىرۋ كوزىنە قول جەتكىزۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سونداي-اق ەلباسى ازاماتتىق باقىلاۋ جۇرگىزۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىن قۇرۋ قاجەت ەكەنىن ايتىپ, بۇل رەتتە قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى باستى ءرول اتقاراتىنىن اتاپ ءوتتى.
– ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى بەرۋ جونىندەگى جۇمىستاردى جالعاستىرعان ءجون. وسى باعىتتىڭ اياسىندا ەكولوگيا, الەۋمەتتىك جۇمىس, بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ جانە باسقا دا سالالار بويىنشا جوبالار جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن. ۇكىمەت پەن قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگىنە بارلىق ايتىلعان ۇسىنىستاردى مۇقيات زەرتتەپ, ونىڭ ءىس جۇزىندە جۇزەگە اسىرىلۋىن قاراستىرۋدى جۇكتەيمىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ءىس-شارا بارىسىندا مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا قوعامدىق باقىلاۋدى باعالاۋ جانە قامتاماسىز ەتۋ ۇدەرىسىنە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ بەلسەندى اتسالىسۋى كەرەك ەكەنى ايتىلدى. وسىعان بايلانىستى ەلباسى ۇكىمەتكە ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى تۇجىرىمداماسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى.
– جاستار ساياساتىن ىسكە اسىرۋ ىسىندە ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتوردىڭ ءرولىن كۇشەيتۋ قاجەت. 2019 جىلدىڭ جاستار جىلى دەپ جاريالانعانىن ەسكەرەتىن بولساق, بۇل ماسەلە وتە ماڭىزدى, – دەدى ەلباسى.
سونىمەن قاتار نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەرىكتىلەر قوزعالىسىنا قولداۋ كورسەتۋ باعدارلاماسىن كەڭەيتۋ ءۇشىن شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى. مەملەكەت باسشىسى وسى قىزمەت ءتۇرىنىڭ سۇرانىسقا يە ەكەنى ەكسپو-2017 كورمەسى مەن XXVIII قىسقى ۋنيۆەرسيادانىڭ وتكىزىلۋى بارىسىندا انىق كورىنگەنىن اتاپ ءوتتى.
– ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ اتسالىسۋىمەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامدار, ەرەكشە مۇقتاج بالالار مەن جاستار ءۇشىن اسا بەلسەندى ورتانىڭ قالىپتاسۋى جاقسى ءۇردىس سانالادى. ينكليۋزيۆتى قوعامدى دامىتۋ – الەمدىك تاجىريبە جانە بارلىق دامىعان ەلدەردىڭ ازاماتتىق قوعامى جۇزەگە اسىراتىن ماڭىزدى الەۋمەتتىك مىندەتتەردىڭ ءبىرى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىن ودان ءارى جۇزەگە اسىرىپ, « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» اتتى جاڭا ماقالادا بەلگىلەنگەن باسىمدىقتار اياسىندا جۇمىستاردى باستاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. ەلباسى مۇندا كورسەتىلگەن باعىتتار مەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ۇدەرىسىنە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى تارتۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
– قالالاردىڭ, اۋدانداردىڭ اكىمدەرى تسيفرلى تەحنولوگيانى قولدانا وتىرىپ, ء«بىر تەرەزە» قاعيداتى بويىنشا حالىققا كەدەرگىسىز اشىق كەڭىستىك قىزمەتىن ۇسىنۋ جۇيەسىن ەنگىزۋى كەرەك, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
سوڭىندا قازاقستان پرەزيدەنتى ۇكىمەتكە ازاماتتىق فورۋم بارىسىندا ايتىلعان ۇسىنىستار نەگىزىندە ناقتى ءىس-قيمىل جوسپارىن ازىرلەۋدى جانە وعان بارلىق مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اتسالىسۋىن قاراستىرۋدى تاپسىردى.
ۇەۇ اكادەمياسى قۇرىلادى
شىندىعىندا, ەلىمىزدەگى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار سالاسى مەملەكەتپەن بىرگە قالىپتاسىپ, دامىپ كەلەدى. سوندىقتان دا, فورۋمعا جينالعانداردى ەلباسىنىڭ ساياساتىن تولىق قولدايتىن, ءوز بولاشاقتارىن قازاقستانمەن عانا بايلانىستىرىپ, ەلدىڭ ەرتەڭىنە ۇمىتپەن قارايتىن بەلسەندى ازاماتتار دەسەك, ارتىق بولماس.
فورۋمدا ءسوز العان قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان كالەتاەۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل جيىنعا قاتىسۋشىلاردىڭ سانى بويىنشا رەكوردتىق كورسەتكىشكە قول جەتكەن. بۇل – تەك جالاڭ تسيفر ەمەس. ۇكىمەت پەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ بىرلەسكەن جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە ءوزارا سەنىم قالىپتاسىپ, ىنتىماق ارتىپ كەلەدى. ارينە, ونىڭ قارجىلىق جاعى دا بار.
– قازىر ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردى قارجىلاندىرۋ 14 باعىت بويىنشا جۇزەگە اسىرىلۋدا. ونىڭ ىشىندە قارجىنىڭ ۇشتەن ءبىرى – الەۋمەتتىك جوبالارعا, ءتورتىنشى بولىگى – ءبىلىم سالاسىنداعى ماقساتتاردى ىسكە اسىرۋعا, جاستار ساياساتىن جۇرگىزۋگە, بەسىنشى بولىگى – ازاماتتىق قوعامنىڭ قالىپتاسۋىنا جانە ازاماتتاردىڭ زاڭدى قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋعا, قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا بولىنۋدە. وسىنداي جولمەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار سالاسى ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدا قالىپتاستى. ولاردىڭ ەل دامۋىنداعى ءرولى ارتىپ كەلەدى. ەلباسىنىڭ ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋعا باعىتتالعان باعدارلامالارى تابىستى جۇزەگە اسىرىلۋدا. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار ءوز ارەكەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا ەلباسى باعدارلامالارىن, جولداۋلارىن باسشىلىققا الۋدا, – دەدى د.كالەتاەۆ.
قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى وسى ورايدا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىم وكىلدەرى ەكى كۇندىك فورۋمدا تالقىلاعان, تالداعان, ورتاق شەشىمگە كەلگەن ۇسىنىستاردى دا جەتكىزدى. ونىڭ العاشقىسى قوعامداعى ءرولىن تولىق تۇيسىنگەن ۇيىمداردىڭ تەك گرانت الۋشى مارتەبەسىنەن ارىلعىلارى كەلەتىندىگىندە بولىپ وتىر.
ۇيىم وكىلدەرىنىڭ بىرقاتار ۇسىنىسى سالاداعى ءتارتىپ پەن ەسەپتىلىكتى قالىپتاستىرۋعا ارنالدى. ماسەلەن, قازىرگى ۋاقىتتا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ ستاتيستيكاسىن ءۇش قۇرىلىم – ادىلەت, قارجى جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىكتەرى جۇرگىزۋدە. ارينە بۇدان وزگە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا ءتان ورتاق قيىندىقتار مەن ىشكى ماسەلەلەرى دە كەڭىنەن تالقىلاندى. سونىمەن قاتار ەسەپتە تۇرعانىمەن جۇمىس ىستەمەيتىن ۇيىمداردى بانكروت تاسىلىمەن جابۋ تۋرالى ويلار ايتىلدى.
سونىمەن قاتار ۇەۇ قارجىلاندىرۋدى تومەن باعا ۇسىنۋ قاعيداسىنان ارىلىپ, ساپالى قىزمەت ۇسىنۋشىلارعا باسىمدىق بەرۋ, تەندەرلىك دەمپينگتەردىڭ الدىن الۋ, ۇيىمداردى سالىقتىق جانە قارجىلىق جاعىنان ىنتالاندىرۋ, ۇيىمداردى قولدايتىن كاسىپكەرلەردىڭ ءرولىن ارتتىرۋ, الەۋمەتتىك ۇيىمدارعا شاعىن نەسيە بەرۋ جانە باسقا ماسەلەلەر كەڭىنەن كوتەرىلدى.
ەڭ باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى – «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ىزىمەن نەمەسە جولىمەن ازاماتتىق اليانستىڭ مارتەبەسىن كوتەرۋ. سوندا عانا ءبىر شاڭىراقتىڭ استىنا كوپتەگەن ۇيىمداردى بىرىكتىرە وتىرىپ, سالادا اشىقتىقتى, جاريالىلىقتى, ادىلدىكتى, قاراجات كوزدەرىنە قولجەتىمدىلىكتى قالىپتاستىرۋعا بولادى.
ونىمەن قوسا بولاشاقتا ۇەۇ اكادەمياسىن قۇرىپ, جوعارىدا اتالعان يدەيالار مەن مىندەتتەردى شەشكەننەن سوڭ عانا ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ بىرقاتارىن جۇكتەۋ كوزدەلگەن.
– ەلباسىنىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا كوتەرىلگەن ماسەلەلەر حالىق, ونىڭ ىشىندە ازاماتتىق قوعام تاراپىنان زور قولداۋ تاۋىپ وتىر. بۇل ماقالا حالقىمىزدىڭ رۋحىن كوتەرىپ, سانا-سەزىمىن جاڭعىرتۋدىڭ ۇلى باستاماسى. ەلباسى ايتقانداي, «وتكەنىن ماقتان تۇتىپ, بۇگىنىن ناقتى باعالاي ءبىلۋ جانە بولاشاققا وڭ كوزقاراس تانىتۋ – ەلىمىزدىڭ تابىستى بولۋىنىڭ كەپىلى». وسى ماڭىزدى ءىس-شارالاردىڭ باسىندا بەلسەندى قوعام وكىلدەرى تۇرۋى قاجەت دەپ سانايمىن. بۇگىنگى فورۋمنىڭ دا نەگىزگى ماقساتى – وسى, – دەدى قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى.
مىنە, استانانىڭ تورىندە وتكەن سەگىزىنشى فورۋم وسىنداي كۇرمەۋى قيىن ماسەلەلەردى شەشە وتىرىپ, قوعامنىڭ سانا-سەزىمىن جاڭعىرتۋدىڭ باستاماسىنا اينالدى.
مۇنداي سالالىق جانە تەرەڭ ويلار «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زتب توراعاسى اسىلبەك قوجاحمەتوۆتىڭ بايانداماسىندا دا ايتىلدى.
قوعام دەرتىنىڭ دارىگەرلەرى
ەلباسىنىڭ الدىندا ءسوز العانداردىڭ بارلىعى دەرلىك ءوز سالاسىندا ماماندانىپ, كەمەلدەنىپ, ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋدا ايانباي تەر توگىپ جۇرگەن وتانداستارىمىز بولدى. ارينە, تەك قاراقان باسىنىڭ قامىن عانا ەمەس, قولىنا تيگەن از-كەم قاراجاتتى ەلدىڭ كادەسىنە, يگىلىگىنە جاراتىپ جۇرگەن بەلسەندىلەردىڭ ءىسى كوپكە ۇلگى.
ايتالىق, ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا كورسەتىلگەن «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋعا قازىردىڭ وزىندە بەل شەشىپ كىرىسىپ كەتكەن الماتى وبلىسىنداعى «ەڭبەكشىقازاق اۋداندىق جەرگىلىكتى قاۋىمداستىقتار» قوعامدىق قورىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى باقىتگۇل ەلشىباەۆا اۋىلداستارىنىڭ ەڭسەسى مەن رۋحىن كوتەرۋگە ارنالعان شارۋالارىنىڭ جايىن تانىستىردى.
– «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدا قوعامدىق ۇيىمداردىڭ دا ەرەكشە ورنى بار ەكەندىگىن ايتقىم كەلەدى. بۇگىن ۇكىمەت اۋىلدارداعى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارعا بەت بۇردى. جاقىندا ۇلكەن فورۋم وتكىزىلدى. ونىڭ ىشىندە وسى ۇيىمداردان كواليتسيا جاساقتالىپ, ول ءوز جۇمىسىن باستاپ كەتتى. اۋىلدا ەڭبەكقور, تاجىريبەلى ازاماتتار جەتكىلىكتى. بىراق ولارعا جاڭا تەحنولوگيالاردى ۇيرەنۋگە, جاڭا بيزنەس داعدىلاردى قالىپتاستىرۋعا, ءوزىنىڭ قارجىلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋعا ورتا قالىپتاستىرۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. سول ارقىلى ءبارىنىڭ مۇمكىندىكتەرىن كوتەرۋىمىز قاجەت. مۇنداي ءىس-شارالاردى ۇيىمداستىرۋعا اۋىلدىق ۇيىمدار دايىن, – دەدى ب.ەلشىباەۆا.
ال بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جوباسى جايىندا ۇسىنىستارىن ورتاعا سالعان «BI Group» كومپانياسى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى ايدىن راحىمباەۆ ەلدەگى جەتىم بالالاردىڭ تاعدىرى, ءزابىر كورگەن انالاردىڭ احۋالى جايىندا ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى.
– مەملەكەت تاراپىنان جەتىمدەر سانىن ازايتۋ باعىتىندا كوپتەگەن جۇمىس اتقارىلۋدا. الايدا, بۇل جەردە تەك قانا مەملەكەتتىڭ كۇشى جەتىسپەيدى. سوندىقتان وسىدان بەس جىلداي بۇرىن ءبىر توپ كاسىپكەر بىرىگىپ قيىندىققا تاپ بولعان جاس انالاردى قولداۋ ماقساتىندا «انالار ءۇيى» جوباسىن باستاپ كەتتىك. ناتيجەسى كوپ كۇتتىرگەن جوق! وسى جوبانى باستار الدىندا, ءسىز – نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, «انالار ءۇيى» جوباسىنا قولداۋ ءبىلدىرىپ, ەرەكشە مارتەبە بەرگەن ەدىڭىز, – دەگەن ا.راحىمباەۆ جوباعا بايلانىستى ناتيجەلەرىن ايتىپ بەردى.
ونى مالىمدەۋىنشە جوبا قولعا الىنعان تۇستا ەلىمىزدەگى جەتىم بالالار ۇيىندە تاربيەلەنۋشىلەر سانى 11 مىڭنان اساتىن بولسا, قازىر بۇل سان ەكى ەسەگە قىسقارعان. وعان قوسا بالالارىنان باس تارتۋشىلار سانى 70 پايىزعا كەمىگەن. ەلىمىزدىڭ 19 قالاسىندا اشىلعان 25 «انالار ءۇيىنىڭ» ارقاسىندا 3600 جاس انا بالاسىنان اجىراماي, شاعىن وتباسىلارىن ساقتاپ قالعان. سونىمەن قاتار بالالار ءۇيىنىڭ 800 تاربيەلەنۋشىسى جاڭا وتباسى تاپقان.
وسى دەرەكتەردى ايتا كەلە, بەلگىلى كاسىپكەر مەملەكەت باسشىسىنان ەلىمىزدە مەملەكەتتىك ەمەس بالا اسىراپ الۋ ۇلتتىق اگەنتتىگىن قۇرۋعا قولداۋ كورسەتۋدى سۇرادى. ونىڭ شىعىندارىن كاسىپكەرلەردىڭ وزدەرى كوتەرمەك. وعان قوسا ەلىمىزدەگى تاربيە ادىستەمەسى كونەرگەن بالالار ۇيلەرىن رەفورمالاۋ جونىندەگى ۇسىنىسىن ورتاعا تاستادى.
جيىندا سونداي-اق ازاپتاۋعا قارسى ۇلتتىق الدىن الۋ تەتىگى ۇيلەستىرۋ كەڭەسىنىڭ حاتشىسى ساۋلە مەكتەپباەۆا قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ ارالاسۋىمەن جۇزەگە اسىرىلعان جازاسىن وتەۋشىلەردىڭ سانىن ازايتۋ جوباسىنىڭ ناتيجەلەرىمەن تانىستىردى.
سونداي-اق استانادا جاقىندا عانا قۇرىلعان «I Komek» مونيتورينگ جانە شۇعىل ارەكەت ەتۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى جانات ءدۇبىروۆانىڭ ەلوردا تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىسىن جەڭىلدەتۋگە ارنالعان جوبا جايىنداعى اڭگىمەسى قىزىقتى شىقتى.
سونىمەن قاتار «GreenTAL» الەۋمەتتىك شەبەرحاناسىنىڭ جەتەكشىسى ەمين اسكەروۆتىڭ باستامالارىنا, مينيسترلىكتەردىڭ بىرىندە قىزمەتتە جۇرگەن شاعىندا جول اپاتىنا ءتۇسىپ, ارباعا تاڭىلعان اقتوبەلىك شاحان جولداسباەۆ ەسىمدى جاس جىگىتتىڭ ورلىگى مەن ەرلىگى, مۇگەدەكتەردىڭ تۇرمىسىن جەڭىلدەتۋ, ونىڭ ىشىندە پاندۋستار سالۋعا بەيىمدەلگەن الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىكتى قولعا العان بەرەكەلى ىسىنە فورۋم قاتىسۋشىلارى ريزالىق تانىتتى.
جالپى, فورۋم اياسىندا ەكى كۇن بويى سەمينارلار, شەبەرلىك سىنىپتارى, دوڭگەلەك ۇستەلدەر, پىكىرتالاس الاڭدارى, مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولار باسشىلارىمەن سالالىق كەزدەسۋلەر فورماتىنداعى تاقىرىپتىق سەسسيالار 35 الاڭدا ءوتىپ, جيىنعا قاتىسۋشىلار قۇندى مالىمەتتەرگە قانىقتى, وي ءبولىستى, پىكىر الماستى.
فورۋم سوڭىندا ەلىمىزدەگى ازاماتتىق قوعامنىڭ قۇرىلۋىنا جانە دامۋىنا باعا جەتپەس ۇلەس قوسقان قازاقستاندىق ۇەۇ, قوعامدىق كەڭەستەر مەن قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ جەتىستىكتەرىن قوعامدىق تانۋدى بىلدىرەتىن «تانىم-2018» سىيلىعىنىڭ 17 اتالىمى بويىنشا جەڭىمپازداردىڭ ەسىمدەرى اتالىپ, جۇزدەن جۇيرىك شىققاندارعا سىيلىقتار تابىس ەتىلدى.
مارات قويلىباەۆ, اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرىنىڭ «ەر باقىت» سپورتتىق-پاتريوتتىق كلۋبىنىڭ توراعاسى (اقتوبە وبلىسى):
– ەلباسىنىڭ ازاماتتىق فورۋمعا قاتىسىپ, ءبىزدىڭ باعىت-باعدارىمىزدى ايقىندايتىن جول كورسەتۋىن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار ءۇشىن ۇلكەن مارتەبە دەپ ەسەپتەيمىن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ەلىمىزدە جەتىم بالالار بولماۋى كەرەك, جاستارعا جان-جاقتى قولداۋ كورسەتۋ كەرەك دەگەن تاپسىرمالارى ەرەكشە كوڭىلىمنەن شىقتى. ويتكەنى ءوزىم باسقاراتىن «ەر باقىت» سپورتتىق-پاتريوتتىق كلۋبى دا ۇزاق جىلداردان بەرى جاستار اراسىندا سپورتتىق جارىستار وتكىزىپ, الەۋمەتتىك قولداۋعا مۇقتاج بالالارعا كومەك كورسەتىپ كەلەدى. مىنە, ەندى ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارىنان كەيىن بۇل جۇمىستاردىڭ دەڭگەيىن كوتەرە تۇسەمىز. ءبىز – ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار قاشاندا ەلمەن, ەلباسىمەن بىرگەمىز!
ءادىلحان ابدەشەۆ, «وگەم» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى (تۇركىستان وبلىسى):
– ءبىز ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋعا بۇگىننەن باستاپ كىرىسەمىز. اسىرەسە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارمەن بىرلەسە جۇمىس ىستەۋى الداعى ۋاقىتتا جاندانا تۇسپەك. ەكى كۇندىك فورۋمدا قوعام دامۋىنا قاتىستى اسا ماڭىزدى ماسەلەلەر تالقىعا ءتۇستى. سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ سالامىز – ەكوتۋريزمدى دامىتۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋعا بايلانىستى كوپتەگەن كەلەلى اڭگىمە ايتىلدى. قاتىسۋشىلارمەن ءوزارا پىكىر الماسىپ, بىرقاتار ماسەلەنى تالقىلادىق. مەملەكەت باسشىسى دا ءوز سوزىندە وزەكتى ماسەلەلەردى قوزعاپ, باعىت-باعدار كورسەتتى. ەندى وسى سالالاردا ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارىنان سوڭ وڭ وزگەرىستەر بولاتىندىعىنا سەنىمدىمىن.
تاتيانا ماگرۋپوۆا, «جاستار داۋىسى» جاستار قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى (قاراعاندى وبلىسى):
– مەن ەلباسىمەن وتكەن كەزدەسۋدەن وتە جاقسى اسەرمەن شىعىپ وتىرمىن. ويتكەنى ازاماتتىق فورۋم اياسىندا ەكى كۇن بويى جاستاردى قولداۋ, جاستارعا كومەكتەسۋ ماسەلەلەرىن بارىنشا تالقىلاعان ەدىك. ەلباسى دا ءوز سوزىندە وسى ماسەلەلەرگە بايلانىستى ۇكىمەتكە ناقتى تاپسىرمالار بەردى. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان ەلدەگى جاستاردى كوتەرمەلەۋدە مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسە كۇش سالا بەرەمىز. ءبىزدىڭ ۇيىم جاستاردىڭ باستامالارىن, ونىڭ ىشىندە ەسىرتكىگە قارسى ناسيحات, جۇمىسشى ماماندىقتارىن دارىپتەۋدى قولعا العان ەدى. ەندى وسى فورۋمنان قاناتتانىپ شىققاننان سوڭ جۇمىس قارقىنىن ارتتىرا تۇسەمىز. جاستار جىلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسە اتقاراتىن جۇمىستار كوپ بولارىنا سەنىمدىمىن.
الماگۇل سالىمباەۆا, «BI-جۇلدىزاي» كورپوراتيۆتىك قورى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى (استانا قالاسى):
– جالپى, فورۋمدا وزەكتى ماسەلەلەر قوزعالدى, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جالپى وتىرىسقا قاتىسۋى فورۋمنىڭ بەدەلىن كوتەردى. ەلباسىنىڭ ۇكىمەتكە بەرگەن تاپسىرمالارىن بىرلەسە ورىنداۋعا دايىنبىز. ءبىزدىڭ 13 جىلدان بەرگى ۇستانعان باعىتىمىز – مۇگەدەك بالالارعا قولداۋ كورسەتۋ. سول بالالار ءۇشىن جىل سايىن فەستيۆال, سپارتاكيادا وتكىزىپ كەلەمىز. قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدىڭ ايماقتارىندا بالالاردى وڭالتۋ ورتالىقتارىن اشۋدامىز. ول ءۇشىن «BI Group» كومپانياسىنىڭ 3500 جۇمىسشىسى ءوز جالاقىلارىنان اي سايىن ءبىزدىڭ قورىمىزعا قاراجات اۋدارىپ وتىرادى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە جينالعان قاراجاتتى جارىمجان سابيلەردى وڭالتۋعا جۇمساپ كەلەمىز.
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
