– شىمكەنتتەگى وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىندا قىتايدا وتەتىن گران-پريگە دايىندالدىڭىزدار. دايارلىق جۇمىستارى قاي دەڭگەيدە ءوتتى؟
– جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلدى دەۋگە بولادى. ۇلتتىق قۇرامانىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى ءنومىرلى دزيۋدوشىلارى قاتىستى. ماڭىزدى الامان الدىندا ءبىراز شىنىقتىق.
– جىل باسىندا 73 كيلو سالماق دارەجەسىنە اۋىسىپ, بىرقاتار ءىرى جارىستا تابىستى ونەر كورسەتتىڭىز. بۇل ءسىزدىڭ جاڭا سالماققا بەيىمدەلىپ ۇلگەرگەنىڭىزدى بىلدىرە مە؟
– جىل ءساتتى باستالعان. بىراق ءالى دە تۇراقسىزدىق بار. بىردە جەڭىس, بىردە جەڭىلىس دەگەن سياقتى. ريو وليمپياداسى الدىندا كوپ سالماق قۋعا تۋرا كەلدى. سوندىقتان تورتجىلدىقتىڭ باستى دوداسىنان سوڭ باپكەرلەرمەن اقىلداسا وتىرىپ 73 كيلوعا اۋىسۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىم. وزىمە وسى ىڭعايلى. بىراق ءالى دە دايىندىقتى ۇدەتە ءتۇسۋ كەرەك.
– ريوداعى ساتسىزدىك تىم كوپ سالماق قۋمەن بايلانىستى دەيسىز عوي؟
– جەڭىلىستىڭ 60 پايىزى سوعان تىكەلەي بايلانىستى. سوڭعى كۇشىم قارسىلاسىما ەمەس, سالماق قۋعا كەتتى. شامامەن ءبىر اپتا بۇرىن سالماعىمدى جەتى كەلىگە تۇسىرۋگە كىرىستىم. باستاپقىدا ديەتاعا بەت بۇرسام, جارىسقا ەكى-ءۇش كۇن قالعاندا قالعان سالماقتان ارىلۋ ءۇشىن كوپ كۇش جۇمساۋعا تۋرا كەلدى.
– كۇنىنە ورتا ەسەپپەن ءبىر كيلوداي ارىلۋ دەگەن وڭاي ەمەس. مۇندايدا باپكەرلەر قايدا قارادى دەگەن سۇراق تۋىندايدى؟
– باپكەرلەر شتابى مۇنىڭ ءبارىن قاداعالاپ وتىرادى. بۇرىندارى ءارى كەتكەندە 4-5 كيلو سالماق قۋسام, تاۋداعى وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارى كەزىندە تاعى بىرنەشە كيلو قوسىپ الدىم. سوندىقتان قيىنداۋ سوقتى. ال سالماق قۋماۋدىڭ ءتيىمدى تۇسى جارىستا 100 پايىز كۇشىڭدى قولدانا الاسىڭ. شارشامايسىڭ, ارتىق سۋ نە تاماق قاجەت ەمەس.
– جارىستارداعى ناتيجەلەردىڭ تۇراقسىزدىعى ءبىزدىڭ سپورتشىلاردىڭ كوپشىلىگىنە ءتان. وسىندايدا تالاي رەكورد ورناتقان, الەمنىڭ ون دۇركىن چەمپيونى, وليمپيا ويىندارىنىڭ ەكى مارتە جەڭىمپازى فرانتسۋز تەددي رينەر سەكىلدى ساڭلاقتار ەسكە تۇسەدى. ولارعا جاسالعان جاعداي ءبىزدىڭ بالۋاندارعا دا جاسالماي ما؟
– ماسەلە تالانتتا. تالانت پەن ەڭبەكقورلىق ۇشتاسقان كەزدە عانا ءدال ءسىز ايتىپ وتىرعان رينەر سەكىلدى ادام سەنگىسىز كورسەتكىشتەرگە جەتۋگە بولادى. ەڭبەكسىز تالانت دالادا قالۋى مۇمكىن. ءوزىمدى تالانتتىمىن دەپ ەسەپتەمەيمىن, بىراق ەڭبەكقورمىن. ءدال وسى قاسيەتتىڭ ارقاسىندا وليمپيا ويىندارىندا باق سىنادىم.
سپورتتاعى جاقسى ناتيجەنىڭ تاعى ءبىر كەپىلى – ءتارتىپ. تاماقتانۋ, ۇيىقتاۋ, جاتتىعۋ جاساۋ – وسىنىڭ بارلىعى ءوز ۋاقىتىنان اۋىتقىماۋى كەرەك. جىل نەمەسە ءتورت جىل بويى بابىڭدى ساقتاپ قالۋ دا وتە قيىن. پەندە بولعان سوڭ كوڭىل كۇي تومەندەپ, كەيدە دەنساۋلىعىڭ سىر بەرىپ جاتادى. كەيدە ناعىز بابىڭدا بارساڭ, باعىڭ جانباي قالادى نەمەسە كەرىسىنشە, ورتا دايىندىقپەن بارساڭ, جولىڭ بولىپ چەمپيون اتانۋىڭ مۇمكىن.
– جىل باسىندا قۇراما تىزگىنىن ايدىن سماعۇلوۆ ۇستادى. جاڭا باپكەر كەلگەلى قانداي وزگەرىستەر بايقالدى؟
– ايدىن اعامىز – وليمپيا ويىندارىندا قولا جۇلدەگەر اتانعان ادام. دزيۋدونى, سپورتتى, سپورتشىلاردىڭ جاي-كۇيىن جاقسى بىلەدى. باپكەر رەتىندە دە تاجىريبەسى مول. سوندىقتان ول كىسىنىڭ باعدارلاماسى, اقىل-كەڭەسى ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى. الداعى ازيا ويىندارى, الەم چەمپيوناتى مەن وليمپيادادا ايدىن اعانىڭ ەڭبەگى ءوز جەمىسىن بەرىپ قالار دەپ ويلايمىن.
– باس باپكەر الەم چەمپيوناتىندا ءبىر التىن, ءبىر قولا جۇلدەدەن ءۇمىتتى ەكەنىن ايتىپتى. ءسىزدىڭ ول كىسىنىڭ كىمدى جۇلدەگەر رەتىندە مەڭزەپ وتىرعانىنان حابارىڭىز جوق پا؟
– ول جاعى ايدىن اعانىڭ وزىنە عانا ايان. الەم چەمپيوناتى الدىندا ازيا ويىندارى بار. مەنىڭشە, باسىمدىق وسى الامانعا بەرىلەدى. قۇراماداعى ءبىرىنشى ءنومىرلى سپورتشىلار دجاكارتادا باق سىنايدى. سارى قۇرلىقتىڭ وليمپياداسى عوي. ال الەم بىرىنشىلىگى جىلدا وتەدى. باكۋگە ەكىنشى قۇرام دا بارۋى مۇمكىن. قۇرام ءالى ناقتىلانادى. بىلتىرعى قازاقستان چەمپيوناتى, بيىلعى حالىقارالىق جارىستاردىڭ ناتيجەلەرى ەسكەرىلەدى. ازيا ويىندارىنا ەلدوس سمەتوۆ, يسلام بوزباەۆ جانە بۇيىرتسا, مەن بارۋىم مۇمكىن. باسقا سالماقتار ازىرگە ماعان بەلگىسىز. قۇراما مۇشەلەرى ويىنداردان سوڭ دا بابىندا بولسا, وندا اراعا ەكى اپتا سالىپ باكۋدەگى الەم چەمپيوناتىنا اتتانادى.
– دزيۋدودا, اسىرەسە, ءسىزدىڭ سالماقتا ازيالىق بالۋاندار مىقتى. توكيوعا دەيىن جاڭا سالماقتا دا ءبىراز تاجىريبە جيناپ, پسيحولوگيالىق تۇرعىدا دايىن بولۋعا دا ۋاقىتىڭىز بار ەكەن عوي...
– راس, 2010 جىلدان بەرى 73 كيلودا سارى قۇرلىق دزيۋدوشىلارى دەس بەرمەي كەلەدى. ەندى توكيوعا جان-جاقتى دايىن بولىپ بارۋعا ءتيىسپىن. مۇنداي الامانداردىڭ الدىندا قارسىلاس تۋرالى ويلاي بەرۋدىڭ قاجەتى جوق. جارىس الدىندا كوڭىلىمدى سپورتتان بولەك دۇنيەلەرمەن اۋلاۋعا تىرىسامىن. وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىنان تىس ۋاقىتتا اۋىلعا كەتەمىن. سەبەبى شاھار ءومىرى ادامنىڭ بويىنداعى ەنەرگيانى سورىپ الادى. قاراعاندى وبلىسىنىڭ شەت اۋدانىنىڭ تۋماسىمىن. تۋعان جەرگە بارىپ اتپەن سەرۋەندەپ, دوستارىممەن كەزدەسەمىن. اۋىلداعى دزيۋدو زالىنا بارىپ, بالالاردىڭ جاتتىعۋىنا قاتىسامىن.
– بيىلعى سۇحباتىڭىزدا دزيۋدوعا 18 جىلداي بۇرىن, شامامەن 2000 جىلى كەلگەنىڭىزدى ايتىپسىز. ءدال وسى جىلى ايدىن سماعۇلوۆ وليمپيادادا قولا جۇلدەگەر اتانعان ەدى. تەكتەرىڭىز دە بىردەي. بۇل جاي عانا سايكەستىك ەمەس ءتارىزدى...
– كوپشىلىگى ءالى كۇنگە دەيىن «ايدىن سماعۇلوۆتىڭ باۋىرىسىڭ با؟» دەپ سۇرايدى. «ول كىسى جەتىسۋدا, مەن سارىارقادا تۋعانمىن. تەگىمىز عانا بىردەي» دەپ جاۋاپ بەرەمىن. دزيۋدوعا دا دوستارىمنىڭ ىقپالىمەن كەلگەنمىن. اۋىلعا جاڭادان باپكەر كەلىپ, قاسىمداعى بالالاردىڭ ايتۋىمەن سول كىسىگە شاكىرت بولىپ بارعانبىز. العاشقى جاتتىعۋدا ەپتىلىگىممەن كوزىنە تۇسسەم كەرەك, الگى اعايىمىز مەنى دزيۋدوشى ەتىپ شىعارعىسى كەلدى. ءتىپتى, كيمونوسىن سىيعا تارتتى. بىرتە-بىرتە قاراعاندى قالاسىنا جارىستارعا باراتىن بولدىق. اۋىل بالاسىنا قالا كورۋ دەگەن ۇلكەن ارمان ەمەس پە. سول قىزىعۋشىلىقتىڭ ءبارى سپورتقا دەگەن ماحابباتقا ۇلاستى.
– كوپكە دەيىن قاراعاندى دزيۋدو مەكتەبىنىڭ تۇلەكتەرى قۇرامادا مىقتىلىقتارىن بايقاتىپ كەلدى. بۇگىندە جاعداي وزگەرگەن. نە سەبەپ دەپ ويلايسىز؟
– بۇعان دەيىن قۇرامادا ەرجان شىنكەەۆ, ماكسيم راكوۆ, يسلام بوزباەۆ تورتەۋمىز قاراعاندى وبلىسىنىڭ اتىنان ونەر كورسەتەتىنبىز. بۇگىندە شىنكەەۆ سپورتتان كەتتى. ماكسيمنىڭ جاراقاتى بار, سوندىقتان تاعدىرى بەلگىسىز. يسلام دا ازداعان ۇزىلىستەن سوڭ قۇراماعا ورالدى. سوعان قاراماستان وبلىسىمىزدا دزيۋدونىڭ دامۋ قارقىنى تومەندەگەن جوق. ازيا بىرىنشىلىگى سەكىلدى كوپتەگەن حالىقارالىق, ەلىشىلىك دودالاردا توپ جارىپ جۇرگەن جاستار بار. كونفەدەراتسيا كۋبوگىن قاراعاندىلىق دزيۋدوشىلاردىڭ ۇتۋى بەكەر ەمەس. سەبەبى تۇڭعىش الەم چەمپيونى ماكسيم راكوۆتىڭ, تەمىرتاۋدا بوزباەۆ جاتتىققان زال بار. سولاردى ۇلگى تۇتىپ, سولارعا ەلىكتەگەندىكتەن بە, كوزدەرىنەن وت شاشىپ, جەڭىسكە جەتەمىز دەپ قۇلشىنىپ تۇرعان ءىزباسارلارىمىز از ەمەس.
اڭگىمەلەسكەن ءمادينا اسىلبەك,
جۋرناليست
