كەڭەس بارىسىندا قازاقستاندا تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ نەگىزگى اسپەكتىلەرى مەن كەلەشەگى قارالدى. اتاپ ايتقاندا, كادرلاردى دايارلاۋ ساپاسىن ارتتىرۋ, قوسارلى ءبىلىم بەرۋدى كەڭەيتۋ, دۇرىس باعدار تاڭداۋ, وقىتۋ-ماتەريالدىق بازانى دامىتۋ, يندۋستريالاندىرۋ جوبالارىن ەڭبەك رەسۋرستارىمەن قامتاماسىز ەتۋ, تجكبب جانە قۇزىرەتتىلىك ورتالىقتارىن دامىتۋدى قولداۋ قورىن قۇرۋ, سونداي-اق مامانداردى دايارلاۋعا شەتەلدىك ينۆەستورلاردى تارتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.
قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, تجكبب جۇيەسىنىڭ الدىندا شۇعىل ارەكەت ەتۋدى تالاپ ەتەتىن بىرقاتار ماسەلەلەر تۇر. يندۋستريا 4.0 قاجەتتىلىكتەرىنە سايكەس جانە تجكبب الەۋمەتتىك باعدارلىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ كادرلاردى دايارلاۋدىڭ بارلىق جۇيەسى وزگەرتىلۋدە. بۇگىنگى تاڭدا تجكبب-نىڭ تۇبەگەيلى جاڭا مودەلى قالىپتاستىرىلىپ جاتىر, ونىڭ نەگىزگى مىندەتتەرى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى مەملەكەتتىك باعدارلاماسىمەن جانە ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسىمەن انىقتالعان.
«سوڭعى ەكى جىلدا ءبىز Tجكبب جۇيەسىنە قاجەتتى 500 نەگىزگى شەتەلدىك وقۋلىقتى اۋداردىق. ولار ارنايى پاندەردى وقىتۋعا نەگىز بولادى. 10 مىڭعا جۋىق وقىتۋشى مەن ماستەرلەردى جاڭا مازمۇنعا سايكەس وقىتتىق, 5 200 – وسى جىلعا, 5 200 سوڭعى توپ — كەلەسى 2019 ج. ياعني, كوللەدجدەردى جاڭا باعدارلامالارمەن جانە ولاردى تۇسىنەتىن وقىتۋشىلارمەن, سونداي-اق نەگىزگى وقۋلىقتارمەن قامتاماسىز ەتەمىز. WorldSkills تالاپتارىنىڭ نەگىزىندە مازمۇندى جاڭارتۋ ءۇشىن بارلىق 246 ماماندىق بويىنشا مودۋلدىك باعدارلامالار ازىرلەندى, باعدارلامالاردىڭ مازمۇنىن جانە كۇتىلەتىن بىلىكتىلىكتەردى جۇمىس بەرۋشىلەر ماقۇلدادى. ەندى سولاردى بەلسەندى تۇردە ەنگىزۋ كەرەك», — دەپ مالىمدەدى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ە. ساعاديەۆ.
ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, يندۋستريالاندىرۋ جوبالارىن ەڭبەك رەسۋرستارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كادرلاردى دايارلاۋ كارتاسى ازىرلەندى. ماسەلەن, تاۋ-كەن مەتاللۋرگيا سالاسىنىڭ 8 ءىرى جوباسىندا شامامەن 3 411 ادام كۇتىلەتىن سۇرانىسى 15 كوللەدجدە دايارلاناتىن كادرلار ەسەبىنەن قامتىلادى دەپ كۇتىلۋدە, بولجامدى تۇلەك سانى — 4 535 ادام.
ە. ساعاديەۆتىڭ ايتۋىنشا, قوسارلى ءبىلىم بەرۋدى كەڭەيتۋ بويىنشا «اتامەكەن» ۇكپ كوللەدجدىڭ ستۋدەنتتەرىن ءوندىرىس ورنىنان جەتەكشىنى انىقتاۋ ارقىلى كاسىبي پراكتيكاعا تارتۋدى جالعاستىرادى. بۇدان وزگە, تجكبب دامىتۋدى قولداۋ قورىن قۇرۋ ارقىلى كادرلاردى دايارلاۋعا قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك ينۆەستورلاردى تارتۋ ۇسىنىلادى. وسىنداي قورلار بىرقاتار ەلدەردە جۇمىس ىستەيدى. قور قازاقستاندىق جانە شەتەلدىك كومپانيالاردىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن ارەكەت ەتەدى.
ماماندارعا قاجەتتىلىكتى بولجاۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسىن قۇرۋ تۋرالى قر ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى م. ابىلقاسىموۆا باياندادى.
بۇگىندە بولجاۋدىڭ ءۇش نەگىزگى مودەلى بار: دەموگرافيالىق (2050 ج. دەيىن), ورتاشا مەرزىمدى — 5 جىلعا, سونداي-اق, الداعى جىلعا ارنالعان ەڭبەك رەسۋرستارىنا دەگەن قىسقا مەرزىمدى بولجامدى سۇرانىس.
دەموگرافيالىق بولجام اعىمداعى جانە رەتروسپەكتيۆتى كورسەتكىشتەر تۋرالى اقپارات نەگىزىندە ەسەپتەلەدى.
ورتا مەرزىمدى بولجام جۇمىسپەن قامتۋدىڭ اعىمداعى كاسىپتىك قۇرىلىمى تۋرالى دەرەكتەرگە, سونداي-اق وڭىرلەر مەن سالالاردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ بولجامىنا نەگىزدەلەدى.
قىسقا مەرزىمدى بولجام جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جىل سايىنعى ساۋالنامالارىنا نەگىزدەلەدى. وتكەن جىلى جەرگiلiكتi اتقارۋشى ورگانداردىڭ كومەگiمەن ساۋالناماعا 10 مىڭنان استام كاسiپورىن مەن ۇيىمدار تارتىلدى.
«بازالىق ستسەناري بويىنشا بولجامنىڭ ۇزاق مەرزىمدى كەزەڭىندە 2030 جىلعا قاراي قازاقستان حالقىنىڭ سانى 20,8 ملن ادامعا دەيىن, ال 2050 جىلعا قاراي 25,8 ملن ادامعا ارتادى دەپ بولجانعان. سونىمەن قاتار, 2017 جىلعى 10,9 ملن اداممەن سالىستىرعاندا 2050 جىلى ەڭبەككە جارامدى جاستاعى ادام سانى 15,1 ملن بولادى دەپ بولجانعان. جۇمىسقا دايىن ادام سانى, ياعني جۇمىس كۇشى بولجام بويىنشا 2050 جىلعا قاراي 11,3 ملن ادام بولماق, بۇل 2017 جىلدىڭ كورسەتكىشىنەن 26%-عا جوعارى», — دەدى مينيستر م. ابىلقاسىموۆا.
يندۋستريا 4.ء0 ۇشىن كادرلارمەن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج. قاسىمبەك باياندادى.
ونىڭ ايتۋىنشا, يندۋستريا 4.0 ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ ءۇشىن ماڭىزدى فاكتور — ادامي رەسۋرستاردىڭ بولۋى. بۇل بىلىكتى جۇمىس كۇشىنە, اتاپ ايتقاندا, ينجەنەريا, ينفورماتيكا سالاسىنا, سونداي-اق بىلىكتىلىكتىڭ بارلىق دەڭگەيلەرىندە وندىرىستىك تەحنولوگيالارعا قاتىستى. يندۋستريا 4.0 ونەركاسىپتىك سەكتورداعى ەڭبەك سيپاتىنا پارمەندى ىقپالىن تيگىزەدى. يندۋستريا 4.0 جۇمىسكەردەن نەگىزگى داعدىلاردى تالاپ ەتەتىندىكتەن, جۇمىس ورىندارىنىڭ ءبىر بولىگى ۋاقىت وتە كەلە جويىلادى ء(وندىرىس پەن قىزمەت كورسەتۋدە), جاڭا كاسىپتەر پايدا بولادى (اكت ماماندىقتار: دەرەكتەردى باسقارۋ, دەرەكتەر قاۋىپسىزدىگى, باعدارلامالىق قامتۋدى ازىرلەۋ, دەرەكتەر ساراپتاماسى ت.س.س.). ادام ءۇشىن ءبىرسارىندى, كەرتارتپا, ءارى قاۋىپتى ەڭبەكتى ونەركاسىپتىك روبوتتار الماستىراتىن بولادى, ولاردىڭ جۇمىسىن روبوتوتەحنيكتەر مەن ونەركاسىپتىك روبوتتاردىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرۋشىلەر رەتتەپ وتىرادى.
تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ ءتيىمدى قۇرالدارى تۋرالى «اتامەكەن» قر ۇكپ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ە. جۇماعازيەۆا ايتىپ بەردى.
ال وڭىرلەردەگى احۋال تۋرالى سەلەكتورلىق رەجيمدە قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اكىمى ق. كوشەرباەۆ پەن پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى ب. باقاۋوۆ باياندادى.
سونىمەن قاتار ءوز ۇسىنىستارىن جانە پىكىرلەرىن «شەتەل ينۆەستورلارىنىڭ قازاقستاندىق كەڭەسى» اسسوتسياتسياسىنىڭ وكىلدەرى ءبولىستى. ولاردىڭ ىشىندە شيقك باسقارما توراعاسى, قر-داعى ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنىڭ ديرەكتورى ا. پرەيمانيس, شيك جۇمىس توبىنىڭ شەتەلدىك تاراپتان ينۆەستيتسيالىق ساياساتتى ىسكە اسىرۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى تەڭ توراعاسى, «EY» كومپانياسىنىڭ قازاقستان جانە ورتالىق ازيا بويىنشا باسقارۋشى سەرىكتەسى ە. دوسىمبەكوۆ, ورتالىق ازيا ايماعى بويىنشا ENI اتقارۋشى ۆيتسە-پرەزيدەنتى ۆ. لۋكي, «رۋسال» بك قازاقستان وكىلدىگىنىڭ ديرەكتورى ۆ. سميرنوۆ جانە باسقالارى بار.
كەڭەستى قورىتىندىلاعان پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ جولداۋىندا قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا مىندەتتى قويعانىن اتاپ ءوتتى. ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ جاڭا مودەلىنە ۋاقىتىلى ءارى كەزەڭ-كەزەڭمەن كوشۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى شارالاردى قابىلداۋ قاجەت.
«بۇل وتە ۇلكەن مىندەت, ەگەر ءبىز بۇعان ازىرلەنبەسەك, ارينە, ءبىز العا جىلجىمايمىز, تەك ءبىر دەڭگەيدە قالامىز. جاڭعىرۋ وتە جىلدام جۇرگىزىلەدى, سوندىقتان كادرلاردى الدىن-الا دايىنداۋ قاجەت. بۇگىن ءبىر تەحنولوگيالار پايدالانىلسا, ەكى جىلدان سوڭ مۇلدەم باسقا تەحنولوگيالار كەلەدى. كوللەدجدەردى بىرلەسىپ جابدىقتاۋ كەرەك, ءار وڭىردە باسقالارى داعدىلارى مەن تاجىريبەسىن الۋى ءۇشىن ۇلگى بولاتىن كوللەدج بولۋى كەرەك. شاقىرىلعان وقىتۋشىلار جەرگىلىكتى وقىتۋشىلارمەن ءوز تاجىريبەلەرىمەن جانە كەرەكتى دەڭگەيدەگى بىلىكتىلىكتەرىمەن ءبولىسۋى وتە ماڭىزدى. جۇمىستى بارلىق باعىتتار بويىنشا دامىتۋ كەرەك», — دەدى پرەمەر-مينيستر.
ب. ساعىنتاەۆ مينيسترلىكتەرگە اكىمدىكتەرمەن جانە ينۆەستورلارمەن بىرلەسىپ ءتيىستى جول كارتاسىنا جاساۋدى تاپسىردى.
