سونىڭ قاتارىندا بۇرىن اقمولا اتانعان قالا تۋرالى ەلىمىزدە ايتارلىقتاي تالاس سوزدەر تىم كوپ. ءتىپتى استانا قالاسىنىڭ ماڭىنداعى بۇرىن «26-نۇكتە» نەمەسە «الجير» اتالعان ەلدى مەكەننىڭ اتى «اقمول» دەپ اۋىستىرىلىپ, جەرگىلىكتى اكىمدىكتىڭ قۋاتتاعان شەشىمى دە شىققان. بالكىم, اقمولا اتاۋىنىڭ ءتۇبىرى – اق, ءسۇت, ايران سياقتى مالدان الىناتىن اعارعان ونىمدەرى مول بولعاندىقتان شىققان دەپ ويلاعان شىعار. بۇلاي جاساعان ازاماتتاردى سوگۋدىڭ رەتى دە جوق سياقتى, تۋعان ولكەسىنىڭ اتاۋىن تارتىسقا سالعان جاندارعا توقتاۋ قويعىسى كەلگەن بولار؟!
وسى ورايدا, مەن دە ءوزىم بىلەتىن دەرەكتى كوپشىلىكپەن بولىسكىم كەلەدى. مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءىلياس وماروۆ (1912-1970جج) تۋرالى 2002 جىلى جارىققا شىققان «يلياس وماروۆ. جيزن ي فيلوسوفيا» دەگەن كىتاپ اۆتورلارى مۇحاممەد حالەل جانە جانار سۇلەيمەنوۆتەر اتاقتى قوعام قايراتكەرىنىڭ بەسىنشى اتاسى اقموللا اتتى بي بولعان دەپ جازادى. ءبيدىڭ اكەسى بەلگىلى قارابالۋان دەگەن باتىر اۋىلىنا توسىننان كەلگەن اقموللا ەسىمدى تاتار مولداسىنىڭ جاڭا تۋعان بالاسىنىڭ اتىن اقمالات دەپ قويعانىن ايتادى. كەيىننەن باتىردىڭ اۋىلىنا ابىلاي حان كەلىپ, حاننىڭ جاس بالاعا بەرگەن ەسىمدى جاراتپاعانىن ەسكەرىپ, اتىن اقموللا دەپ وزگەرتەدى. ءسويتىپ بالانىڭ ەسىمى الگى مولدانىڭ ەسىمىمەن اتالىپ كەتكەن.
كەيىن ءجاسوسپىرىم اقموللا ابىلاي حاننىڭ ۇلى ءۋالي سۇلتاننىڭ تۇڭعىشىنىڭ جانىندا ءجۇرىپ, بي اتاعىن الىپ, جاسى قىرىققا تاقاعاندا سۇلتانمەن بىرگە كوكشەتاۋداعى نەگىزگى حان ورداسىنا بارا جاتقان جولدا كەنەتتەن قايتىس بولىپ, سۇيەگى وسى كۇنگى استانا, بۇرىن اقمولا اتانعان قالا ماڭىنداعى توبە باسىنا قويىلادى. ول كەزدە ەل اراسىندا وزدەرى تانىمايتىن جەرگە بەلگىلى ازاماتتىڭ سۇيەگى قويىلسا, جەر اتى سوعان سايكەس اۋىزشا وزگەرەتىنىن ەسكەرسەك, اقمولا اتاۋىنىڭ سىرى وسىدا جاتقان بولۋى ابدەن مۇمكىن.
الدا كەلە جاتقان ەڭسەلى ەلوردامىزدىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي, اقمولا اتاۋىنىڭ شىعۋ تاريحى تۋرالى ءوزىم وقىعان تىڭ دەرەكتى ەلىمىزدىڭ باس باسىلىمى ارقىلى جاريالاۋدى ءجون كوردىم. بۇل دەرەك استانا قالاسىنىڭ بۇرىنعى اتاۋىنىڭ تاريحي ءمانىن اشىپ, جاڭا ىزگە سالادى دەپ ويلايمىن.
جانبولات اشەربەكوۆ,
92 جاستاعى ارداگەر, وتستاۆكاداعى پولكوۆنيك
