ساۋد ارابياسى قۇراماسىنىڭ بەسىنشى مۇمكىندىگى

قايتا جاساقتالعان قۇراما

ساۋد ارابياسى قۇراماسى نەگىزىنەن ازيا بىرىنشىلىگى, ازيا ويىندارى سەكىلدى سارى قۇرلىق جارىستارىندا بار كۇشىن سالادى. تالاي جىلدار بويى ءوز ايماعىندا مىقتىلاردىڭ قاتارىندا جۇرسە دە, ءساتى ءتۇسىپ الەم چەمپيوناتىنا شىعا الماي ءجۇردى. ال 1994 جىلدان باستاپ بىرىنشىلىكتەردىڭ في­نالدىق كەزەڭىنە جولداما الا باستادى. بىراق كەيىننەن دۇنيە­جۇزىلىك ويىنداردا قارسىلاستاردا جەڭىلىپ قايتاتىن. مىسالى, 2002 جىلى جاھاندىق مۋنديال­دا ويناپ, گەرمانياعا 8:0 ەسەبىمەن ويسىراي جەڭىلىپ ەدى. وسى ءبىر قا­رالى وقيعا ساۋد پاتشالىعىنا قانجارداي باتتى. سودان بەرى مەملەكەت ىشىندە سپورتقا, اسىرەسە فۋتبولعا بايلانىستى رەفورمالار جۇرگىزىلىپ, ۇلتتىق قۇراما قايتا جاساقتالدى. ساۋد ارابياسى چەم­پيوناتىنىڭ دەڭگەيى كوتەرى­لىپ, ەۋروپالىق لەگيونەرلەر كەلە باستادى. سولاردىڭ ءبىرى – «اس­تانا» ساپىنان ء«ال-ناسر» كومانداسىنا اۋىسقان دجۋنيور كابانانگا. ەل ىشىندەگى جاستار قۇرامالارىنا شەتەلدەن ماماندار شاقىرتىلىپ, باپكەرلەر قىزمەتى دە جولعا قويىلدى. قازىرگى تاڭدا ۇلتتىق قۇرامانىڭ دا باس باپكەرى يسپانيالىق مامان حۋان انتونيا پيتستسي. ەلدىڭ باس كومانداسىنىڭ 3 ويىنشىسى يسپان لا-ليگاسىندا وينايدى. ال قالعاندارى ء«ال يتتيحاد» پەن ء«ال حيلال» كوماندالارىنىڭ نامىسىن قورعايدى. 

بەسىنشى مۇمكىندىك

ساۋد ارابياسى قۇراماسى ەڭ العاش رەت الەم چەمپيونا­تى­نا 1994 جىلى شىقتى. اقش-تا وتكەن دودادا ارابتار ايدى اس­پان­عا شىعارىپ, كۇللى الەم قا­راپ وتىرعان باسەكەدە سەنساتسيا جاسادى. ءبىرىنشى رەت قاتىسىپ وتىرعانىمەن قويماي, ءوز توبىنان شىعىپ, 1/8 فينالعا دەيىن جەت­تى. بۇل وقيعا اراب تۇبەگىندەگى اياق­دوپ ونەرىنىڭ دامۋىنا زور سەرپىن بەردى. بۇرىندارى ساۋديا­لىق فۋتبولشىلارعا وزگە بىرىنشى­لىك­تەردە ويناۋعا قاتاڭ تىيىم سالىن­عان ەدى. دەگەنمەن, شابۋىلشى سام­مي ءال-دجابەر پاتشانىڭ وزىنەن رۇقسات سۇراپ, انگليانىڭ «ۆۋلۆەرحەمپتون» كلۋبىنا اۋىستى. وسىلايشا ول انگليا پرەمەر-ليگاسىندا دوپ تەپكەن ەڭ العاشقى ساۋديالىق ويىنشى اتاندى. فۋتبولشىلاردى ەۋ­رو­پا ەلدەرىنىڭ بىرىنشىلىكتەرىنە جىبەر­مەۋىنىڭ دە سەبەبىن ايتا كەتەيىك. يسلام قاعيداتتارىمەن ءومىر سۇرە­تىن ءمۇمىن ادامعا باتىستىڭ از­عىنداعان قوعامى كەرى اسەرىن بەرۋى ىقتيمال دەپ سانالادى. 

اقش جەرىندە ءساتتى وتكەن چەمپيوناتتان سوڭ ساۋد ارابياسى قۇراماسى فرانتسياداعى 1998 جىلعى الامانعا دا قاتىستى. بىراق بۇل جولى قۇراما كۇتكەن نا­تي­جەنى كورسەتە الماي, ءوز توبىندا 4-ورىن الدى. بۇل وقيعا 2002, 2006 جىلدارى دا اينا-قاتە­سىز قايتالاندى. ەندى بيىل ساۋديا­لىقتار بەسىنشى مارتە باقتارىن سىناپ كورمەك. 

ماقسات – توپتان شىعۋ

ساۋد ارابياسى قۇراماسى اق­پان ايىنان باستاپ الەم چەمپيوناتىنا دايىندالىپ جاتىر. الگى ايتقان ساممي ءال-دجابەر قا­زىر قۇرامانىڭ باسشىسى. وقۋ-جات­تىعۋ جيىندارى مەن جولداستىق كەز­دەسۋلەرىن ۇيىمداستىردى. يتا­ليا قۇراماسىنا قارسى جول­­داس­تىق كەزدەسۋ وتكىزىپ 2:1 ەسەبى­مەن جەڭىلدى. الايدا ساۋديا­لىق­تار­دىڭ يتاليا قاقپاسىنا گول سوق­قانىنىڭ ءوزى قارسىلاستارىن وي­لاندىرىپ تاستادى. سوندىقتان دا انىق اۋتسايدەر بولىپ سانالاتىن ساۋديالىقتار بۇل جولى ءوز توبىمىزدان شىعۋىمىز كەرەك دەپ ماقسات قويىپ وتىر. العاشقى ماتچتا الاڭ يەلەرى رەسەي قۇرا­ما­سىمەن كەزدەسەدى. سوسىن, 20 ماۋ­سىم كۇنى روستوۆ قالاسىندا ۋرۋگۆايمەن وينايدى دا توپتىق كەزەڭنىڭ ءۇشىنشى كەزدەسۋىندە 25 ماۋسىم كۇنى ۆولگوگرادتا مى­سىر قۇراماسىمەن شايقاسادى. حۋان انتونيو ءپيتستسيدىڭ بولجا­مى بويىنشا العاشقى ويىندا رەسەيلىكتەردىڭ قوبالجۋىن ءدوپ باسىپ, جەڭىسكە جەتۋ كەرەك. ودان كەيىن ۋرۋگۆايمەن تەڭ ءتۇسىپ, مىسىر قۇراماسىنان باسىم بولۋ. بىراق ارينە بۇل تەك باپكەر­دىڭ عانا بولجامى دەپ قارا­ڭىزدار. ءتورت جىلدا ءبىر كەلە­تىن بىرىنشىلىكتە ەشكىمنىڭ دە نامىستى قولدان بەرىپ, جارىستان ەرتە شىعىپ كەتكىسى كەلمەيدى. الاي­دا بارلىعىن جاسىل الاڭ كور­سەتەر. شە­تەلدىك ماماندار بولسا, ساۋد ارابياسى ادەتتەن جا­ڭىلماي ءوز توبىنداعى سوڭعى ورىنعا جاي­عا­سىپ, چەمپيوناتتىڭ اۋت­سايدەرى اتىنا ساي بولادى دەيدى.

ەرمۇحامەد ماۋلەن, 
«ەگەمەن قازاقستان»