سونىمەن بۇل اۋلەتتىڭ ءافساناسى تومەندەگىدەي.
– ءبىز ون ۇل بولىپ دۇنيەگە كەلدىك. تەك اكەمىزدىڭ ەڭ جاقسى كورەتىن ءبىر ۇلى عانا جول اپاتىنان قايتىس بولىپ كەتتى. قالعان توعىزىمىز دا قازىر ءۇيلى-جايلى بولدىق. جەتەۋىمىز اكە-شەشەمىزدىڭ ۇناتقان قىزدارىنا ۇيلەندىك. ەكى باۋىرىمىز عانا وزدەرىنىڭ تاڭداۋىمەن ۇيلەندى, – دەيدى التىنشى ۇل باعدات.
قازاقتا «التى ۇل تاپقان ايەلدى حانىم دەسە بولادى» دەگەن ءسوز بار. ال وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى بايدىبەك اۋدانى قازىرگى شاقپاق اۋىلىندا ون ۇل تاۋىپ, ونىڭ توعىزىن – توعىز وتاۋعا اينالدىرعان اتا-انانىڭ تۇعىرى ودان دا بيىك ەكەندىگىنە ەشكىم دە تالاسا قويماس. جانە بۇل اۋلەتتىڭ ارتىقشىلىعى – توپىرلاعان ۇلدارىندا عانا ەمەس, اتا-بابالاردىڭ ۇزىلگەن ءۇردىسىن قايتا جالعاۋىندا. سىيلاستىققا قۇرىلعان وتباسىلىق ساياساتتا ەكەنىن كىم جوققا شىعارسىن؟!
مىنا قىزىقتى قاراڭىز, بۇل شاڭىراقتىڭ يەسى شادىحان اعامىزدىڭ ءوزى دە 10 ۇل سىيلاعان جارى جۇپاركۇلدى 10 كۇن عانا تانىپ, تاعدىرىن قوساقتاعان.
«قۇداشا» دەپ ءومىر بويى قالجىڭداسىپ وتكەن كەلىنشەگىن ناعاشىسىنىڭ اۋىلىنا بارىپ جۇرگەندە سىرتىنان كورىپ جۇرەدى دە, رەتى كەلگەندە تانىسىپ, ۇيلەنەدى. ك ۇلىمكوز بيازى بويجەتكەن شىنىندا دا شادىحان اعامىزعا باق بولىپ جولىعادى.
– شۇكىر, ءبارىمىز دە باقىتتىمىز! – دەيدى ۇلدار. – قازىر انامىز جۇپاركۇل 9 ۇل, 9 كەلىن, 30 نەمەرەسى 1 جيەن شوبەرەسىنىڭ ورتاسىندا شالقىپ ءومىر ءسۇرىپ وتىر. جۋىردا تاعى ءبىر نەمەرەسى ىڭگالاپ شاڭىراعىمىزعا قوسىلادى دەپ جاقسىلىق كۇتىپ جۇرگەن جايىمىز بار.
– ەڭ ءبىرىنشى بولىپ ەكىنشى اعامىز سامات ۇيلەندى. ساماتقا اكەمىز 4 قىزدى سىرتىنان كورسەتىپ, سولاردىڭ ىشىنەن باۋىرىمىز وسى جەڭگەمىزدى ۇناتىپتى. ءبىر قىزىعى, جەڭگەمىزدى تاڭدايدى دا, قىزدى دوستارىمەن اۋىلعا باراتىن ماشيناعا سالىپ جىبەرىپ, ءوزى ارتىنان اۆتوبۋسپەن كەلەدى. ءوزى كولىككە سىيماي قالعان عوي, – دەپ كۇلەدى باۋىرلارى.
– مەنى دە اكەم قىز كورسەتەمىز دەپ 2006 جىلى 10 جەلتوقسان كۇنى الماتىدا جۇرگەن جەرىمنەن شاقىرىپ الدى. اكە-شەشەمنىڭ كوڭىلىنەن شىققان بولاشاق جارىم ماعان ۇنادى. مەنىڭ كەلىسىمىمدى العان بويدا اكە-شەشەم بىردەن تويدىڭ قامىنا كىرىسىپ كەتتى. 16 جەلتوقسان كۇنى قىزعا سىرعا تاعىپ, 22 كۇنى تويىمىزدى بەلگىلەدى. ءبىز دە بار-جوعى ەكى اپتادا ۇيلەندىك, – دەيدى باعدات.
سونىمەن شادىحان اعامىز بەن جۇپاركۇل اپامىزدىڭ ۇلدارى مۇحامەدجان, سامات, بولات, قانات, باعدات, ءادىلحان جانە قالدىبەگى اكە-شەشەلەرىنىڭ ايتتىرۋمەن ۇيلەنەدى. ء«وز ەركىمەن» ۇيلەنگەندەر – مارات پەن ەرجۇرەك. ارينە, بۇلار دا باقىتتى.
– ەشقانداي اتا-انا بالاسىنا جامان قىز الىپ بەرمەيدى. ءومىر كورگەن, اقىل توقتاتقان ۇلكەندەر بوساعا اتتاعالى تۇرعان, سول اۋلەتتىڭ ۇرپاعىن جالعايتىن قىزعا الىپ-ۇشقان سوقىر سەزىممەن ەمەس, اقىلدىڭ كوزىمەن قارايدى. تاڭداۋ تارازىسىنا سالادى. قىزدىڭ تاربيەسىنە, شىققان تەگىنە قارايدى. سىرتتاي مىنەز-قۇلقىن سۇراستىرىپ جۇرەدى. سوندىقتان جار تاڭداۋدا جاڭىلىسقان جەرىمىز جوق, – دەيدى شادىحان اعامىزدىڭ ۇلدارى.
– انامىز دا اجارلى, اشۋلانا بەرمەيتىن, اسىقپاي اقىلمەن سويلەيتىن ادام. ەشقاشان بىزگە داۋسىن دا, قولىن دا كوتەرگەن ەمەس. ءوز شاڭىراعىمىزدا جۇرگەندە, بالا كۇنىمىزدە ەشقايسىمىز شەشەمىزگە قىزىنىڭ جوقتىعىن بىلدىرگەن ەمەسپىز. سيىرىن ساۋىسىپ, ناندى دا جاۋىپ, ءۇيدى جيناستىرىپ بەرەتىنبىز. قولعانات بولىپ وستىك.
– ال اكەمىز اقكوڭىل, كوپشىل ادام ەدى. توي-دۋماندى جاقسى كورەتىن. وتە ازىلكەش بولدى. قانداي مەرەكە بولسا دا بۇكىل قۇدا-جەگجاتتارىنا بىرتىندەپ حابارلاسىپ, ەرىنبەي قۇتتىقتاپ شىعاتىن. ونى تۋىسقاندارىمىز ءالى دە جىر قىلىپ ايتىپ جۇرەدى. ارالاساتىن دوس-جاراندارى كوپ بولاتىن. ول كىسى ەپتى قۇرىلىسشى, جاقسى ۇستا بولدى. بالالارىنىڭ بارلىعىنا بولماسا دا جارتىسىنان كوبىنە وسى قابىلەتى جۇقتى. ءبارىنىڭ قولىنان ءىس كەلەدى. بىرەۋگە ءۇي سالۋ كەرەك بولسا, جابىلىپ ءجۇرىپ تەزدەتىپ سالىپ تاستايتىنبىز.
كەڭەس وكىمەتى كەزىندە شوپانداردىڭ ءۇيىن سالدى. تىنباي ەڭبەكتەنگەنىنىڭ ارقاسىندا اۋىلدا ءبىرىنشى بولىپ سول كەزدە ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولى جەتە بەرمەيتىن «جيگۋلي» اۆتوكولىگىن ءمىندى. كولحوزدىڭ الدىڭعى قاتارلى ەڭبەككەرى رەتىندە بۋراباي, الماتى ساناتوريلەرىنە جولداما الىپ, ساياحاتتاپ ءجۇرۋشى ەدى. 2015 جىلى جەلتوقساندا ومىردەن وزدى.
ىلعي شەشەمىزدى «قۇداشا» دەپ وتىراتىن. «قۇداشامەن ويلاسىپ كورەيىن», «قۇداشام نە دەر ەكەن؟» دەپ قالجىڭعا سۇيەسە دە انامىزدىڭ اتىن اتاماي, اقىلداسىپ وتىراتىن, – دەيدى ۇلدارى.
وسىلايشا اتا-انانىڭ اق باتاسىمەن وتاۋ قۇرعان توعىز ۇل ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ادال جولمەن اس ءىشىپ, ءبىر-ءبىر ساۋاپتى كاسىپپەن اينالىسىپ, ونەر, تەمىر جول, مەترو, ەنەرگيا, قۇرىلىس سالالارىنا كاسىبي تۇرعىدا قىزمەت ەتىپ ءجۇر.
توعىز ۇلى ۇيىنە توعىز تاربيەلى قىزدى جەتەكتەپ اكەلگەن جۇپاركۇل اپامىزدىڭ ءار ءسوزى شۇكىرشىلىككە تولى. كورگەندى جەردەن قىزدار ايتتىرعان شادىحان اعامىزدىڭ ەكى دۇنيەدە دە ەسەبى تۇگەل. تۇيسىگىمەن تاڭداعان كەلىندەرى كوزى تىرىسىندە الدىنان قيا كەسىپ وتكەن جوق.
اكەنىڭ ۇلدارىنا قاتىستى وسىناۋ وتباسىلىق ساياساتى شاڭىراقتىڭ اۋىزبىرشىلىگىندە, تاربيەسى مەن تاتۋلىعىندا سالتانات قۇرىپ تۇر.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
سۋرەتتە: 10 ۇل تاپقان جۇپاركۇل كەرىمبەكوۆا; شادىحان سۇلەيمەنوۆ ۇلدارىنىڭ ورتاسىندا.
