قازاقستان • 30 قازان, 2018

مادەنيەتسىز مەملەكەتتىڭ كوسەگەسى كوگەرمەيدى

945 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ەل مادەنيەتىنە, جالپى ونەر اتاۋلىعا ونەردىڭ ءوز ادامىنداي ءدال باعا بەرەتىن جان جوق شىعار, ءسىرا. كىربىڭ شالماعان, بىلعانباعان ناعىز ونەر عانا مەملەكەت مادەنيەتىنىڭ مەرەيىن تاسىتىپ, ەلدىڭ دە ابىرويىن اسقاقتاتا تۇسەتىنى انىق. ساف ونەردى قارابايىرلىق دەڭگەيگە دەيىن تومەندەتىپ, ونەر وكىلدەرىنىڭ كۇنكورىستىڭ ەمەس, اشكوزدىكتىڭ «وبەكتىسىنە» اينالۋى مارتەبەلى مادەنيەتتىڭ قۇنىن تۇسىرەتىنى تاعى ءمالىم. 

مادەنيەتسىز مەملەكەتتىڭ كوسەگەسى كوگەرمەيدى

ەندەشە, كوڭىل تۇكپىرىنە قوناقتاعان قويىن كىتاپشاداعى كەيبىر پىكىرلەردى وقىرمان نازارىنا قايتا ۇسىنىپ وتىر­عان جايىمىز بار. مىناۋ ورىس رەجيسسەرى بوريس پوكروۆ­سكي­دىڭ ايتقانى: «ەگەردە ونە­رىمىز اسقاق بولماسا, وندا وركەنيەتتى ەل دە بولمايدى. ءتول مادەنيەتىمىزسىز ەشقانداي ەكونوميكا دا, ەش­قانداي ساياسات تا ەڭسەمىزدى كو­تەرۋگە كو­مەك­تەسە المايدى». ۇلت مادە­نيەتىن ۇلىقتاي ءبىلۋ دەپ ۇق­تىق رەجيسسەردىڭ مۇنىسىن. شى­نىندا دا ۇلىق ونەر عانا ۇلتتىڭ رۋحىن اسقاقتاتىپ, مارتەبەسىن بيىكتەتەدى ەمەس پە. قاجەت دەسەڭىز ادال ەڭبەك ەتىپ, ناپاقاسىن ايىرۋعا دا, حالىقتىڭ قازىناسىنا قول سۇق­پاي, ادال ءومىر ءسۇرۋ داعدىسىن قالىپتاستىرۋدا دا مارتەبەلى مادەنيەتتىڭ ىقپالى ايرىقشا بولارى ءسوزسىز.

ادال ەڭبەك دەمەكشى, اتاقت­ى گرۋزين اكتەرى ۆاحتانگ كيكا­بيدزە بۇل جونىندە ءبۇي دەيدى: «ەرتەڭ ءۇرىم-بۇتاعىڭ سەنىڭ ەسىمىڭدى الىپ-جۇرۋدەن, سەنىڭ اۋلەتىڭنەن ەكەنىن ايتۋدان ۇيال­مايتىنداي ءومىر ءسۇرۋ كەرەك». ومىرلىك كرەدوسى وسى ونەر ادامىنىڭ. قۇداي-اۋ, كيكابيدزەنىڭ وسى ايتقانى كەرەناۋ كەڭسەلەردە مامىق كرەسلولاردا جانتايعان جاندار كومپيۋتەرىن اشقان ساتتە نەمەسە ۇيالى تەلەفوندارىنان ءسات سايىن جىلتىلداپ شىعىپ تۇر­سا, ۇياتى ويانار ما ەدى, كىم ءبىل­سىن!؟. ناعىز جۇماق ۇرلىق بول­ما­عان قوعامدا ورنايدى ەمەس پە؟ 

«قاراپايىمدىلىق قانا حال­­قىڭمەن جاقىنداستىرا تۇ­سە­دى. پيار سابىن سۋ سياقتى, پايدا بولىپ, جىلدام جوعالىپ كەتەدى. ال ادام بويىنداعى اسىل قاسيەتتەردى ەشقانداي اقشاعا ساتىپ الا المايسىز». جارتى عاسىرعا جۋىق تىڭدارمانىن تاماشا اندەرىمەن تەربەپ, قاراپايىمدىلىعىنىڭ ارقا­سىندا حالقىنىڭ قۇرمەتىنە بولەنگەن «ياللا» ءانسامبلىنىڭ جەتەكشىسى فارۋح زاكيروۆتىڭ ايتقانىن بەكەر دەي الماسسىز. 

ۇشتاعان پىكىردىڭ ءسوز تۇسى­نەتىن كىسىگە ايتار تاعىلىمى از ەمەس. ب.پوكروۆسكي مادەنيەت­سىز مەملەكەتتىڭ كوسەگەسى كوگەر­مەي­تىنىن ءسوز ەتىپ, ۆ.كيكابيدزە ونەر ادامىنىڭ ادال بولۋىن ايتسا, ف.زاكيروۆ وعان قارا­پا­يىمدىلىق سىندى اسىل قا­سيەتتى قوسادى. قازاق مادە­نيە­­تىنىڭ ءورىس ولشەمىن وسى ۇش­تا­عان دەڭگەيىنە سالساق قالاي بولار ەكەن؟!

عابيت ىسكەندەر ۇلى,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار