«اقش قازاقستاننىڭ جەتەكشى ينۆەستورلارىنىڭ ءبىرى, ەل ەكونوميكاسىنا $40 ملرد استام قارجى سالىنعان», — دەپ ا. مامين, Chevron, Exxon Mobil, General Electric, Halliburton قوسا العاندا, ەنەرگەتيكا, ماشينا جاساۋ, وڭدەۋ سالاسى, ءوندىرۋ سەكتورىن دامىتۋداعى ءىرى امەريكالىق كومپانيالارمەن تابىستى ءوزارا ءىس-قيمىلدى اتاپ ءوتتى.
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2018 جىلعى قاڭتارداعى اقش-قا رەسمي ساپارى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدىڭ جاڭا كەزەڭىنە اينالدى. ساپار بارىسىندا $7 ملرد جۋىق سوماعا ساۋدا جانە ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمدەرگە قول قويىلدى. ۋاعدالاستىقتار اۆياتسيا جانە عارىش زەرتتەۋلەرى, مۇناي حيمياسى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى, سونداي-اق, ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ سالاسىنداعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا باعىتتالعان.
«مەملەكەتتەر باسشىلارى قابىلداعان بىرلەسكەن مالىمدەمە مەن جوعارى دەڭگەيدە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتار ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ بارلىق نەگىزگى باعىتتارىندا ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتى ەداۋىر كەڭەيتۋگە جانە تەرەڭدەتۋگە جول اشادى», — دەدى ا. مامين.
قازاقستان — ورتالىق ازياداعى ەكونوميكاسى نارىققا بارىنشا باعدارلانعان ەل. قازاقستانعا بارلىق ءجىو-ءنىڭ 70% جانە ايماققا سالىناتىن تشي جالپى اعىنىنىڭ 80% تيەسىلى. جاھاندىق جانە وڭىرلىك ساۋدا مەن وندىرىستىك پروتسەستەرگە بىرىگۋ مەن اشىقتىقتىڭ ارتۋى ەكونوميكانىڭ ديناميكالىق ءوسىمىنىڭ نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى رەتىندە سانالادى.
ەلىمىزدىڭ ءجىو 2018 جىلدىڭ قىركۇيەك ايىنداعى جاعداي بويىنشا 4,1% ءوستى جانە ورتاشا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ونىڭ ءوسۋى جالعاسادى دەپ كۇتىلۋدە. 2018 جىلدىڭ 8 ايىندا سىرتقى ساۋدا 22%-عا ءوستى. بيىل سىرتقى ساۋدا كولەمى $100 ملرد جۋىق بولادى دەپ كۇتىلۋدە, ال ەكسپورت جالپى ساۋدا اينالىمىنىڭ 65% قۇرايدى.
«2017 جىلعى شىلدەدە قۇرىلعان «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعى ينۆەستورلاردى قورعاۋ جونىندەگى نەگىزگى مەكەمە. احقو نيۋ-يورك, سينگاپۋر, لوندون جانە دۋبايداعى جەتەكشى قارجى ورتالىقتارىنىڭ ۇزدىك تاجىريبەلەرىن نەگىزگە الۋدا. پلاتفورمانىڭ سەرىكتەستەرى – NASDAQ امەريكالىق بيرجاسى, Morgan Stanley جانە Goldman Sachs ءىرى امەريكالىق قارجى ۇيىمدارى», — دەپ ا. مامين, شەتەلدىك قاتىسۋمەن 24 مىڭنان استام كومپانيا قازاقستاندا تابىستى بيزنەس جۇرگىزىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
ولاردىڭ 700-دەن استامى امەريكالىق كومپانيالارمەن بىرگە قۇرىلعان. بۇل كومپانيالار قازاقستانعا حالىقارالىق كاپيتال مەن ۇزدىك تاجىريبەلەردى تارتۋدا, ايماقتا, سونداي-اق حالىقارالىق دەڭگەيدە قازاقستاندىق ەكسپورتقا ارتىپ كەلە جاتقان سۇرانىستى قاناعاتتاندىرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارادى.
«قازاقستان ۇكىمەتى امەريكا ساۋدا ميسسياسىنىڭ ساپارىن ەكى مەملەكەت كوشباسشىلارىنىڭ كەلىسىمدەرىن ءىس جۇزىنە اسىرۋدىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە قاراستىرادى», — دەدى ا. مامين.
ساۋدا ءمينيسترى اقش قر-مەن ىنتىماقتاستىق باعىتتارىن ءارتاراپتاندىرۋدى جالعاستىرۋعا نيەتتى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«ەگەر بۇعان دەيىن امەريكالىق كاپيتالدىڭ نەگىزگى باعىتتارى قازاقستاننىڭ ءوندىرۋشى جانە ەنەرگەتيكالىق سەكتورى بولسا, بۇگىندە ءبىز ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا, وڭدەۋ, ماشينا جاساۋ, اگروونەركاسىپ كەشەنىن جانە بىرقاتار باسقا دا جوعارى تەحنولوگيالىق سالالاردى دامىتۋعا قارجى سالۋعا نيەتتىمىز», — دەدى ول.
اقش-تىڭ ساۋدا ءمينيسترى جوعارى دەڭگەيدە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى, سونىڭ ىشىندە «اشىق اسپان» قاعيداتى بويىنشا قازاقستان مەن اقش اراسىنداعى اۋە قاتىناسى تۋرالى كەلىسىمدى ودان ءارى ىسكە اسىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. قۇجات قازاقستان مەن اقش قالالارى اراسىنداعى ۇشۋ-قونۋ شەكتەۋلەرىن الىپ تاستاۋدى بىلدىرەدى, بۇل جاقىن ارادا ەكى ەل اراسىنداعى جولاۋشىلار مەن جۇك تاسىمالىنىڭ كولەمىن ەداۋىر ارتتىرادى.
قر پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ا. ءماميننىڭ جانە اقش-تىڭ ساۋدا ءمينيسترى ۋ. روسستىڭ قاتىسۋىمەن 8 قۇجاتقا قول قويىلدى.
