وسىنداي الىس-بەرىس كەزىندە شىمكەنت پەن سايرامدا جەر داۋى ءورشىپ كەتتى. قالاعا وتەدى دەگەن اۋماقتار كۇنى بۇرىن تاراتىلىپتى. سوعان ساي جەردى ون گەكتارلاپ ساتىپ الىپ, كەيىننەن 8 سوتىقتان بولشەكتەپ قايتا ساتقان پىسىقايلار دا كوبەيگەن. ايتەۋىر, وسى كەزدەرى بۇل مۇمكىندىكتى پايدالانىپ, جەر بيزنەسىن قىزدىرعان توپتاردىڭ بولعانى انىق. بۇعان باقىلاۋدىڭ جەتكىلىكتى دەڭگەيدە بولماعانى دا اسەرىن تيگىزگەن سياقتى. سونىڭ سالدارى ەندى شىعىپ جاتىر.
شىمكەنت قالاسىنا قاراستى ورمانشى ەلدى مەكەنى وبلىس ورتالىعىنا وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن عانا وتكەن ەكەن. ال ورمانشىنىڭ تۇرعىنى ەرمەك ساعىمباەۆ اتالعان اۋىلداعى باسپاناسىن 11 جىل بۇرىن ساتىپ الىپتى. ايتۋىنشا, بۇرىنعى جەر يەسىنە سايرام اۋدانى بادام اۋىلدىق وكرۋگى اكىمىنىڭ شەشىمى نەگىزىندە جەرگە جانە ونى تىركەۋگە مەملەكەتتىك اكتى بەرىلگەن. ۇيگە جارىق, سۋ, گاز كىرگىزىلگەن. ءسويتىپ جۇرگەندە بىلتىر سوتتان شاقىرتۋ كەلگەن. بادام ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك مەكەمەسى باسپانا سالىنعان اۋماقتىڭ اتالعان مەكەمەنىڭ تۇقىمباققا ارنالعان جەرىمەن بەتتەسەتىنىن, ياعني سول ايماققا جاتاتىنىن العا تارتىپ, تالاپ ارىز بەرگەن. سوندىقتان اقپان ايىندا شىمكەنت قالاسىنىڭ قاراتاۋ اۋداندىق سوتى جىلجىمايتىن م ۇلىككە بەرىلگەن بارلىق قۇجاتتاردى جارامسىز دەپ تانۋ, جەردى بوساتۋ جونىندە شەشىم شىعارعان. ارينە جەردى بوساتۋ دەگەن سىپايى ءسوزدىڭ ارعى جاعىندا ءۇيدى بۇزۋ, ءبىر وتباسىنىڭ قاڭعىپ كوشەدە قالۋى جاتقانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى عوي. جاۋاپكەر وبلىستىق سوتتىڭ اپەللياتسيالىق القاسىنا شاعىمدانعانىمەن, العاشقى سوتتىڭ شەشىمى كۇشىندە قالدىرىلعان.
– بادام ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ مەكەمەسى وسى 11 جىل ىشىندە بىردە-ءبىر رەت كەلىپ, جەرگە قاتىستى شاعىم ايتقان ەمەس ەدى. ەندى بۇتىندەي ءبىر اۋىل سالىنىپ كەتكەن سوڭ سوتقا بەرىپ, جۇرتتى ازان-قازان قىلىپ جاتىر, – دەدى بىزگە بەرگەن سۇحباتىندا ە.ساعىمباەۆ.
سوتتاسىپ جاتقان جالعىز ە.ساعىمباەۆ قانا ەمەس. ونىڭ كورشىسى ماقسات جاسىباەۆ تا وسىدان ون جىل بۇرىن ساتىپ- العان ءۇيىنىڭ تاعدىرىنا الاڭداپ, سوتقا شاپقىلاۋمەن ءجۇر. جەرگە ۋاقتىسىندا بادام اۋىلدىق وكرۋگى اكىمىنىڭ شەشىمى بەرىلگەن. م.جاسىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, باسپانانىڭ داۋ بولىپ جاتقانىن ول بيىل ناۋرىزدا كەزدەيسوق بىلگەن. بادام ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ مەكەمەسى مۇنىڭ الدىندا ءبىر رەت سوتقا تالاپ ارىز بەرگەن. كەيىننەن تۇسىنىكسىز سەبەپتەرمەن تالاپ ارىزدان باس تارتىپ, قايتارىپ العان. الايدا ارادا ءبىر ايدان استام ۋاقىت وتكەندە تالاپ ارىزدى ەكىنشى قايتارا بەرگەنى تىپتەن تۇسىنىكسىز.
تۇرعىنداردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا باسپانالارىنان ايىرىلىپ قالۋ قاۋپى تۋعان وتباسىلاردىڭ سانى 22-گە جەتكەن. العاشقىدا سوت تۇرعىنداردىڭ مۇددەسىن قورعاپ, بادام ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ مەكەمەسىنىڭ بەرگەن تالاپ ارىزدارىن قاناعاتتاندىرۋسىز قالدىرعان. ارتىنشا وسى ساعىمباەۆتىڭ ىسىنەن باستاپ, تالاپكەردىڭ پايداسىنا عانا شەشىم شىعارىلا باستاعان. سوندا ءمان-جايى ۇقساس ىستەر بويىنشا نەگە ءارتۇرلى شەشىمدەر شىعارىلادى؟ ازىرگە بۇل ساۋالدىڭ جاۋابى تابىلماي تۇر.
ەكىنشىدەن, بادام ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ مەكەمەسى تۇرعىنداردى سوتقا بەرگەنىمەن كەيبىر ىستەر بويىنشا تالاپ ارىزدارىن قايتارىپ العان, كەي ىستەر بويىنشا تالاپ ارىزدى قايتا بەرگەن. ەندى ءبىر ىستەر بويىنشا شەشىمگە اپەللياتسيالىق شاعىم بەرگەن, بىرىنە بەرمەگەن. بۇل نەلىكتەن ەكەن؟ راس, مەكەمەنىڭ داۋلاپ جاتقان جەرى پايدالانۋ نىسانى بويىنشا تۇقىمباققا ارنالعان. الايدا بۇل جەرگە كوشەت ەگىلمەگەلى كوپ جىلدار ءوتىپتى. ءارامشوپ باسىپ كەتكەن جەرگە تۇرعىنداردىڭ مالى جايىلادى.
اتالعان مەكەمەنىڭ باسشىسى نۇرماحان جۇماعۇلوۆپەن سويلەسكەنىمىزدە, ول تۇرعىنداردىڭ سالىپ قويعان باسپانالارى سالدارىنان جەرگە قاتىستى قۇجاتتاردى شىمكەنت قالاسىندا قايتا راسىمدەي الماي وتىرعانىن العا تارتتى. ال سوتقا تالاپ ارىز وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ ۇسىنىسىمەن بەرىلىپتى.
بادام ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ مەكەمەسىنىڭ عيماراتى وسى جەردەن تاياق تاستام اۋماقتا جاتىر. كوز الدارىندا تۇرعىن جەرگە باسپانا سالىنىپ جاتقان كەزدە باسشىلار قايدا قاراعان؟!
بۇل ساۋالدارىمىزعا ن.جۇماعۇلوۆ:
– مەن بۇل مەكەمەگە 2015 جىلى عانا باسشى بولىپ كەلدىم. سوندىقتان وعان بۇرىنعى باسشىلار بىلەدى, – دەپ جاۋاپ بەردى. سوندا بۇل داۋدى بولدىرماۋعا, الدىن الۋعا بولاتىن ەدى عوي. ونىڭ ۇستىنە داۋ ورتاق بولعانىمەن, سوت شەشىمدەرى نەلىكتەن ءارتۇرلى؟ اينالىپ كەلگەندە ءۇيىنىڭ تاعدىرى تارازىعا ءتۇسىپ جاتقان مومىن حالىقتىڭ مۇددەسىن كىم قورعايدى؟
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»