بىلتىر «اۋىلى ارالاس, قويى قورالاس» كورشى ەلمەن اراداعى ساۋدا-ساتتىق 357 ميلليون دوللارعا جەتىپ, ونىڭ الدىنداعى جىلعا قاراعاندا ۇشتەن بىرگە ۇلعايعان. 200-دەن استام بىرلەسكەن كاسىپورىن مەن جوبالاردىڭ جۇمىس ىستەۋى شەكارالاس ايماق مۇمكىندىكتەرىنىڭ زور الەۋەتىن بايقاتادى.
ومبى وبلىسىنىڭ گۋبەرناتورى الەكساندر بۋركوۆ باستاپ كەلگەن دەلەگاتسيا مۇشەلەرى الدىمەن جەرگىلىكتى جەرلەردە اتقارىلىپ جاتقان وڭ ىستەرمەن تانىستى. ولاردىڭ نازارىنا جالپى سىيىمدىلىعى 120 مىڭ تونناعا جەتەعابىل بىرەگەي استىق قابىلداۋ ەلەۆاتورى ۇسىنىلدى. ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا ىسكە قوسىلعان كاسىپورىن زاماناۋي تەحنولوگيالارمەن تولىق جابدىقتالعان. كەلەشەكتە ونىڭ جانىنان مايلى داقىلدار وڭدەيتىن زاۋىت سالىنباق. وڭىردە مايلى داقىلدار كولەمى ارتىپ, 1 ميلليون گەكتارعا جۋىقتادى. جوعارى سۇرانىسقا يە ءونىم اسپاناستى ەلىنە جونەلتىلەدى.
«تنس-ەكسپورت» جشس اۋماعىندا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ كورمەسى ۇيىمداستىرىلىپ, وتاندىق ماشينا-تراكتور پاركىنىڭ الەۋەتى تانىستىرىلدى. مەيماندار «قازتەحماش», «اۆاگرو», «ست-اگرو» سەرىكتەستىكتەرى شىعاراتىن تەحنيكالارعا قىزىعۋشىلىق تانىتتى. گەرمانيانىڭ «CLAAS» كومپانياسى زاۋىت اشىپ, جىل اياعىنا دەيىن 30 اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن قۇراستىرۋدى بەلگىلەپ وتىر.
«ماسلو-دەل» جشس-نىڭ ۇجىمى ومبىلىقتاردى ەجەلگى تانىستارىنداي قۇشاق جايا قارسى الدى. ونىڭ سىرى مىنادا. مۇندا كۇنىنە 60 توننا پاستەرلەنگەن ءسۇت, 8 توننا قۇرعاق ءسۇت, 4 توننا سارىماي ازىرلەنسە, ەكولوگيالىق, تابيعي تازا ونىمدەردىڭ ءبىر بولىگى ومبى, قورعان, تۇمەن وبلىستارىنا جىبەرىلەدى. وتكەن جىلى 3 ميلليارد تەڭگەنىڭ ينۆەستيتسياسى تارتىلىپ, «TetraPak» جوعارى تەحنولوگيالىق قوندىرعىلارى ورناتىلدى. قىزىلجار اۋدانىنىڭ بەسكول كەنتىندە ورنالاسقان «رادۋگا» كومپانياسى پوليەتيلەن قالدىقتارىن قايتا وڭدەپ, كادەگە جاراتۋمەن تانىمال بولسا, ەندى يندۋستريالىق پارك قۇرۋ ارقىلى تاڭعى اس, تەز دايىندالاتىن كەسپەلەر, ۇن, سانيتارلىق-گيگيەنالىق, تاعى باسقا ءوتىمدى ونىمدەر شىعارۋ ويلاستىرىلعان. جوبانى جۇزەگە اسىرۋعا 10 ميلليارد تەڭگە باعىتتالىپ, 300 ادام جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىلمەك.
– ەلباسى اتاپ وتكەندەي, رەسەي قاي سالادا بولسىن قازاقستان ءۇشىن باستى ستراتەگيالىق ءارى سەنىمدى ارىپتەس سانالادى. بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيمىز دەگەن كاسىپكەرلەرگە جول اشىق. تاريحى ارىدەن باستالاتىن «زيكستو» زاۋىتىندا بيىل ۆاگون جاسايتىن جاڭا تسەح اشىلادى. وعان 25 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا قۇيۋ كوزدەلگەن. مۇناي-گاز سالاسىنا ماماندانعان پەتروپاۆل اۋىر ماشينا جاساۋ زاۋىتى مەن «مۇنايماش» كاسىپورنىنىڭ ونىمدەرىن جەتكىزىپ بەرۋگە مۇمكىندىكتەرىمىز جەتكىلىكتى, – دەدى قوس تاراپتىڭ كەزدەسۋىندە سويلەگەن سوزىندە وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ. ول ەكى وبلىس ستۋدەنتتەرىن الماستىرا وقىتىپ, گرانت ءبولۋدى ۇسىندى. تۋريزم مەن اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى جەتىلدىرۋ باعىتىندا جۇيەلى تاجىريبە الماسۋدىڭ, اۋىلشارۋاشىلىق جانە ونەركاسىپ تاۋار اينالىمىن ۇلعايتۋدىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى.
ا. بۋركوۆ ءوز سوزىندە ومبى وبلىسى سىرتقى ساۋدا اينالىمىنىڭ ۇشتەن ءبىرى قازاقستانعا تيەسىلى ەكەنىن جەتكىزە كەلىپ, ەگىس جانە توپىراق وڭدەۋگە ارنالعان تەحنيكالار شىعاراتىن بىرلەسكەن زاۋىت اشۋ يدەياسىن قولدادى.
جيىندا شەكارالىق ايماقتاردا جۇكتەردى قۇجاتتىق راسىمدەۋگە بايلانىستى ورىن العان پروبلەمالار دا ايتىلىپ, بۇل رەتتە كولىك-لوگيستيكا سالاسىن جەتىلدىرۋدىڭ, جاڭا تسيفرلى جۇيەنى كەڭىنەن ەنگىزۋدىڭ, پروتسەستەردى اۆتوماتتاندىرۋدىڭ, اسىرەسە جازعى ۋاقىتتاردا ۇزىن-سونار كەزەكتى بولدىرماۋدىڭ ءتيىمدى جولدارى قاراستىرىلدى. ءبۇل ءۇردىس رەسەيدە ەلەكتروندى فورماتتا جۇرگىزىلەدى ەكەن. ازىرگە قازاقستان تاراپىنان جەرگىلىكتى ونىمدەردى ەكسپورتتاۋدا قاعازباستىلىق بوگەسىندەر از ەمەس.
القالى باسقوسۋدا شەكارالاس ايماقتارداعى ارىپتەستىك بايلانىستار مەن ىسكەرلىك قارىم-قاتىناستاردى ودان ءارى جەتىلدىرۋ ماقساتىمەن بىرنەشە مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
ومبى گۋبەرناتورىنىڭ تامىز ايىندا «تمد جانە ەاەو ەلدەرىندە جاسالعان» اتتى كورمە-جارمەڭكەگە قاتىسۋ تۋرالى شاقىرۋى قابىل الىندى.
ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى