وزبەكستان رەسپۋبليكاسى ورتالىق ازياداعى قازاقستاننىڭ نەگىزگى ستراتەگيالىق ارىپتەستەرىنىڭ ءبىرى. وتكەن جىلى ەكىجاقتى ساۋدانىڭ كولەمى 30 پايىزعا ارتىپ, 2 ميلليارد اقش دوللارىن قۇرادى. اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا ەلدەر اراسىنداعى سىرتقى ساۋدا اينالىم وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 50 پايىزعا ارتقان. بيىل ساۋدا اينالىمىن, ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى تاپسىرماسى بويىنشا, 3 ميلليارد اقش دوللارىنا دەيىن, ال 2020 جىلعا قاراي 5 ميلليارد اقش دوللارىنا دەيىن ۇلعايتۋ كوزدەلۋدە. بۇل ورايدا وڭتۇستىك ءوڭىرى ايتارلىقتاي ۇلەس قوسۋدا. مىسالى, وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكى ەلدىڭ تاۋار اينالىمى 11,7 پايىزعا ارتتى. ال وسى جىلدىڭ سوڭعى ءۇش ايىنىڭ كورسەتكىشى بويىنشا وقو مەن وزبەكستان اراسىنداعى تاۋار اينالىم 125,7 ملن اقش دوللارىن قۇراپ وتىر. سونىمەن قاتار وڭتۇستىكتەن وزبەكستانعا 73,1 ملن اقش دوللارى بولاتىن ءونىم ەكسپورتتالسا, ول جاقتان بىزگە 52,5 ملن اقش دوللارى كولەمىندەگى تاۋار يمپورتتالعان. ەكى ەلدىڭ ەلشىلەرى ەرىك وتەمباەۆ پەن سايديكرام نيازحودجاەۆ, قازاقستان رەسپۋبليكاسى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى قايىربەك وسكەنباەۆ, وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ساۋدا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سوحيب سايفنازاروۆ, وزبەكستان ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسىنىڭ توراعاسى ادحام يكراموۆ پەن قوس ەلدىڭ 400-دەن استام كاسىپكەرى قاتىسقان فورۋمدا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ باسقوسۋ باۋىرلاس ەلدەردىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ ارتۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى. «قازاقستان مەن وزبەكستان – وزدەرىنىڭ تاۋەلسىزدىكتەرىن نىعايتىپ, بولاشاققا باتىل قادام جاساپ كەلە جاتقان مەملەكەتتەر. وتكەن جىلداردا قوس تاراپتىڭ ديپلوماتيالىق قاتىناستارى ءوزارا سەنىمگە نەگىزدەلە وتىرىپ دامىدى. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار بۇگىندە جاڭاشا قارقىن الىپ, ۋاقىت تالابىنا ساي جالعاسىن تابۋدا. سوندىقتان دا قازىرگى تاڭدا ەكى ەلدىڭ كاسىپكەرلەرىنە ناقتى قولداۋ كورسەتۋ ماڭىزدى. بۇگىنگى ءىس-شارا وسى ايتىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋدا سەپتىگىن تيگىزەرى انىق. بۇل ءوزارا ىنتىماقتاستىققا جانە ەكى ەل اراسىنداعى بەرىك باۋىرلاستىق قاتىناستاردى ورناتۋعا باعىتتالعان تاعى ءبىر قادام», دەدى وبلىس اكىمى. ال وزبەكستان ساۋدا-ونەركاسىپ پالاتاسىنىڭ توراعاسى ادحام يكراموۆ ەكى ەلدىڭ عاسىردان بەرى جالعاسقان دوستىق قارىم-قاتىناسى ودان ءارى جاندانا تۇسەتىنىن ايتىپ, بۇگىنگى ءوتىپ جاتقان ىسكەرلىك جيىندا وقو كاسىپكەرلەرى مەن وزبەكستاندىق بيزنەسمەندەر اراسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىس نىعايا تۇسەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
سونداي-اق فورۋم بارىسىندا قازىرگى ۋاقىتتا شەكارا بويىنداعى ىنتىماقتاستىق حالىقارالىق ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى ماسەلە قارالىپ جاتقانى ءمالىم ەتىلدى. فورۋمنىڭ باستى يدەيالارىنىڭ ءبىرى ونىمدەردى ەڭ ءىرى الەمدىك نارىقتا, سونىڭ ىشىندە قىتاي مەن ەاەو-دا بىرلەسىپ شىعارۋ ەكەنىن ايتقان وقو كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ ديرەكتورى اسقار ابۋباكىروۆ ايماقتىق ىنتىماقتاستىق فورۋمىن تۇراقتى نەگىزدە وتكىزۋ تۋرالى ۇسىنىسىن جەتكىزدى. بۇل ۇسىنىس وزبەكستان تاراپىنان قولداۋ تاپتى. بىرلەسكەن بيزنەس جوبالار مەن ينۆەستيتسيالىق ۇسىنىستار جايىندا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ, ەكسپورت پەن يمپورت بويىنشا ءۇشىنشى ەلدەرگە كىرۋ جايى دا فورۋمعا قاتىسۋشىلار تالقىلاۋىنان تىس قالعان جوق. ىسكەرلىك كەڭەستىڭ ءبىرىنشى كەزدەسۋى دە وسى فورۋم بارىسىندا العاش رەت وتكىزىلدى. ەكى ەل كاسىپكەرلەرىنىӊ قاتىسۋىمەن ۆ2ۆ فورماتىندا كەلىسسوزدەر جۇرىگىزىلىپ, بىرقاتار باعىتتا ىسكەرلىك ارىپتەستىكتى دامىتۋ ماقساتىندا ەكىجاقتى قۇجاتتارعا قول قويىلدى.
ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق كاسىپكەرلەرگە مول مۇمكىندىك بەرۋدە. تاشكەنتتە ءدارى-دارمەك شىعاراتىن «Dentafilgrup» كومپانياسى ءوز ونىمدەرىن گرۋزيا, قىرعىزستان, تاجىكستان ەلدەرىنە ەكسپورتتاپ كەلەدى. كومپانيانىڭ ءوندىرىس جونىندەگى ديرەكتورى ش.ۋسمانوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان-وزبەكستان بيزنەس-فورۋمى ەكسپورت كولەمىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك جاساپ وتىر. «بۇگىنگى فورۋمدا بىرقاتار قازاقستاندىق كومپانيالارمەن كەلىسىم جاسادىق. جالپى, ءبىزدىڭ كاسىپورىن ءدارى-دارمەكتىڭ 100-دەن استام ءتۇرىن شىعارادى, 400-گە جۋىق قىزمەتكەرىمىز بار. شيكىزات, ياعني دارىلىك وسىمدىكتەردىڭ ءوز جەرىمىزدە ءوسىرىلۋى ءونىمنىڭ ساپاسىنا وڭ اسەرىن تيگىزۋدە. باعانىڭ قولجەتىمدى بولۋىنا, ءونىمنىڭ ساپاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارامىز», دەيدى ش.ۋسمانوۆ. وڭتۇستىكقازاقستاندىق كاسىپكەرلەر دە كورشىلەرمەن قارىم-قاتىناستى نىعايتا تۇسۋگە مۇددەلى. ء«بىز وزبەكستانمەن كوپتەن بەرى تىعىز بايلانىستا جۇمىس ىستەپ كەلەمىز. ال بۇگىن ءبىر كومپانيامەن 30 ملن اقش دوللارىنا جانە ەكىنشى بىرىمەن 10 ملن دوللارعا ءوز ءونىمىمىزدى جەتكىزۋگە كەلىسىم جاسادىق», دەيدى «فەررۋم-ۆتور» جشس-نىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ب.التەەۆ. ال بيزنەس-فورۋمعا استانادان كەلگەن «قازاقستاننىڭ ماي-توڭماي وداعى» قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى ك.نەۆزوروۆتىڭ ايتۋىنشا, وزبەكستاندا ءتاتتى تاعامدار, ماي-توڭمايدىڭ تاپشىلىعى بايقالادى. «سوندىقتان بىزگە نارىقتا ورىن جەتكىلىكتى جانە ونىمدەرىمىز سۇرانىسقا يە بولاتىن باسقا ەلدەرگە شىعۋعا مۇمكىندىك بار. بۇگىنگى فورۋمدا ءبىز كورشى ەل نارىعىنداعى ءوز ورنىمىزدى نىعايتىپ جانە كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەيدى ك.نەۆزوروۆ.
وبلىستا اگرارلىق سەكتوردا كلاستەرلىك قاناتقاقتى ءوندىرىس قۇرۋدىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرى بار. توقىما كلاستەرىن دامىتۋدا فارماتسەۆتيكا, تاماق وندىرىسىندە دە قوس ەل كاسىپكەرلەرىنىڭ بىرلەسە اتقاراتىن جوبالارى تابىستى بولارى انىق. ءتۋريزمدى دامىتۋ بويىنشا دا فورۋمعا قاتىسۋشىلار ءوز ۇسىنىستارىن جەتكىزدى. وڭتۇستىكتە بولعان تۋريستەردىڭ كورشى ەلگە ساپارلاۋىنا نەمەسە كەرىسىنشە وڭتۇستىككە كەلۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ اسا قيىن ەمەس. جالپى, قاتىسۋشىلار اۋقىمدى يدەيالارعا جول اشقان فورۋم ءوز ناتيجەسىن بەرەتىنىنە سەنىمدى.
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
