ءبىلىم • 28 قىركۇيەك, 2018

مەديتسينا سالاسىنا وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن جاڭا ەمتيحان ەنگىزىلمەك

1545 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەديتسينالىق جوو-لارعا وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن جاڭا ەمتيحان ەنگىزىپ جاتىر. بۇل تۋرالى قر دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ قر پرەزيدەنتىنىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋىنىڭ اياسىندا مەديتسينالىق كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ تۋرالى قر ۇكىمەتىنىڭ ءباسپاسوز كونفەرەنتسياسىندا مالىمدەدى.

مەديتسينا سالاسىنا وقۋعا ءتۇسۋ ءۇشىن جاڭا ەمتيحان ەنگىزىلمەك

ەلجان ءبىرتانوۆتىڭ ايتۋىنشا, جىل سايىن 6000-عا جۋىق ستۋدەنت ەلىمىزدىڭ مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارىنا قابىلدانادى. بۇگىنگى كۇنى دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتكەرلەرىن 5 مەملەكەتتىك جانە 10 مەملەكەتتىك ەمەس جوعارى وقۋ ورىندارى وقىتادى. 

مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن تولىقتاي قايتا قاراپ شىعۋ كەرەك. 

«ۇكىمەت جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە مەديتسينالىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ دەربەس بولۋىن قۇپتاپ وتىر. ياعني ۋنيۆەرسيتەتتەر نارىق سۇرانىسىنا قاراي قاجەتتى باعدارلامانى زاماناۋي بىلىمگە نەگىزدەپ, وزدەرى جاسايدى. اتاپ ايتقاندا, دارىگەرلىك قىزمەتپەن قاتار زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن كلينيتسيست دارىگەرلەرگە دەگەن سۇرانىس بار. جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ءبىز بارلىق ۋنيۆەرسيتەتتەرىمىزدى كوممەرتسيالىق ەمەس اكتسيونەرلىك قوعامعا اينالدىرامىز», — دەدى ە. ءبىرتانوۆ.

ناتيجەسىندە ۋنيۆەرسيتەتتەر مەملەكەتكە بەلگىلى ءبىر پايىزبەن سالىق تولەمەيدى, ولاردىڭ تاپقان بار قاراجاتى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ وزىنە قالادى. 

مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا 2016 جىلدان باستاپ مەديتسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق ءبىلىم بەرۋ جانە ادام رەسۋرستارىن باسقارۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ جوباسى قولعا الىنعان ەدى. وسى جوبا اياسىندا «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» اق ۇلگىسى نەگىزىندە الەمدىك 500 ۇزدىك ۋنيۆەرسيتەتتەر قاتارىنا كىرەتىن اقش, شۆەتسيا, يتاليا, تۇركيا, ليتۆا جانە پولشانىڭ مەديتسينا مەكتەپتەرى تارتىلدى. 

«بەس مەملەكەتتىك جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ارقايسىسىندا وسى ەلدەردىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرىنەن سەرىكتەسى بار. قازىر ءاربىر ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىرىنشى پرورەكتورى وسى شەتەلدىك ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وكىلى بولىپ تابىلادى. ولاردىڭ مىندەتى - ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن, جوعارى وقۋ ورىندارىن باسقارۋ جولدارىن وزگەرتۋ, شەتەلدىك وقىتۋشىلاردى تارتۋ, ستۋدەنتتىك الماسۋ مەن عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىن كۇشەيتۋ», — دەدى مينيستر. 

مينيستر سونداي-اق, قابىلداۋ كەزىندە ستۋدەنتتەرگە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ كۇشەيەتىنىن دە اتاپ ءوتتى.

«كەلەسى جىلدان باستاپ بولاشاق دارىگەرلەردىڭ پسيحولوگيالىق مۇمكىندىكتەرىنە قوسىمشا ەمتيحاندار جانە ستۋدەنتتەردى مىندەتتى سىرتقى باعالاۋ جۇيەسى ەنگىزىلەدى. ياعني, وقۋ بارىسىندا جانە اياقتالعاننان كەيىن ستۋدەنتتەر باعالانادى, ال ديپلومدار جوو-نىڭ قالاۋى بويىنشا ەمەس, سىرتقى باعالاۋ ناتيجەلەرىنىڭ نەگىزىندە بەرىلەتىن بولادى», — دەدى ە. ءبىرتانوۆ.

پسيحومەتريالىق تەستىلەۋ بولاشاق دارىگەردىڭ پسيحولوگيالىق مۇمكىندىكتەرى مەن يكەمدىلىكتەرىن انىقتاۋعا باعىتتالعان. ستۋدەنتتىڭ ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىنە, قارىم-قاتىناس داعدىلارىنا, سابىرلىلىعىنا, سالماقتى دەنە ەڭبەگىنە قابىلەتتىلىگىنە نازار اۋدارىلادى.

«بۇل – وتە ماڭىزدى ىرىكتەۋ. بۇل – الەمدىك تاجىريبە. اتالعان جۇمىستاردى ساپالى دارىگەرلەردى دايارلاپ, كەلەشەكتە ەڭ جاقسى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋ ماقساتىندا ىسكە اسىرىپ وتىرمىز», — دەدى مينيستر.

قر دسم مەديتسينالىق جوو-لاردىڭ, كوللەدجدەردىڭ تۇلەكتەرىنىڭ جانە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن تاۋەلسىز باعالاۋ جۇيەسىن ودان ءارى دامىتۋ ماقساتىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىنا ينتەرناتۋرا جانە رەزيدەنتۋرا تۇلەكتەرىن, مەديتسينالىق كوللەدجدەر تۇلەكتەرىن تاۋەلسىز باعالاۋ بويىنشا مينيسترلىكتىڭ قۇزىرەتتىلىگىن بەكىتۋ تۇرعىسىنان ۇسىنىس ازىرلەدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇل باعالاۋ ناشار ءبىلىم بەرەتىن جوو-لاردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ودان كەيىن ولار ليتسەنزيالارىنان ايىرىلادى.

سونداي-اق, ە. ءبىرتانوۆ مەديتسينا كادرلارىن دايارلاۋ ساپاسىن جاقسارتۋ ماقساتىندا مەديتسينالىق جوو-لاردا كۋرستان كۋرسقا ءوتۋ كەزىندەگى ورتاشا بالعا قويىلاتىن تالاپتار كۇشەيتىلگەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل كىشى كۋرستاردا وقىپ جۇرگەن كەزدىڭ وزىندە يكەمى بار ستۋدەنتتەردى ىرىكتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ماسەلەن, 2017 جىلى كۋرستار اراسىنداعى وتپەلى بالدار كوتەرىلىپ, ىرىكتەۋ 6-7%-دان 15%-عا دەيىن ءوستى.

قر دسم ۇسىناتىن تاعى ءبىر وزگەرىس — مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى مىندەتتى سەرتيفيكاتتاۋدان 5 جىلدا ءبىر رەت ەمەس, ءۇش جىلدا ءبىر رەت وتەتىن بولادى. پيلوتتىق تەستىلەۋ ناتيجەسى ستۋدەنتتەردىڭ 95%-ى قاجەتتى ءبىلىمدى الىپ جاتقانىن كورسەتتى. دەگەنمەن, پراكتيكا كەزىندە العان بىلىمدەرىنىڭ ءبىر بولىگىن ۇمىتا باستايدى. ەلىمىزدە بەس جىلدا ءبىر رەت مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى — بارلىق دارىگەرلەر, مەدبيكەلەر وتەتىن مىندەتتى سەرتيفيكاتتاۋ بار. ولار وزدەرىنىڭ بىلىمدەرى مەن تاجىريبەلىك داعدىلارىن دالەلدەپ وتىرۋعا مىندەتتى. جاڭا كودەكس اياسىندا ءاربىر ءۇش جىلدا سەرتيفيكاتتاۋدى وتكىزىپ تۇرۋ ۇسىنىلعان.

سوڭعى جاڭالىقتار