اۋەلدە ءبىز دە ولارعا بەيىل تانىتىپ, قالتامىزداعى تۇسكى تاماقتان ارتىلىپ قالعان ازىن-اۋلاق تيىن-تەبەنىمىزدى تاستاپ كەتىپ جۇردىك. سەبەبى, ۇشەۋى دە بىلدەي ازامات. ۇشەۋى دە وسى ماڭدا, ءبىر-بىرىنە جاقىن ۇيلەردە, جاپ-جاقسى پاتەرلەردە تۇرادى. كەي ۋاقىتتاردا ايەلدەرىمەن بىرگە قولتىقتاسىپ, الدەقايدا قوناققا اسىعىپ بارا جاتقاندارىن كورەمىز.
ايتسە دە ولاردىڭ وسىنداي ءبىر السىزدىگى بار ەدى. مەنىڭ بىلۋىمشە, ءبىرى – ماتەماتيك, ەكىنشىسى – فيزيك, ال ءۇشىنشىسى جانە ءبىزدىڭ شىن كوڭىلدەن سىيلاپ, قۇرمەتتەپ جۇرەتىن كىسىمىز – اقىن بولاتىن.
كۇن سايىن, كەي كەزدەرى كۇنارا كەزدەسىپ قالعانىمىزدا, ول ىلعي دا: «امانسىڭ با, ىنىشەك, − دەپ جىلى جىميىپ, قۋانىپ تۇراتىن. – جۇمىستان كەلە جاتىرسىڭ با؟» ء«يا», «قالاي, جۇمىسىڭ جاقسى ما؟..» مەن ازداپ ىڭعايسىزدانىپ, يىعىمدى قوزعاپ: «جامان ەمەس, – دەيمىن. – بىرقالىپتى». ء«يا-ءا, سونىڭ ءوزى دە جاقسى عوي اينالايىن. ءبىز مىنە, بۇگىن مىنا اعالارىڭمەن بىرگە ازداپ سىرالاتىپ قايتساق پا دەپ تۇرمىز. سوعان ازداپ… تيىن-تەبەنىمىزدىڭ جەتپەي تۇرعانى». «وي, − دەيمىن مەن وزىمنەن ءوزىم ۇيالعانداي قالتاما قولىمدى سۇڭگىتىپ, – مەندەگى بار قالعانى… مىنە… قىرىق-ەلۋ-اق تەڭگە». «بولادى, – دەيدى اقىن اعامىز ەزۋ تارتىپ, باسىن يزەپ. – ءوستىپ-ءوستىپ جينالادى عوي».
بىراق قانشا سىيلاساڭىز دا, قۇرمەتتەسەڭىز دە, سۇرامساقتىڭ اتى – سۇرامساق ەمەس پە. سوندىقتان دا بولار, ءوز باسىم ودان ەشقاشان: «اعا, قالىڭىز قالاي؟ ءۇي-ىشىڭىزدە نە بوپ جاتىر؟ نەگە ءبۇيتىپ ءجۇرسىز؟ زەينەتاقىڭىز قايدا؟ شىعارماشىلىعىڭىز شە…» دەپ سۇراپ كورگەن ەمەسپىن. جانە سۇراي قالعان كۇننىڭ وزىندە, وعان جاۋاپ بەرۋگە اقىن اعامنىڭ ۋاقىتى دا بولماس ەدى-اۋ دەيمىن. ويتكەنى الگى ماتەماتيك پەن فيزيك دوستارى بىزگە الىستان كوزىن ءسۇزىپ, باقىلاپ تۇراتىن-دى.
انە, ءسويتىپ, ۋاقىت زىمىراپ ءوتىپ جاتتى. ول ۇشەۋى ەسكى ادەتتەرىنەن جاڭىلماي, ايالداماداعى جۇرتقا قاراپ تەلمىرىپ جۇرە بەردى. ارينە, بۇل كەزدە ەل ومىرىندە ەشقانداي وزگەرىس بولعان جوق دەسەك, كوپە-كورىنەۋ وتىرىك بولار ەدى.
شىندىعىنا كەلسەك, توقسانىنشى جىلداردىڭ توڭى ءجىبىپ, ءبىزدىڭ قالتامىزدا تۇسكى تاماقتان باياعىداي قىرىق-ەلۋ عانا ەمەس, ءجۇز-ەكى ءجۇز تەڭگەگە دەيىن ارتىلىپ قالاتىن كۇن تۋىپ كەلە جاتتى.
ولار دا, ارينە, بۇرىنعىداي ەمەس. مەنىڭ العاشقى بايقاعانىم, بويلارىنان ەت قاشىپ, ارىقتاپ, جۇزدەرى كۇننەن-كۇنگە قاراۋىتا باستادى. كوزدەرىندەگى باياعى ۇشقىن ءسونىپ, قولدارى قالتىراپ, يىقتارى سەلكىلدەپ, قانشا تەڭگە بەرسەڭ دە تەلمىرىپ, جاۋتاڭداي بەرەدى.
ۋاقىت شىركىن, جەر بەتىندەگى بارلىق تىرشىلىكتى ءوزى ەكشەپ, ءوزى تەكشەلەپ, ءوزى رەتتەپ, ءوز-ءوز ورنىنا قويىپ وتىرادى ەمەس پە. سوندىقتان, كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە ولاردىڭ دا كەزەگى كەلىپ جەتكەن بولۋى كەرەك…
تاپ قازىر قايسىسىنىڭ قاي جىلى, قاي كۇنى قايتپاس ساپارعا اتتانعانىن ناقتى ايتىپ بەرە المايمىن. تەك الگى, اقىن اعامىزدىڭ عانا سۋرەتى مەن وعان جازىلعان قازانامانى, قوشتاسۋ سوزدەرىن ءبىر ادەبي گازەتتەن كوزىم شالىپ قالعانى بار.
ۋاقىت دەگەنىڭىز, ءالى دە اققان سۋداي زىمىراپ ءوتىپ جاتىر. الايدا ولار تۇراتىن ايالداما سول باياعى ورنىندا. تەك ازداپ قانا وزگەرگەن. جاۋىن-شاشىندى كۇندەرى قالقالايتىن باستىرماسى بار. جانە ۇساق-تۇيەك ساتاتىن كىشكەنتاي دۇڭگىرشىك قوسىلعان.
الايدا الگى ءۇش ازامات بۇل دۇنيەدە مۇلدە بولماعانداي ءىزىم-عايىم. كوزى تىرىسىندە ولاردىڭ قانداي ارمان-ماقساتتارى بولدى؟ قانداي جەتىستىكتەرگە جەتتى؟ نەگە ءىشىپ كەتتى؟ نەدەن ءتۇڭىلدى؟.. ول جاعى بىزگە بەيمالىم.
ەڭ وكىنىشتىسى, قازىر ايالدامادان تۇسكەن كەزدە كۇتىپ تۇراتىن, از-كەم بولسا دا حال-جاعدايىمىزدى سۇرايتىن ەشكىم جوق…
نۇرعالي وراز,
«ەگەمەن قازاقستان»
