ەلباسى بۇل باستامانى ءارى قاراي جالعاستىرىپ قانا قويماي, ونىڭ اياسىن جاڭا مازمۇنمەن جانە باعىتتارمەن تولىقتىرۋ قاجەتتىگىن, جاستار مەن وتباسى ينستيتۋتىن كەشەندى قولداۋ مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىمدىعىنا اينالۋعا ءتيىس ەكەندىگىنە توقتالدى.
راسىندا, «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى – ەلىمىزدىڭ يدەولوگيالىق دامۋىنىڭ جارقىن جولىنىڭ ناقتى قادامدارىن كورسەتىپ, كورەگەندى وي, باتىل شەشىمدەرگە باعىتتايتىن باستاما بولدى. اتالعان باعدارلامادا سانانى جاڭعىرتۋ, ۇلتتىق بولمىستان ايىرىلىپ قالماي, ونى الەمدىك ماڭىزدى قۇندىلىقتارمەن ۇيلەستىرىپ, وتانىمىزدىڭ بولاشاعىنا جاراتۋ جولىنداعى ماقسات-مۇددەلەر تۋرالى ايتىلدى. پرەزيدەنت ءوز باعدارلاماسىندا جاڭعىرۋ ءۇشىن قايتا ايرىقشا ماڭىزدى ەكى پروتسەستى ۇسىنعان بولاتىن-دى. ءبىرىنشىسى – ەكونوميكالىق جاڭعىرۋ, ەكىنشىسى – ساياسي رەفورمالار ارقىلى ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋ جونىندەگى الىستى بولجايتىن كوزقاراس.
ەلباسى جولداۋىندا كەلەسى جىلدىڭ «جاستار جىلى» بولىپ جاريالاناتىنى ايتىلىپ, ونىڭ اياسىندا بىرنەشە باستامانى جۇزەگە اسىرۋ ۇسىنىلدى. مىنە, «رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ» جاڭعىرىعى جاستارعا باعىتتالعان باستامالار ارقىلى ەلباسى جولداۋىندا كورىنىس تاۋىپ وتىر. اتالعان باستامالارعا جۇمسالاتىن قاراجاتتىڭ قايتارىمى جىلدام, ال اسەرى كوپ بولاتىندىعىنا مەنىڭ ەشقانداي كۇمانىم جوق.
جالپى, باسەكەگە قابىلەتتى ۇرپاقتى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان «رۋحاني جاڭعىرۋ» يدەياسى, «قازاقستان-2050», «نۇرلى جول» جانە «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارى ستراتەگيالىق باعدارلامالارى بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى تۇراقتى دامۋىنىڭ 17 ماقساتىمەن تولىق استاسىپ جاتىر.
قورىتا ايتساق, بۇل مىندەتتەردىڭ ءبىرى – ساپالى ءبىلىم بەرۋ. سەبەبى ساپالى ءبىلىم – عىلىمنىڭ ىرگەتاسى, ال باسەكەلەستىككە قابىلەتتىلىك – مەملەكەتتىڭ ءارى قارايعى دامۋىنىڭ كەپىلى.
بۇگىندە «رۋحاني جاڭعىرۋ» ۇلتتىڭ رۋحانياتقا, بىلىمگە, عىلىمعا تارتىلۋ جىلدامدىعىن قوزعايتىن كۇشكە اينالدى. بۇل نەگىزىنەن ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ باقىتتى بولاشاعى مەن الاڭسىز كەلەشەگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قاجەت. بىزگە باسەكەلەستىككە قابىلەتتى بولۋ ءۇشىن, بۇگىننەن باستاپ قاجەتتى قاسيەتتەر مەن قۇندىلىقتار بار اقىلدى-پاراساتتى, عالامدىق عىلىمدى يگەرگەن ادامداردى تاربيەلەۋدى قولعا الۋ كەرەك. ارينە ونىڭ ناتيجەسى ەلىمىزدى وركەنيەتكە, باسەكەگە قابىلەتتىلىككە جەتەلەيتىنى ءسوزسىز. سول سەبەپتى ەلباسى: «بولاشاقتا ۇلتتىڭ تابىستى بولۋى ونىڭ تابيعي بايلىعىمەن ەمەس, ادامدارىنىڭ باسەكەلىك قابىلەتىمەن ايقىندالادى. سوندىقتان ءاربىر قازاقستاندىق, سول ارقىلى تۇتاس ۇلت ءححى عاسىرعا لايىقتى قاسيەتتەرگە يە بولۋى كەرەك. مىسالى, كومپيۋتەرلىك ساۋاتتىلىق, شەت تىلدەرىن ءبىلۋ, مادەني اشىقتىق سياقتى فاكتورلار اركىمنىڭ العا باسۋىنا ءسوزسىز قاجەتتى العىشارتتاردىڭ ساناتىندا. سول سەبەپتى, «تسيفرلى قازاقستان», ء«ۇش تىلدە ءبىلىم بەرۋ», «مادەني جانە كونفەسسياارالىق كەلىسىم» سياقتى باعدارلامالار – ۇلتىمىزدى, ياعني بارشا قازاقستاندىقتاردى ءححى عاسىردىڭ تالاپتارىنا دايارلاۋدىڭ قامى», دەگەن ەدى.
باسەكەگە قابىلەتتىلىك ساياسات پەن ەكونوميكادا, ءبىلىم, عىلىمدا, تەحنولوگيادا, ياعني بارلىق سالادا بولۋى ءتيىس. باسەكە بولعان جەردە ءاربىر تۇلعا ءوزىنىڭ قىزمەتىندە ايانىپ قالمايدى. دەمەك, جاستارعا ءۇمىت ارتىلاتىن دا وسى كەز. «جاستار جىلى» وسى باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى دامىتا ءتۇسۋ ءۇشىن جاستاردى وقىتۋ, توقىتۋ ۇدەمەلى سيپاتقا يە بولارى انىق.
مەملەكەت باسشىسى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسىندا بابالار ۇلاعاتىمەن استاسىپ جاتقان زەردەلى ويى مەن پاراساتتى پايىمىن ء«بىلىمدى, كوزى اشىق, كوكىرەگى وياۋ بولۋعا ۇمتىلۋ – ءبىزدىڭ قانىمىزدا بار قاسيەت. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا قىرۋار جۇمىس جاسالدى. ءبىز ون مىڭداعان جاستى الەمنىڭ ماڭدايالدى ۋنيۆەرسيتەتتەرىندە وقىتىپ, دايىندادىق. بۇل جۇمىس وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارىنىڭ باسىندا قولعا الىنعان «بولاشاق» باعدار-لاماسىنان باستالدى. ەلىمىزدە وتە جوعارى دەڭگەيدەگى بىرقاتار ۋنيۆەرسيتەتتەر اشىلدى, زياتكەرلىك مەكتەپتەر جۇيەسى قالىپتاستى. باسقا دا كوپتەگەن ءىس تىندىرىلدى» دەپ تۇجىرىمداعان ەدى.
وعان قوسا بۇگىنگى كۇنى ەلىمىزدىڭ الدىندا الەمدەگى ەڭ دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوسىلۋ مىندەتى تۇر. ال ەكونوميكا مەن عىلىمنىڭ وركەندەۋىنە ەلدىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋ سالاسى قوزعاۋشى كۇش ەكەنى بارىمىزگە بەلگىلى. جالپى, باسەكەلەستىك تەك ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى باسەكەلەستىكتى عانا ەمەس, ول مەملەكەتتىڭ الەم ەلدەرىمەن قاتار بارلىق سالادا باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن جولعا قويۋدى كوزدەيدى. ال بۇل باعىت جاستاردىڭ جوعارى ءبىلىم الۋىمەن, قوعامعا قاجەتتى ەڭبەك نارىعىنداعى سۇرانىستارىن وتەۋمەن, الەمدىك تالاپتارعا ساي قۇقىقتىق رەفورمالارىمەن, ەڭبەكقورلىعىمەن ايقىندالادى.
بيىلعى جولداۋدا جاستاردىڭ بارلىق ساناتىن قولداۋعا ارنالعان شارالاردى تولىق قامتيتىن الەۋمەتتىك ساتىنىڭ اۋقىمدى پلاتفورماسىن قالىپتاستىرۋ كەرەكتىگى ايتىلدى. قازىردىڭ وزىندە جوعارى وقۋ ورىندارىنداعى ءبىلىم مەن تاربيە جۇيەسى ەلباسىنىڭ پاراساتتى پايىمدارىن نەگىزگە الا وتىرىپ, قارقىندى تۇردە جۇزەگە اسۋدا. دەمەك, بولاشاققا باعدار رەتىندە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلار قۇرامى جانە وسى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الىپ جاتقان جاستارىمىز ەلباسىنىڭ سوزدەرىن ومىرلىك ماقسات قىلىپ, ەلىمىزدىڭ رۋحاني تۇرعىدان دامىپ, ينتەللەكتۋالدىق دارەجەسىنىڭ جوعارىلاۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسۋلارى كەرەك. جاستارىمىزدىڭ ينتەللەكتۋالدى كورسەتكىشتەرى تەك ءبىلىم دەڭگەيىمەن عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە ولاردىڭ ۇلتتىق تاربيەسىمەن, رۋحاني جاڭعىرۋىمەن دە تىكەلەي بايلانىستى.
اسىلبەك سماعۇلوۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى, زاڭناما جانە سوت-قۇقىقتىق رەفورما كوميتەتىنىڭ مۇشەسى, زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
