شارا قر پرەمەر-ءمينيسترى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ العى سوزىمەن باستالدى.
قۇرمەتتى ازەۆەدۋ مىرزا! قۇرمەتتى فورۋمعا قاتىسۋشىلار!
سىزدەردىڭ بارشاڭىزدى استانادا كورگەنىمە قۋانىشتىمىن! ازەۆەدۋ مىرزا, سىزگە بۇگىنگى جوعارى دەڭگەيلى فورۋمعا قاتىسىپ وتىرعانىڭىز ءۇشىن, سونداي-اق دسۇ حاتشىلىعى مەن ينۆەستيتسيالاردى قولداۋ بويىنشا دوستار توبىنا مۇشە ەلدەرگە وسى ماڭىزدى ءىس-شارانى بىرلەسىپ ۇيىمداستىرعاندارى ۇشىن ەرەكشە ريزاشىلىعىمدى بىلدىرگىم كەلەدى.
قازاقستان ۇكىمەتى دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنىڭ ينۆەستيتسيالاردى قولداۋ سالاسىنداعى جاڭا باستاماسىن تولىق قولدايدى. ءبىز ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋعا باسىمدىق بەرەمىز.
تەك سوڭعى 10 جىلدىڭ ىشىندە قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ءتۇرلى سەكتورلارىنا $250 ملرد جۋىق تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار تارتىلدى.
2017 جىل ىشىندە تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار اعىمى $21 ملرد جۋىق بولدى جانە بۇل كولەمنىڭ تورتتەن ءبىر بولىگى وڭدەۋ ونەركاسىبىنە باعىتتالدى. شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورلارعا بارلىق شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردىڭ 50% جۋىعى باعىتتالدى. بيىل دا بۇل وڭ ديناميكا ساقتالىپ قالىپ وتىر. 2018 جىلدىڭ جارتى جىلى ىشىندە ءىرى ينۆەستورلارمەن 69 جاڭا جوبانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا كەلىسىمدەرگە قول جەتكىزىلدى, ونىڭ ىشىندە قىتاي, تۇركيا, اقش, ۇلىبريتانيا جانە ەو ەلدەرىنەن 10 تۇك بار.
قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورىندا قازىردىڭ وزىندە Toyota, Heidelberg Cement, General Electric, Linde, Danone, Thales, Alstom جانە باسقالارى ءتارىزدى 30-عا جۋىق ترانسۇلتتىق كورپوراتسيالار جۇمىس ىستەيدى.
قازاقستان ورتالىق ازياداعى ينۆەستيتسيالىق احۋال بويىنشا ءبىرىنشى ورىنعا يە جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ ينۆەستيتسيالارىنىڭ 70%-دان استامى قازاقستاننىڭ ۇلەسىنە تيەسىلى.
ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ ماقساتىندا ءبىزدىڭ مەملەكەت جۇيەلى رەفورمالار جۇرگىزىپ وتىر, ينۆەستورلارمەن اشىق ديالوگ جانە ءوزارا ءىس-قيمىل ورناتىلعان, سونىمەن قاتار ينۆەستيتسيالار تارتۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىم جەتىلدىرىلۋدە.
تەك ءبىر مىسال كەلتىرەيىن. سوڭعى ءتورت جىل ىشىندە سالىق جانە كەدەن سالاسى, كاسىپكەرلىكتى مەملەكەتتىك قولداۋ ءتارىزدى جانە تاعى دا باسقا باعىتتاردا بارلىعى 52 رەفورما جۇرگىزىلگەن. دەمەك, ورتا ەسەپپەن جىلىنا — 13, ال ايىنا — بىرەۋدەن كوپ رەفورما جۇزەگە اسىرىلعان.
مىسالداردىڭ ءبىرى رەتىندە بيزنەستى رەتتەۋسىزدەندىرۋ جانە وعان اكىمشىلىك قىسىمداردى ەداۋىر تومەندەتۋ بويىنشا جۇرگىزىلگەن رەفورمالاردى كەلتىرۋگە بولادى.
24 مامىر كۇنى قازاقستان پرەزيدەنتى ن. ءا. نازارباەۆ بيزنەس احۋالدى جاقسارتۋ بويىنشا زاڭنامالىق پاكەتكە قول قويدى, ول 14 كودەكس پەن 109 زاڭعا مىڭنان استام تۇزەتۋلەر ەنگىزۋدى قاراستىرادى. باقىلاۋ-قاداعالاۋ فۋنكتسيالارى 30%-عا, ال رۇقسات بەرۋ تالاپتارىنىڭ سانى 56%-عا قىسقارتىلعان. تەكسەرۋشى ورگانداردىڭ مىڭعا جۋىق شتاتتىق بىرلىگى تاراتىلدى.
وزىق حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن جاڭا سالىق جانە كەدەندىك رەجيمدەر ەنگىزىلدى. سالىق كودەكسىندە سالىق جۇكتەمەسى وڭتايلاندىرىلدى, جەڭىلدىكتەر پىسىقتالدى. جاڭا كەدەن كودەكسى راسىمدەرىنىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەدى جانە تاۋارلاردى اۆتوماتتى تۇردە وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ەلەكتروندى دەكلاراتسيالاۋدى ەنگىزەدى.
مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك ارىپتەستىك سالاسىندا جوبالاردى جوسپارلاۋ راسىمدەرى جەڭىلدەتىلگەن جانە نيەت بىلدىرگەن بارلىق ينۆەستورلار ءۇشىن تابىستى ىسكە اسىرىلعان ءمجا جوبالارىنىڭ بىرىڭعاي بازاسى قولجەتىمدى بولدى.
كوشى-قون جانە ەڭبەك زاڭناماسى جاقسارتىلدى, شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن تارتۋ راسىمدەرى جەڭىلدەتىلدى.
2016 جىلدان باستاپ بارلىق ينۆەستورلار ءۇشىن ء«بىر تەرەزە» قاعيداسى جۇمىس ىستەيدى, ەلىمىزدىڭ بارلىق 17 وبلىسىندا ينۆەستورلارعا قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا وڭىرلىك وفيستەر اشىلعان.
ۇكىمەت پەن ينۆەستورلاردىڭ ديالوگ الاڭىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 20 جىل بويى قر پرەزيدەنتى جانىنداعى شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسى, پرەمەر-مينيستر جانىنداعى ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ كەڭەسى جۇمىس ىستەيدى, ينۆەستيتسيالىق جانە بيزنەس-ومبۋدسمەن ينستيتۋتتارى ەنگىزىلگەن.
وسىلايشا, قازىرگى كەزدە ەلىمىزدەگى جالپى ينۆەستيتسيالىق جانە ىسكەرلىك احۋال ينستيتۋتسيونالدىق نىعايتىلدى. ينۆەستورلار پايدالانا الاتىن جاڭا مۇمكىندىكتەر مەن ارتىقشىلىقتار زاڭنامالىق تۇرعىدان بەكىتىلدى.
قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ينتەگراتسياسىنىڭ ارقاسىندا, ينۆەستورلار ءىرى وتكىزۋ نارىقتارىنا شىعۋدا باسىمدىقتارعا يە بولدى.
2015 جىلى قازاقستان مەن ەو كەڭەيتىلگەن سەرىكتەستىك تۋرالى كەلىسىمگە قول قويدى, بۇل كەلىسىم ەكونوميكانىڭ وندىرىستىك سەكتورلارىنا ينۆەستيتسيالار تارتۋ ءۇشىن قولايلى جانە كەمسىتپەيتىن جاعدايلار تۋدىرۋ ءۇشىن نەگىزگە اينالدى.
قازاقستان — ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ (ەاەو) مۇشەسى. ەاەو-نىڭ ارتىقشىلىعى, ول كولەمى $4 ترلن جۋىق, 180 ميلليوننان استام ادامدى قامتيتىن كەدەندىك شەكاراسىز بىرىڭعاي نارىق بولىپ تابىلادى.
رەسەي, قىتاي جانە ورتا ازيا ەلدەرىمەن كورشىلەس بولۋىنىڭ, ۇتىمدى گەوگرافيالىق ورنالاسۋىنىڭ ارقاسىندا, قازاقستان جالپى كولەمى 1,6 ملرد استام ادامدى قامتيتىن, كۇننەن-كۇنگە ءوسىپ جاتقان نارىققا شىعۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قولايلى ورتالىق الاڭعا اينالىپ وتىر.
وسى سەبەپتى, قازاقستاننىڭ ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداققا مۇشە بولۋى الەمدىك ساۋدا قارىم-قاتىناسىنا كىرىگۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن ءتيىمدى قۇرالداردىڭ بىرىنە اينالدى. ماسەلەن, 2016 جىلدان بەرى ەاەو مەن ۆەتنام اراسىندا ەركىن ساۋدا ايماعى تۋرالى كەلىسىم جۇزەگە اسىرىلۋدا.
بيىلعى جىلدىڭ مامىر ايىندا قىتايمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە جانە يرانمەن ەركىن ساۋدا ايماعى تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى. سونىمەن قاتار ەگيپەت, يزرايل, سەربيا جانە سينگاپۋر ءتارىزدى ءىرى ەلدەرمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ بويىنشا بەلسەندى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر.
دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمى مەن ەاەو اياسىندا قازاقستان ليتسەنزيالىق راسىمدەۋدىڭ جانە قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىنداعى تالاپتاردىڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا مىندەتتەمەلەر قابىلدادى. قازىرگى كۇنى ەلىمىزدىڭ جالپى ىشكى ءونىمىنىڭ جارتىسىنان استامىن قىزمەت كورسەتۋ سالاسى قامتيدى. بۇل رەتتە, دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمى اياسىندا قازاقستان شەتەلدىك كومپانيالارعا قىزمەت كورسەتۋ سالاسى نارىعىنا كىرۋدە كەمسىتپەيتىن جاعدايلار تۋدىرۋعا كەپىل بەردى. ءارى, ەلىمىز شەتەل ينۆەستورلارىنىڭ كولىك, قۇرىلىس, ساۋدا, ەنەرگەتيكا سەكتورى سىندى بارلىق ماڭىزدى سالالارعا كەلۋىنە قولايلى جاعداي جاساپ وتىر.
وسىلايشا, قازاقستان دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنىڭ ينۆەستيتسيالاردى قولداۋ باستاماسىنىڭ نەگىزگى قاعيدالارىن دسۇ مەن ەاەو اياسىنداعى حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرگە سايكەس تە, قازاقستانداعى ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ بويىنشا جۇيەلى رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى ۇلتتىق دەڭگەيدە دە, تولىققاندى ورىنداپ وتىر.
وسى جاعدايلاردا قازاقستان ۇكىمەتى كوپجاقتى دەڭگەيدە, اتاپ ايتقاندا, دسۇ الاڭىندا ينۆەستيتسيالاردى قولداۋ ماسەلەلەرى بويىنشا پىكىرتالاستاردى ودان ءارى جالعاستىرۋدى ماڭىزدى دەپ سانايدى. ءبىز دسۇ-عا مۇشە ەلدەردى دسۇ-نىڭ بەيرەسمي ديالوگىنا قوسىلۋعا شاقىرامىز, ونىڭ اياسىندا ينۆەستيتسيالار تارتۋ بويىنشا ۇلتتىق تاجىريبە تۋرالى اقپاراتتار بولىسەمىز. بۇل باستاما دسۇ-نىڭ قازىرگى الەم ءۇشىن وزەكتىلىگىن ناقتىلاپ, حالىقارالىق ساۋدا-ساتتىقتىڭ ارتۋىنا جانە جاھاندىق ەكونوميكانىڭ وسۋىنە ىقپالىن تيگىزەدى دەپ ۇمىتتەنەمىز.
ءسوز سوڭىندا, وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, دسۇ-عا مۇشە بارلىق مەملەكەتتەرگە جانە ازەۆەدۋ مىرزاعا قازاقستانعا دەگەن زور سەنىمى جانە 2020 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا استانادا دسۇ-نىڭ XII مينيسترلىك كونفەرەنتسياسىن وتكىزۋگە بەرگەن ءبىزدىڭ وتىنىمىمىزگە قولداۋ بىلدىرگەنى ءۇشىن العىس ايتقىم كەلەدى. قازاقستان مينيسترلىك كونفەرەنتسيانىڭ ناتيجەلەرىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا دسۇ-نىڭ كۇن تارتىبىندەگى بارلىق ماسەلەلەر بويىنشا تالقىلاۋلارعا سىندارلى ۇلەسىن قوسۋعا ءازىر.
فورۋمنىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىنا جەمىستى ءارى پايدالى پىكىرتالاستار تىلەيمىن. جوعارى دەڭگەيلى فورۋم تابىستى بولارىن جانە ءوز ماقساتىنا جەتەتىنىنە سەنىمدىمىن.
