ايماقتار • 28 ماۋسىم, 2018

داۋ ورتاق. وندا نەگە سوت شەشىمى ارقيلى؟

601 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

سوڭعى جىلدا شىمكەنت قالاسىنىڭ اۋماعى ەكى-ءۇش ەسەگە دەيىن ۇلعايدى. كورشىلەس سايرام, ورداباسى, تولەبي اۋداندارىنىڭ ءبىراز اۋماعى شىمكەنتكە وبلىس ورتالىعىنا ءوتتى. سونىڭ ىشىندە ءبىر عانا سايرام اۋدانىندا وتىزعا جۋىق ەلدى مەكەن بار. 

داۋ ورتاق. وندا نەگە سوت شەشىمى ارقيلى؟

وسىنداي الىس-بەرىس كەزىندە شىمكەنت پەن سايرامدا جەر داۋى ءورشىپ كەتتى. قالاعا وتەدى دەگەن اۋماقتار كۇنى بۇرىن تارا­تى­لىپتى. سوعان ساي جەردى ون گەكتارلاپ ساتىپ الىپ, كەيىننەن 8 سوتىقتان بولشەكتەپ قايتا ساتقان پىسىقايلار دا كوبەيگەن. ايتەۋىر, وسى كەزدەرى بۇل مۇم­كىندىكتى پايدالانىپ, جەر بيز­نەسىن قىزدىرعان توپتاردىڭ بول­عانى انىق. بۇعان باقىلاۋدىڭ جەت­كىلىكتى دەڭگەيدە بولماعانى دا اسەرىن تيگىزگەن سياقتى. سونىڭ سالدارى ەندى شىعىپ جاتىر.

شىمكەنت قالاسىنا قاراستى ورمانشى ەلدى مەكەنى وبلىس ورتالىعىنا وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن عانا وتكەن ەكەن. ال ورمانشىنىڭ تۇرعىنى ەرمەك ساعىمباەۆ اتالعان اۋىلداعى باسپاناسىن 11 جىل بۇرىن ساتىپ الىپتى. ايتۋىنشا, بۇرىنعى جەر يەسىنە سايرام اۋدانى بادام اۋىلدىق وكرۋگى اكىمىنىڭ شەشىمى نەگىزىندە جەرگە جانە ونى تىركەۋگە مەملەكەتتىك اكتى بەرىلگەن. ۇيگە جارىق, سۋ, گاز كىر­گىزىلگەن. ءسويتىپ جۇرگەندە بىل­تىر سوتتان شاقىرتۋ كەلگەن. بادام ورمان جانە جانۋار­لار الەمىن قورعاۋ جونىندەگى مەم­لەكەتتىك مەكەمەسى باسپانا سالىنعان اۋماقتىڭ اتالعان مەكەمەنىڭ تۇقىمباققا ارنالعان جەرىمەن بەتتەسەتىنىن, ياعني سول ايماققا جاتاتىنىن العا تارتىپ, تالاپ ارىز بەرگەن. سوندىقتان اقپان ايىندا شىمكەنت قالا­سى­نىڭ قاراتاۋ اۋداندىق سو­تى جىلجىمايتىن م ۇلىككە بەرىل­گەن بارلىق قۇجاتتاردى جارامسىز دەپ تانۋ, جەردى بوساتۋ­ جونىندە شەشىم شىعارعان. اري­­نە جەردى بوساتۋ دەگەن سىپايى ءسوزدىڭ ارعى جاعىندا ءۇيدى بۇزۋ, ءبىر وتباسىنىڭ قاڭعىپ كو­شە­دە قالۋى جاتقانى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى عوي. جاۋاپكەر وبلىس­تىق سوتتىڭ اپەللياتسيالىق ال­قاسىنا شاعىمدانعانىمەن, ال­عاشقى سوتتىڭ شەشىمى كۇشىندە قالدىرىلعان.

– بادام ورمان جانە جانۋار­لار الەمىن قورعاۋ مەكەمەسى وسى 11 جىل ىشىندە بىردە-ءبىر رەت كەلىپ, جەرگە قاتىستى شاعىم ايتقان ەمەس ەدى. ەندى بۇتىندەي ءبىر اۋىل سالىنىپ كەتكەن سوڭ سوت­قا بەرىپ, جۇرتتى ازان-قازان قى­لىپ جاتىر, – دەدى بىزگە بەرگەن سۇح­باتىندا ە.ساعىمباەۆ.

سوتتاسىپ جاتقان جالعىز ە.سا­عىم­باەۆ قانا ەمەس. ونىڭ كور­شىسى ماقسات جاسىباەۆ تا وسىدان ون جىل بۇرىن ساتىپ-­ العان ءۇيىنىڭ تاعدىرىنا الاڭ­داپ, سوتقا شاپقىلاۋمەن ءجۇر. جەرگە ۋاقتىسىندا بادام اۋىل­دىق وكرۋگى اكىمىنىڭ شەشىمى بەرىل­گەن. م.جاسىباەۆتىڭ ايتۋىنشا, باسپانانىڭ داۋ بولىپ جات­قا­نىن ول بيىل ناۋرىزدا كەز­دەيسوق بىلگەن. بادام ورمان جانە جانۋار­لار الەمىن قورعاۋ مەكەمەسى مۇنىڭ الدىندا ءبىر رەت سوتقا تالاپ ارىز بەرگەن. كەيىن­نەن تۇسىنىكسىز سەبەپتەرمەن تالاپ ارىزدان باس تارتىپ, قايتارىپ العان. الايدا ارادا ءبىر ايدان استام ۋاقىت وتكەندە تالاپ ارىزدى ەكىنشى قايتارا بەر­گەنى تىپتەن تۇسىنىكسىز.

تۇر­عىنداردىڭ ايتۋىنشا, قا­زىر­گى ۋاقىتتا باسپانالارىنان ايىرىلىپ قالۋ قاۋپى تۋعان وتبا­سىلاردىڭ سانى 22-گە جەتكەن. ال­عاشقىدا سوت تۇرعىنداردىڭ مۇد­دەسىن قورعاپ, بادام ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قور­عاۋ مەكەمەسىنىڭ بەرگەن تالاپ ارىز­­دارىن قاناعاتتاندىرۋسىز قالدىرعان. ارتىنشا وسى سا­عىم­باەۆتىڭ ىسىنەن باستاپ, تالاپ­كەردىڭ پايداسىنا عانا شەشىم شىعارىلا باستاعان. سوندا ءمان-جايى ۇقساس ىستەر بويىنشا نەگە ءارتۇرلى شەشىمدەر شىعارىلادى؟ ازىرگە بۇل ساۋالدىڭ جاۋابى تابىلماي تۇر.

ەكىنشىدەن, بادام ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ مە­كە­مەسى تۇرعىنداردى سوتقا بەر­گەنىمەن كەيبىر ىستەر بويىنشا تا­لاپ ارىزدارىن قايتارىپ العان, كەي ىستەر بويىنشا تالاپ ارىزدى قايتا بەرگەن. ەندى ءبىر ىستەر بو­يىنشا شەشىمگە اپەللياتسيالىق شاعىم بەرگەن, بىرىنە بەرمەگەن. بۇل نەلىكتەن ەكەن؟ راس, مەكەمەنىڭ داۋلاپ جاتقان جەرى پايدالانۋ نىسانى بويىنشا تۇقىمباققا ارنالعان. الايدا بۇل جەرگە كوشەت ەگىلمەگەلى كوپ جىلدار ءوتىپتى. ءارامشوپ باسىپ كەتكەن جەرگە تۇرعىنداردىڭ مالى جايىلادى.

اتالعان مەكەمەنىڭ باسشىسى نۇرماحان جۇماعۇلوۆپەن سويلەسكەنىمىزدە, ول تۇرعىندار­دىڭ سالىپ قويعان باسپانالارى سالدارىنان جەرگە قاتىستى قۇجاتتاردى شىمكەنت قالاسىندا قايتا راسىمدەي الماي وتىرعانىن العا تارتتى. ال سوتقا تالاپ ارىز وبلىستىق پروكۋراتۋرانىڭ ۇسىنىسىمەن بەرىلىپتى.

 بادام ورمان جانە جانۋارلار الەمىن قورعاۋ مەكەمەسىنىڭ عيماراتى وسى جەردەن تاياق تاستام اۋماقتا جاتىر. كوز الدارىندا تۇرعىن جەرگە باسپانا سالىنىپ جاتقان كەزدە باسشىلار قايدا قاراعان؟!

بۇل ساۋالدارىمىزعا ن.جۇما­عۇلوۆ:

– مەن بۇل مەكەمەگە 2015 جىلى عانا باسشى بولىپ كەلدىم. سوندىقتان وعان بۇرىنعى باسشىلار بىلەدى, – دەپ جاۋاپ بەردى. سوندا بۇل داۋدى بول­دىرماۋعا, الدىن الۋعا بولاتىن ەدى عوي. ونىڭ ۇستىنە داۋ ورتاق بولعانىمەن, سوت شەشىمدەرى نەلىكتەن ءارتۇرلى؟ اينالىپ كەلگەندە ءۇيىنىڭ تاعدىرى تارازىعا ءتۇسىپ جاتقان مومىن حالىقتىڭ مۇددەسىن كىم قورعايدى؟

عالىمجان ەلشىباي,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار