كەزىندە «Washington Post» گازەتى ستيۆ دجوبس تۋرالى ۋولتەر ايزااكسون جازعان بيوگرافيالىق تۋىندىنى ءارتۇرلى تۇرعىدان وقۋعا بولاتىنىن, اتاپ ايتقاندا, كومپيۋتەرلەر زامانىنداعى ونىمدەردىڭ الدىمەن جەكە ادامنىڭ قۇرال-سايمانىنا, ال كەلە-كەلە قوسالقى بولشەكتەرىنە اينالعان عاجاپ كەزەڭنىڭ تاريحى رەتىندە وقۋعا دا, يا بولماسا «Apple»-ءدىڭ شارىقتاۋ شەگى مەن كەرى كەتكەن تۇستارىنداعى ادامدار اراسىنداعى دوستىق پەن لاۋازىمدىق قارىم-قاتىناستاردىڭ كۇيرەگەن كەزەڭىن سيپاتتايتىن وقۋلىق رەتىندە دە قاراستىرۋعا بولاتىنىن جەتكىزگەن ەدى. ال الگى تۋىندىعا ءوز مادەنيەتىمىزدىڭ تۇرعىسىنان قارايتىن بولساق, ونىڭ ءمانى حالقىمىزدىڭ «تالاپتى ەرگە نۇر جاۋار» دەگەن تاعىلىمدى ناقىلىنىڭ سەمانتيكالىق اياسىن جان-جاقتى اشاتىنىنا كوزىمىز جەتەدى.
ايتسا ايتقانداي-اق, وزىق ويلى, اقىل مەن پاراساتى كەمەل, قولىنان كەلمەيتىنى جوق شەبەر دە ىسكەر, يكەمدى دە ىلكىمدى جانداردى كورە قالساق, ولاردى سەگىز قىرلى, ءبىر سىرلى دەپ, وزىمىزگە دە, وزگەلەرگە دە ۇلگى ەتىپ, دارىپتەپ جۇرەتىنىمىز جاسىرىن ەمەس. سوسىن ءدال سونداي بەساسپاپ تۇلعالاردىڭ باسقا وركەنيەتتەردە دە بارشىلىق ەكەنى داۋ تۋعىزبايدى. ماسەلەن, ءوز تۋىندىلارىنىڭ وزەگىنە ءدال سونداي ايگىلى الىپتاردى ارقاۋ ەتكەن امەريكالىق قالامگەر ۋولتەر ايزااكسوننىڭ كۇللى الەمگە تانىمال, اتاقتارى جەر جارعان كەيىپكەرلەرىنىڭ قاتارىندا اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيا تەحنولوگيالار سالاسىندا عاجاپ يدەيالاردى سونشالىقتى جىلدامدىقپەن ىسكە اسىرىپ قانا قويماي, ولاردىڭ شەكسىز مۇمكىندىكتەرىن دە شەگىنە جەتكىزە ۇشتاپ, ناتيجەلەرىن كومپيۋتەرلەر عانا ەمەس, الاقانداي عانا زاماناۋي ايفوندارعا سىيعىزعان, ونى كۇللى الەمگە قولجەتىمدى ەتىپ كەتكەن, وكىنىشكە قاراي, 56 جاسىندا ومىردەن وزعان ستيۆ دجوبس تۇر.
سوندىقتان بۇل كۇندە زاماناۋي عىلىمي جاڭالىقتاردى, ونىڭ ىشىندە تسيفرلىق تەحنولوگيالاردى ەكونوميكانىڭ كۇللى سالاسىنا ەندىرۋدى جاپپاي قولعا الىپ ءارى رۋحاني جاڭعىرۋ كەزەڭىن باستان وتكەرىپ جاتقان ەگەمەن ەلىمىز ءۇشىن دە, ورتامىزدا جۇرگەن جاسامپاز جاستارىمىز ءۇشىن دە ستيۆ دجوبس مۇراسىنىڭ الاتىن ورنى, ىسكەرلىك ءومىر تاجىريبەسى مەن كوزدەگەن ماقساتىنا جەتپەي تىنبايتىن قايسارلىعى – قايتالانباس ۇلگى-ونەگە ءارى تەرەڭ تاعىلىمدى قۇندىلىقتار.
بىزدەر سونىمەن قاتار, ستيۆ دجوبستا جۇمىر باستى پەندەگە ءتان كەمشىلىكتەر بولمادى دەۋدەن مۇلدە اۋلاقپىز. ويتكەنى ونداي كەمشىلىكتەر ءار ادامنىڭ بويىنان تابىلادى عوي. الايدا ستيۆ دجوبستىڭ ءسابي كەزىنەن باستاپ, وزگەلەرمەن ارالاسپاي, توماعا-تۇيىق كۇي كەشىپ, وزىمەن-ءوزى وڭاشا بولۋدى قالايتىندىعىنىڭ باسقا سىرىنىڭ بار ەكەنىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلە بەرمەيدى. ال ۋولتەر ايزااكسون بولسا, مۇنىڭ استارىن تاپ باسىپ, ءدال تاپقان. ول ءستيۆتىڭ وزىمەن دە, الىس-جاقىن تۋىستارىمەن دە, جۇمىستاعى ارىپتەس-سەرىكتەستەرىمەن دە سان مارتە سۇحبات جۇرگىزىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە ونىڭ مىنەز-قۇلقىنداعى كەيبىر جۇمباق تا بۇلىڭعىر سىردىڭ باستى سەبەبى ونىڭ اسىراندى بالا بولعاندىعىندا جاتقانىن ءارى بۇل قاسىرەتتى شىندىقتى ونىڭ وزگەلەردەن ەمەس, ءوزىن اسىراپ العان وگەي اتا-اناسى, پول مەن كلارا دجوبستاردان تىم ەرتە, ءتىپتى ءسابي كەزىندە ەستىگەندىگىندە ەكەندىگىن ءدوپ باسقان. ايزااكسون ءوزىنىڭ ويلى تۋىندىسىندا ءستيۆتىڭ ساناسىن ۋلاپ, شەكسىز مۇڭعا باتىرعان الگى شىندىق پەن «نەگە؟» دەگەن جاۋاپسىز سۇراقتىڭ ونىڭ قىر سوڭىنان قالماي, جۇرەگىنە شەر بوپ بايلانىپ, ءتىپتى دۇنيەدەن وزعانشا ءبىر ءسات تە تولاستاماي, ۇزدىكسىز وي-ساناسىن كەمىرىپ كەلگەنىن وتە دايەكتى دالەلدەگەن.
ال الگى شىندىقتىڭ استارىنا ودان دا تەرەڭىرەك بويلاساق, ستيۆ دجوبستىڭ بيولوگيالىق اتا-اناسى, سيريالىق اۋقاتتى مۇسىلمان وتباسىنان شىققان ابدۋلفاتتاح جاندالي (Abdulfattah Jandali) مەن كاتوليكتەر وتباسىنان شىققان امەريكالىق بويجەتكەن دجوان شيبلدىڭ (Joanne Shieble) تاستاندى نارەستەنىڭ الدىندا تيتتەي دە كۇناسى جوق ەكەنىن بايقايمىز. سەبەبى دجواننىڭ اكەسى وتە قاتىگەز ءارى كاتوليك ءدىنىن بەرىك ۇستانعان ادام بولعاندىقتان, قىزىن مۇسىلمان ارابقا بەرۋگە ءۇزىلدى-كەسىلدى قارسى شىعادى ءارى ەگەر قىزى ءتىلىن المايتىن بولسا, ونى ءبىر تيىنسىز قالدىراتىنىن ەسكەرتىپ, شەكتەن تىس قورقىتىپ تاستاعان. سودان دا بولار, ودان ءارى ەش امالى قالماعان دجوان اكەسىنە اياعىنىڭ اۋىر ەكەنىن بىلدىرمەس ءۇشىن, ۆيسكونسيندەگى اتا-اناسىنىڭ مەكەنىنەن اۋلاقتاپ, سان فرانتسيسكو قالاسىنا قونىس اۋدارادى دا سول قالادا بوسانىپ, نارەستەسىن سابيلەر ۇيىنە تاپسىرۋعا ءماجبۇر بولادى. دجواننىڭ پاناسىز قالعان ۇلىن الدىمەن ءبىر اۋقاتتى وتباسى اسىراپ الماقشى بولادى, بىراق ولار ارتىنان ۇل ەمەس قىز بالا كەرەك دەگەن جەلەۋمەن نارەستەدەن باس تارتادى. ەندى ونى ورتا ءبىلىمى دە جوق, بىراق ەسكى كولىكتەردى جوندەۋدەن وتكىزىپ, ولاردى قايتا ساتۋمەن كۇنەلتىپ جۇرگەن اۆتومەحانيكتىڭ وتباسى اسىراپ الماقشى بولادى. بىراق دجوان ولارعا ۇلىن كوللەدجدە وقىتسا عانا رۇحسات بەرەتىنىن ايتىپ, شارت قويادى. ءسويتىپ الگى شارت تولىق زاڭداستىرىلعاننان كەيىن بولاشاق عۇلامانى پول مەن كلارا دجوبستار اسىراپ الادى دا, سابيگە ستيۆەن پول دجوبس دەگەن ات قويىپ, قۇجاتتارىن راسىمدەيدى.
ءجاسوسپىرىم ستيۆ ەسەيە كەلە, وگەي اكەسىنىڭ كاسىپ ىستەيتىن گاراجىن ءجيى جاعالاپ, وندا جوندەلىپ جاتقان كولىكتەردىڭ ەلەكتروندىق جۇيەلەرىنىڭ قىر-سىرىن ۇعا باستايدى. كەلە-كەلە الگى گاراجعا ءستيۆتىڭ وزىمەن اتتاس ءارى مۇددەلەس دوسى ءارى بولاشاق «Apple 1»-ءدىڭ قۇرىلتايشىلارىنىڭ ءبىرى ستيۆ ۆوزنياك تا ءجيى توبە كورسەتىپ, ولار ءارتۇرلى جوبالاردى ورتاعا سالىپ, ۇزاق اقىلداساتىن. بۇل كەزدەسۋلەر بىرتە-بىرتە ءوز جەمىسىن دە بەرە باستايدى. قوس ونەرتاپقىشتىڭ ونىمدەرى ساتىلىمعا شىعىپ, ولاردىڭ ەندى قولدارى دا ۇزارىپ, قارجى مۇمكىندىكتەرى دە مولايا تۇسەدى.
زاماناۋي تەحنولوگيالاردىڭ بۇگىنگى دامۋ ديناميكاسىنىڭ بيىگىنەن قاراساق, قوس ستيۆ جيناستىرعان «Apple 1» كومپيۋتەرىنىڭ العاشقى نۇسقاسى جوعارىدا اتالعان جۇپىنى عانا گاراجدا جاسالىپ ەدى دەگەنگە ءدال قازىر بىرەۋ سەنسە, بىرەۋ سەنبەسى انىق. سونىمەن قاتار, بيوگراف ۋ.ايزااكسون كەلتىرگەن دايەكتى دەرەكتەردەن كورىپ وتىرعانىمىزداي, ستيۆ دجوبستىڭ ۋنيۆەرسيتەت تۇرماق, كوللەدجدى دە بىتىرە الماي, وقۋدان شىعىپ قالعانى دا ادام سەنگىسىز وقيعا. بىراق تەرەڭىرەك زەر سالساق, ول الگى وقۋ ورنىن دارىنسىزدىعىنان ەمەس, ۇناتپاعاندىعىنان تاستاپ كەتكەن بولاتىن. ءسويتىپ كرەاتيۆتى ويلاۋ جۇيەسى ەشكىمگە ۇقسامايتىن دارىن يەسى ستيۆ دجوبستىڭ زاماناۋي تەحنولولگيالاردى ويلاپ تاۋىپ قانا قويماي, ولاردى ۇزدىكسىز دامىتۋعا دەگەن شەكسىز قۇشتارلىعى, سونىمەن قاتار وندىرىستەن شىعاتىن ونىمدەردىڭ قولجەتىمدىلىگىمەن قاتار ولاردىڭ سىرتقى سيپاتىنىڭ تۇتىنۋشىنىڭ قالاۋىنان شىعاتىن ەستەتيكالىق ديزاينمەن كومكەرىلۋىن دە تىنىمسىز قاداعالاپ وتىراتىن زەرەكتىگى دە ونىڭ تابىسىن ەسەلەي تۇسەدى. ونىڭ ۇستىنە, ستيۆ دجوبس پەن ستيۆ ۆوزنياك سول كەزدەگى اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيا تەحنولوگيالار سالاسىنداعى الەمگە ايگىلى كورپوراتسيالارىمەن تەك قارىم-قاتىناس ورناتىپ قانا قويماي, ولاردىڭ ينفراقۇرىلىمدارىمەن دە جەتە تانىسىپ, ولاردىڭ زاماناۋي ونىمدەرىن الدەقايدا جەتىلدىرۋگە بولاتىنىنا تيتتەي دە كۇماندارى بولماعان.
«اقىل اۋىسادى, ىرىس جۇعىسادى» دەمەكشى, ستيۆ دجوبس وزگە ءوندىرىس ورىندارىنان كورگەن ۇتىمدى يدەيالاردى ساناسىنا بىردەن توقىپ الاتىن جانە ولاردى بۇرىنعىدان بەتەر جەتىلدىرە تۇسۋگە جانە سونىڭ ناتيجەسىندە مۇلدە جاڭا ونىمدەر شىعارۋعا بولاتىنىنا دا وتە سەنىمدى ەدى. ول ەندىگى جەردە ستيۆ ۆوزنياكتان ءبولىنىپ, ءوزىنىڭ جەكە كومپانياسىن قۇرۋعا بەل بايلايدى دا, «Apple»-ءدى ۋاقىتشا تاستاپ شىعادى. ويتكەنى وندا جۇرە بەرسە, ستيۆ ۆوزنياكتىڭ كولەڭكەسىندە قالىپ قوياتىنىن ول جاقسى ءبىلدى. سوسىن ستيۆ دجوبسقا تىنىم بەرمەگەن قوزعاۋشى كۇشتىڭ تاعى ءبىرى ونىڭ ويىنا قوناقتاعان ء«بىزدىڭ ماقسات تەك اقشا جاساۋ ەمەس, كەرەمەت بۇيىمدار شىعارۋ» سياقتى جاسامپاز يدەيا بولاتىن. سونىمەن قاتار, ستيۆ دجوبسقا تەرەڭ وي تاستاعان عۇلاما قىلقالام يەسى پابلو پيكاسسونىڭ دا ىقپالى بولعانى انىق بايقالادى. ويتكەنى پيكاسسونىڭ: «جاقسى سۋرەتشىلەر كوشىرەدى, ال مىقتى سۋرەتشىلەر ۇرلايدى» دەگەن ءومىر شىندىعىنان الىنعان كەكەسىندى يۋمورىنا سىلتەمە جاساي وتىرىپ, ستيۆ دجوبستىڭ: «بىزدەر جاقسى يدەيالارعا كەز بولساق, ارقاشان ءىلىپ الاتىنبىز جانە مۇنى ۇياتقا سانامايتىنبىز» دەگەن سوزدەرىن بيوگراف ۋ. ايزااكسون وقىرماندارىنان جاسىرمايدى. الايدا ستيۆ دجوبس سولاي دەگەن ەكەن دەپ, ونى ۇرى بولدى دەۋدەن مۇلدە اۋلاقپىز. ويتكەنى ستيۆ دجوبس – جاقسى يدەيالاردى قابىلداپ قانا قويماي, ولاردى ءارى قاراي دامىتۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرى مەن ۇتىمدى جولدارىن تاپقاندىقتان, 1980 جىلدارى ونىڭ جالپى اكتيۆى 1 تريلليون 79 ميلليارد دوللاردى قۇراعان-دى جانە 2008 جىلى ستيۆ دجوبستىڭ ارىپتەستەرىنىڭ ىشىنەن شىققان ميلليونەرلەردىڭ سانى 300-گە جەتەدى.
دەي تۇرعانمەن, پابلو پيكاسسونىڭ جوعارىداعى قيسىندى پايىمى شىندىقتان مۇلدە الىس ەمەس ەدى, ويتكەنى ونداي قۇبىلىس كۇندەلىكتى ومىردە وتە ءجيى كەزدەسەدى ءارى زاماناۋي تەحنولوگيالار مەن ءومىردىڭ سان-سالاسىنداعى وزىق يدەيالاردى ۇرلاۋ تەك جەكە تۇلعالاردىڭ اراسىندا عانا ەمەس, ترانسۇلتتىق ىرگەلى كومپانيالار مەن كورپوراتسيالار اراسىندا دا, ءتىپتى الەمنىڭ وزا دامىعان الپاۋىت مەملەكەتتەرىنىڭ اراسىندا دا ءجيى ۇشىراساتىن قۇبىلىس ەكەنى وتىرىك ەمەس.
سونىمەن ستيۆ دجوبس ءوزىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارلارىن وتە قىسقا مەرزىم ىشىندە ىسكە اسىرىپ ۇلگەردى. مۇنى جەر ءجۇزى مويىندايدى. ول باس-اياعى 40 جىلدىڭ ىشىندە جەكە تۇتىنۋشىلارعا ارنالعان كومپيۋتەرلەر, انيماتسيالىق فيلمدەر مەن مۋزىكالىق ونىمدەر, سونداي-اق زاماناۋي ۇيالى تەلەفوندار مەن ءپورتاتيۆتى كومپيۋتەرلەر مەن تسيفرلىق پرينتەرلەر شىعارۋ سالاسىندا التى يندۋستريالىق رەۆوليۋتسيا جاسادى. عۇلاما تۇلعا يننوۆاتسيالىق, ونەرتاپقىشتىق قابىلەت جاعىنان دا, قولدانبالى ويلاۋ جۇيەسىنىڭ اۋقىمدىلىعى مەن تەرەڭدىگى نەمەسە كرەاتيۆتى ويلاۋ جۇيەسىن ينجەنەرلىك شەشىممەن ۇشتاستىرا بىلۋدە دە الدىنا جان سالماعان ەدى. ونىڭ ۇستىنە كەز كەلگەن باسەكەدە ستيۆ دجوبستىڭ تەحنولوگيالىق ونىمدەرىنە ءتان باسىمدىقتىڭ ەڭ باستىسى دجوبس تۋىندىلارىندا جۇمساق ونىمدەر (كومپيۋتەرلىك بازا جيىنتىعى, كومپيۋتەرلەردى قالاي پايدالانۋ تۋرالى نۇسقاۋ, ت.س.س.) مەن قاتتى ونىمدەر (كومپيۋتەردىڭ فيزيكالىق بولشەكتەرى, تسيفرلىق ەلەكترونيكا, ەلەكتروندىق كومپونەنتتەر, ت.س.س.) ۇنەمى ءبىرىن-ءبىرى تولىقتىرىپ, قوساقتالىپ جۇرەدى. سوندىقتان دا ونىڭ فيرمالارى وندىرەتىن زاماناۋي تۋىندىلاردىڭ تەحنولوگيالىق باسىمدىعى وزگە كومپانيالار مەن فيرمالاردىڭ ونىمدەرىنەن وق بويى وزىق تۇرادى ءارى كەز كەلگەن نارىقتا ءوتىمدى. سونىمەن قاتار ستيۆ دجوبستىڭ رۋحاني قۋاتى وزگەلەردىڭ مىسىن باسىپ تۇراتىندىقتان, كەز كەلگەن نارىقتا ونىڭ زاماناۋي ونىمدەرى وزگەلەردىڭ الدىن وراپ كەتەتىن. مۇنىڭ باستى سەبەبى ستيۆ دجوبس قالىپتاستىرعان ينجەنەرلىك-ديزاينەرلىك توپتار مەن كاسىبي مامانداردىڭ ادامي ساپاسىنىڭ جوعارىلىعىمەن بايلانىستى بولعاندىقتان, باسەكەلەس تۇلعالاردىڭ ەشقايسىسى ونىڭ شاڭىنا دا ىلەسە المايتىن.
ءسوز سوڭىندا ۋ.ايزااكسون اشقان س.دجوبستىڭ بيوگرافياسىنا بايلانىستى تاعى ءبىر اششى سىرعا سىلتەمە جاساعان ارتىق بولماس. ول مىناعان سايادى. ستيۆ دجوبس 2004 جىلدىڭ جازىندا ايزااكسونعا تەلەفون شالىپ, ءوزىنىڭ ءبىر ماسەلەمەن كەلىپ كەتەتىنىن جانە مۇمكىن بولسا, ۇيدە ەمەس, سىرتتا اڭگىمەلەسۋىن وتىنەدى. ونىڭ ۇستىنە ولار ءبىرىن-ءبىرى 1984 جىلدان باستاپ بىلەتىن, ويتكەنى ستيۆ ونى ءوزىنىڭ جاڭا ونىمدەرىنىڭ تانىستىرىلىمىنا شاقىرىپ تۇراتىن. بىراق بۇل جولعى ستيۆ دجوبستىڭ بۇيىمتايى جازۋشىعا وعاشتاۋ كورىندى, ويتكەنى جازۋشىدان ول ءوزىنىڭ بيوگرافياسىن جازىپ بەرۋدى وتىنگەن بولاتىن. بۇل كەزدە جازۋشى ۋ.ايزااكسون بەندجيامين فرانكليننىڭ بيوگرافياسىن جارىققا شىعارىپ, ەندى البەرت ەينشتەيننىڭ ءومىربايانىن جازۋعا كىرىسكەن بولاتىن. ونىڭ ۇستىنە سول جىلى ستيۆ دجوبس بار بولعانى 49 جاستا عانا بولاتىن. سوندىقتان ايزااكسون وعان بيوگرافيا جازۋعا ءالى ەرتەرەك بولار, بۇل ماسەلەگە ءستيۆتىڭ زەينەتكە شىققان كەزىندە, ياعني 10 نەمەسە 20 جىلدان كەيىن ورالۋعا كەڭەس بەرەدى. بىراق ارادا ءبىر جىل وتكەن كەزدە, 2009 جىلى ايزااكسونعا ستيۆ دجوبستىڭ ايەلى لورين پاۋەلل تەلەفون شالىپ: «ەگەر ستيۆ تۋرالى كىتاپ جازاتىن بولساڭىز, قازىر باستاماساڭىز تىم كەش بولادى. ويتكەنى دجوبس دەنساۋلىعىنا بايلانىستى وسىمەن ەكىنشى رەت دەمالىسقا شىعىپ وتىر. ول ماعان بۇگىن وبىرىنا دارىگەرلەردىڭ وپەراتسيا جاسايتىنىن ايتتى. سوسىن ول راكپەن اۋىراتىنىن بۇگىنگە دەيىن جاسىرىپ كەلىپتى», دەيدى.
دجوبستىڭ ناۋقاسىنىڭ مۇنشالىقتى اسقىنىپ كەتكەنىن بىلگەن سوڭ, ايزااكسون كىتاپتى بىردەن باستاپ كەتەدى. سونىمەن, كەلەسى 3 جىلدى ارتقا تاستاپ, كولەمى 600 بەتتەن اساتىن تاعىلىمدى عۇمىر تۋرالى ساليقالى تۋىندى 2013 جىلى نيۋ يورك, لوندون, تورونتو, سيدنەي جانە نيۋ دەلي قالالارىندا قاتار جارىق كورگەن بويدا كوپ تيراجبەن ساتىلىمعا شىعىپ, كۇللى الەمگە جاپپاي تاراپ كەتكەن بولاتىن.
ماقالانى وسىمەن اياقتاي كەلە, بۇل تۋىندىنى اعىلشىن ءتىلدى تۇپنۇسقاcىنان ءتورتىنشى يندۋستريالىق رەۆوليۋتسيانىڭ بەل ورتاسىندا جۇرگەن ەلىمىزدىڭ جاستارى تۇتاس وقىپ, تاعىلىمدى عيبرات السا ءجون بولار ەدى دەگىم كەلەدى. ويتكەنى اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيا سالاسىنا قاتىستى تولىققاندى دەرەككوزدەرىمەن تانىسىپ قويماي, ۋ.ايزااكسوننىڭ تۋىندىسىنان IT سالاسىن مەڭگەرۋدى مۇرات ەتىپ جۇرگەن كەز كەلگەن ازامات اتالعان سالانىڭ ەڭ سونى تەرمينولوگياسىمەن تانىسا الاتىنىن, دەمەك ادامزات بولاشاعىنىڭ تسيفرلىق تەحنولوگيامەن ساباقتاس بولاتىنىن جەتە سەزىنەر ەدى دەمەكپىن. ەندەشە, ىسكە ءسات, قادىرلى حالايىق!
ءادىل احمەتوۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى,
حالىقارالىق جوعارى مەكتەپ عىلىم
اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى
