ت.ەشەنقۇلوۆتىڭ ايتۋىنشا, «بولاشاق» باعدارلاماسى ارقىلى 25 جىلدا 10 096 مامان دايارلاندى. ونىڭ ىشىندە 5 مىڭنان استامى – ماگيسترلەر, 3 مىڭعا جۋىعى – باكالاۆرلار, 300-دەن استامى – PhD دوكتورلارى, اسپيرانتتار مەن ينتەرندەر, سونداي-اق 1800-گە جۋىعى – تاعىلىمدامادان وتۋشىلەر.
تۇلەكتەردىڭ 53%-ى گۋمانيتارلىق ماماندىقتار بويىنشا, 37,8%-ى –ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق, 7,4%-ى – مەديتسينا جانە 1,8%-ى – شىعارماشىلىق ماماندىقتار بويىنشا وقۋلارىن ءتامامدادى. تۇلەكتەردىڭ 40%-دان استامى ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىندا, 20%-ى – ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىندا, 7%-دان استامى مەديتسينا جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىندا جۇمىس ىستەيدى.
«قازىرگى تاڭدا 1255 ستيپەنديانت ءبىلىم الىپ جاتىر. ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنىڭ قاجەتتىلىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, 160 ماماندىقتى قامتيتىن 2018 جىلعا ارنالعان باسىم ماماندىقتاردىڭ ءتىزىمى جاڭارتىلدى», دەدى ت.ەشەنقۇلوۆ.
وسى جىلى ستيپەنديالاردىڭ شەكتى سانى 555 بىرلىك بولىپ وتىر. قۇجاتتاردى قابىلداۋ مەرزىمى – 2018 جىلدىڭ 9 ناۋرىزىنان 31 تامىزىنا دەيىن جۇرگىزىلەدى. 2018 جىلعى 24 مامىرداعى شەتەلدە كادرلار دايارلاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق كوميسسيا وتىرىسىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا 67 ۇمىتكەر «بولاشاق» ستيپەندياسىنا يە بولدى. 2018 جىلدىڭ 26 ماۋسىمىنداعى ەسەپ بويىنشا «بولاشاق» ستيپەندياسىنا كونكۋرسقا قاتىسۋ ءۇشىن 381 ادام ءوتىنىش بىلدىرگەن, ونىڭ 222-ءى تىركەلگەن, 159-ى ۇسىنىلعان قۇجاتتاردىڭ تولىق ەمەستىگى نەمەسە ۇمىتكەرلەردى ىرىكتەۋ ەرەجەلەرىنە سايكەس كەلمەۋى جانە باسقا سەبەپتەر بويىنشا قابىلدانبادى.
«بولاشاق» ستيپەندياسىنا 20 جىل بولعان ساتتەن باستاپ باعدارلامانى ىسكە اسىرۋعا ايتارلىقتاي وزگەرىستەر ەنگىزىلدى.
بىرىنشىدەن, «6+6» (6 اي – ەلدە, 6 – شەتەلدە) فورماتى بويىنشا ءتىل ۇيرەنۋگە دايارلاۋ جەرگىلىكتى, ياعني ەلىمىزدە جۇرگىزىلەدى.
ەكىنشى, IELTS 3.0-تەن 5.0 جانە 5.5-كە دەيىن اعىلشىن ءتىلىن بىلۋگە قاتىستى جەڭىلدىكتى ساناتتارعا قويىلاتىن تالاپ ارتتى. «مادەنيەت جانە باق قىزمەتكەرلەرى», «جالپى كونكۋرس», «دوكتورانتۋراعا ءوز بەتىمەن تۇسكەندەر» ءتارىزدى قوسىمشا جەڭىلدىكتى ساناتتار ەنگىزىلدى (باعدارلاما اياسىندا ءتىل ۇيرەنۋگە دايارلاۋدى قاراستىرادى).
ءۇشىنشى, ديپلومنىڭ ورتاشا بالىنا قويىلاتىن تالاپتار كۇشەيتىلدى ( GPA 3,0-دەن 3,3 دەيىن).
ستيپەندياتتاردى وقىتۋ ءۇشىن جوو-لار ءتىزىمى وڭتايلاندىرىلدى: توپ -70 جوو الەمدىك جالپىۋنيۆەرسيتەتتىك رەيتينگتەر بويىنشا, توپ-20 جوو الەمدىك پاندىك رەيتينگتەر بويىنشا جاساقتالدى. 2018 جىلى بۇل ءتىزىم ۇلتتىق پاندىك رەيتينگتەرگە سايكەس اقش, ۇلىبريتانيا, گەرمانيا, فرانتسيا ءتارىزدى الەمدىك ءبىلىم يندۋسترياسىنىڭ كوشباسشى ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن تولىقتىرىلدى.
ءتورتىنشى, ستيپەنديا تاعايىنداۋ ءۇشىن ۇمىتكەرلەردى كونكۋرستىق ىرىكتەۋ ۇدەرىسىنە وزگەرىستەر ەنگىزىلدى – كونكۋرس التى تۋردان تۇرادى. جاسالعان كەلىسىمشارتتار نەگىزىندە مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كەپىلدىكتەر ۇسىنۋ مەحانيزمى ەنگىزىلدى.
بەسىنشى, وڭىرلىك تەپە-تەڭسىزدىكتى ازايتۋ جانە وڭىرلەرگە كادرلىق روتاتسيانى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن استانا جانە الماتى قالالارىندا 5 جىلدىڭ ورنىنا وڭىرلەردە 3 جىلمەن «ورتالىق-ءوڭىر» سۇلباسى بويىنشا جۇمىس ىستەۋ مەرزىمىن قىسقارتۋمەن ەڭبەك ءوتىلى ءۇشىن سارالانعان ءتاسىل ەنگىزىلدى. سونىمەن قاتار وبلىستىق, اۋداندىق ماڭىزعا يە قالالارداعى جانە وبلىستىڭ باسقا دا اۋداندارىنداعى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنداعى ءوتىلى – 2 جىل. كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور سۋبەكتىلەرىندە «مەملەكەتتىك قىزمەتكەر» ساناتىنىڭ تۇلەكتەرىنە وتىلگە رۇقسات ەتىلگەن. ءوتىلىن وتەۋ كەزىندە دەكرەتتىك دەمالىستى ەسكەرۋ بويىنشا مەحانيزم ەنگىزىلدى.
التىنشى, تاجىريبەدەن ءوتۋ ءۇشىن جاڭا قىزمەتكەرلەر ساناتتارى ەنگىزىلدى. بۇل «عىلىمي قىزمەتكەر», «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرلەرى», «اقپاراتتىق (كيبەر) قاۋىپسىزدىك سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى».
جەتىنشى, «ماگيستراتۋراعا ءوز بەتىمەن تۇسكەندەر» ساناتى ءۇشىن GPA قويىلاتىن تالاپتار 3.3-دەن 3.0 دەيىن تومەندەتىلدى. ءتىل ۇيرەتۋ كۋرستارىنان ءوتۋ كەزەڭىندە ءتىلدى يگەرۋىن باقىلاۋ مەحانيزمى ەنگىزىلدى.
بۇدان وزگە, ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى ت. ەشەنقۇلوۆ باعدارلامانىڭ تيىمدىلىگىن ودان ءارى ارتتىرۋ ءۇشىن الداعى بەس جىلدىق كەزەڭگە بىرقاتار ماڭىزدى ءىس-شارا جوسپارلانعانىن مالىمدەدى. ايتالىق كونكۋرستىق ىرىكتەۋگە قاتىسۋعا قولايلى جاعداي جاساۋ ماقساتىندا وڭىرلىك دەڭگەيدە ونلاين-تەستىلەۋ راسىمدەرىن ەنگىزۋ كوزدەلگەن. ۇمىتكەرلەردى ساپالى ىرىكتەۋ ماقساتىندا ماگيستراتۋراعا ۇمىتكەرلەر ءۇشىن اعىلشىن ءتىلىن ءبىلۋ تالابىن IELTS 6.0-عا دەيىن جانە باسقا بارلىق كۆوتا ساناتتارى ءۇشىن جوعارى بالل جيناۋ جوسپارلانۋدا. تەك «ينجەنەرلىك-تەحنيكالىق قىزمەتكەرلەر» ساناتىنا – IELTS 5.5. دەڭگەيى جەتكىلىكتى.
اعىلشىن ءتىلى دەڭگەيىنە قويىلاتىن تالاپتاردىڭ كۇردەلەنۋىنە بايلانىستى 2025 جىلدان باستاپ ستيپەنديا اياسىنداعى بارلىق كۆوتا ساناتتارىن الىپ تاستاۋ جوسپاردا بار.
ەركەجان ايتقازى,
«ەگەمەن قازاقستان»
