مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بيىلعى جولداۋىندا «مەديتسينادا اۋرۋلاردى دياگنوستيكالاۋ مەن ەمدەۋدىڭ تيىمدىلىگىن ايتارلىقتاي ارتتىراتىن گەنەتيكالىق تالداۋ مەن جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋگە كىرىسۋىمىز كەرەك» دەگەن بولاتىن. جولداۋ جۇكتەگەن مىندەتتەرگە بايلانىستى پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ اۋرۋحاناسى بىرقاتار جاڭا جوبانى جۇزەگە اسىرۋدا.وسى ورايدا اتالعان ورتالىقتا جۋىردا روبوت-حيرۋرگتىڭ كومەگىمەن جۇرەككە وتا جاسالماق. پرەزيدەنت كلينيكاسىندا روبوتتاندىرىلعان تەحنولوگيالاردىڭ رەفەرەنستىك ورتالىعىن قۇرۋ بويىنشا قارقىندى جۇمىستار جۇرگىزىلىپ جاتقاندىعىن دا ايتا كەتكەن جوق.
ارينە, روبوت-حيرۋرگ دارىگەردى الماستىرا المايدى. دەگەنمەن دارىگەرگە ناقتى ءارى ءتيىمدى ارەكەت ەتۋگە كومەكتەسەدى. مەديتسينا تىلىندە مۇنداي وتانى لاپاروسكوپيا دەپ تە اتايدى. ياعني ادام دەنەسىندەگى كىشكەنتاي ساڭىلاۋ ارقىلى ونىڭ ءىش قۇرىلىسىنا وتا جاسايدى. وتاندىق مەديتسينادا روبوتتاندىرىلعان حيرۋرگيانى گينەكولوگيادا, ۋرولوگيادا, اسقازان جانە توق ىشەككە وتا جاساۋدا قولدانباق.
پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعى اۋرۋحاناسى ديرەكتورىنىڭ حيرۋرگيا بويىنشا ورىنباسارى سەرىك مەڭدىقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي وتا كەزىندە جاراقاتتانۋ دەڭگەيى تومەن بولادى, سايكەسىنشە ەمدەلۋشى تەز ساۋىعادى. «وتا كەزىندە حيرۋرگ تەك روبوت جۇزەگە اسىراتىن ءىس-ارەكەتتەردى باسقارادى جانە ونىڭ ءوز ارتىقشىلىقتارى بار. الدىمەن اداممەن سالىستىرعاندا روبوت شارشامايدى جانە ۇزاق ۋاقىتقا سوزىلاتىن وتانى دالمە-ءدال ايقىن تۇردە جۇرگىزەدى. سونىمەن قاتار ونىڭ قۇرالدارى وتا جاسالعان ورىندى ساپالى ەتىپ تىگە الادى. بۇدان بولەك, روبوت وتا جاسالاتىن تۇستى انىق كورسەتىپ بەرەدى. بۇل حيرۋرگيالىق قاتەلىكتەردىڭ ازايۋىنا ىقپال ەتەدى», دەيدى س.مەڭدىقۇلوۆ.
اۋرۋحانادا وتا جاسالىپ قانا قويماي, سونىمەن قاتار حيرۋرگتاردى اتالعان تەحنولوگيامەن جۇمىس ىستەۋگە وقىتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى. سول سەبەپتى ورتالىق رەفەرەنستىك دەگەن اتاۋعا يە بولىپ وتىر. كلينيكا ماماندارى شەتەلدىك ماماندار ءۇشىن دە شەبەرلىك سىنىپتارىن وتكىزۋدى جوسپارلاپ وتىرعاندىعىن ايتادى.
الەمدە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ روبوتتاندىرىلعان قۇرىلعىنىڭ كومەگىمەن وتا جاساۋدى باستاعان بەلگىلى امەريكاندىق حيرۋرگ داۆيد سامادي. قازىرگى تاڭدا امەريكاندىق حيرۋرگتىڭ ءساتتى وتكەرگەن وتاسىنىڭ سانى جەتى مىڭنان اسىپ جىعىلادى. تاياۋدا بەدەلدى دارىگەر پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنىڭ دارىگەرلەرىنە اقىل-كەڭەسىن ايتىپ, ارىپتەستەرىنە جاڭا تەحنولوگيانىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتۋ ماقساتىندا ەلوردامىزعا ات باسىن تىرەدى. دارىگەر داۆيد ساماديمەن كەزدەسۋدە كەز كەلگەن تەحنولوگيانى ەنگىزۋ مامانداردى دايىنداۋدان باستاۋ الاتىندىعى ءسوز بولدى.
«بيىل كۇزدە كلينيكامىزداعى دارىگەرلەردىڭ العاشقى توبى ەۋروپاعا ءىس-تاجىريبەدەن وتۋگە بارادى. وندا ماماندار روبوت-حيرۋرگپەن جۇمىس ىستەۋ كۋرسىنان وتەدى. ءبىز اۋرۋحانامىزعا ەنگىزىلەتىن جاڭا تەحنولوگيانىڭ ماماندارىمىزدىڭ كاسىبي بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرىپ, ناۋقاستاردى تەكسەرۋ, ەمدەۋ جانە ساۋىقتىرۋ جۇمىستارىن جەڭىلدەتەدى دەپ ويلايمىز. روبوتتاندىرىلعان تەحنولوگيالاردىڭ رەفەرەنستىك ورتالىعى حالىقارالىق دەڭگەيدە جۇمىس ىستەيتىن بولادى», دەيدى پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعى اۋرۋحاناسىنىڭ ديرەكتورى ءامىر احەتوۆ.
رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, بۇگىندە ەلىمىزدە 36 مىڭعا جۋىق قازاقستاندىق وبىر دەرتىمەن اۋىرادى جانە شامامەن 15 مىڭ ادام قايتىس بولادى. داۆيد ءساماديدىڭ ايتۋىنشا, ەڭ باستىسى – مەديتسينادا روبوتتاردىڭ پايدا بولۋى, اسىرەسە وبىر دەرتىن ەمدەۋ ءۇشىن جاسالاتىن وتانىڭ ساپاسىن ارتتىرعان.
«وتا ءدال, ناقتى جاسالاتىندىقتان, ناۋقاستاردا قوسىمشا حيميالىق تەراپيا الۋ جانە باسقا دا زەرتتەۋلەردەن ءوتۋ قاجەتتىلىگى تۋىندامايدى. ءبىز اتقاراتىن ماڭىزدى جۇمىستار ءالى الدا. سوندىقتان دا اۋرۋحانا دارىگەرلەرىنىڭ روبوتپەن جۇمىس ىستەۋ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماقساتىندا وسىندا كەلىپ وتىرمىز. بۇل اۋرۋحانانىڭ جەتكەن جەتىستىكتەرى از ەمەس. ءبىز دە سىزدەرمەن ارىپتەستىك ورناتۋعا ارقاشان دايىنبىز» دەيدى د.سامادي.
ايتا كەتەيىك, روبوت-حيرۋرگتىڭ قاتىسۋىمەن جاسالاتىن العاشقى وتا وسى جىلعا جوسپارلانىپ وتىر.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
