الدىن الا دەرەكتەر بويىنشا بيىل جالپى ەگىستىك القابى 21,8 ملن گەكتاردى قۇراماق, بۇل ءىس جۇزىندە وتكەن جىلعى دەڭگەيمەن شامالاس.
ءداندى داقىلداردى 14,7 ملن گەكتارعا, ونىڭ ىشىندە بيدايدى — 11,4 ملن گەكتارعا سەبۋ جوسپارلانعان, بۇل 2017 جىلعىدان 544 مىڭ گەكتارعا از. بۇل رەتتە جەمشوپ داقىلدارى وسى كولەمگە كوبەيەتىن بولادى, جەمدىك ءداندى داقىلدار 2,5 ملن گەكتارعا سەبىلەدى, بۇل وتكەن جىلعىدان 49 مىڭ گەكتارعا ارتىق. مايلى داقىلدار 2,6 ملن گەكتاردى قۇرايدى. كارتوپ القابى دا وڭ ءوسۋ ديناميكاسىن كورسەتىپ, 210 مىڭ گەكتاردى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلعى دەڭگەيدەن 15% ارتىق.
«قازىرگى تاڭدا كوكتەمگى ەگىس بارلىق جەردە تولىق قارقىنمەن ءجۇرىپ جاتىر. 21 مامىرداعى جاعداي بويىنشا جازدىق ءداندى داقىلدار جوسپارلانعان القاپتىڭ 31%-كە, مايلى داقىلدار – 50%-كە, كوكونىس-باقشا داقىلدارى – 77%-كە, كارتوپ – 55%-كە ەگىلدى. قانت قىزىلشاسى مەن ماقتا ەگۋ جۇمىستارى اياقتالدى», — دەدى ارمان ەۆنيەۆ.
دەگەمەن ونىڭ ايتۋىنشا, اۋا رايىنىڭ سالقىندىعىنان جانە توپىراقتىڭ كەش قىزۋىنا بايلانىستى ەگىس جۇمىستارىنىڭ قارقىنى وتكەن جىلداعىدان ءبىرشاما تومەن دەڭگەيدە ورىندالىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى ەگىس جۇمىستارىن وڭتايلى مەرزىمدە اياقتاۋ ءۇشىن تەحنيكانى جوعارعى ونىمدىلىكپەن پايدالانۋدى قامتاماسىز ەتۋ شارالارىن قابىلداۋ قاجەت.
اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى بيىلعى استىق ونىمىنە 2,6 ملن توننا تۇقىم دايىندالعانىن اتاپ ءوتتى.
«بيىل شارۋالار كوكتەمدە تۇقىم شارۋاشىلىعىنان/تۇقىم ساتۋشىدان ءى رەپرودۋكتسيالى تۇقىمدى نەمەسە ەليتالىق تۇقىمدى ەڭ تومەنگى نورما بويىنشا تەگىن الۋدى كوزدەيتىن تۇقىم شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋدىڭ جاڭا تەتىگى ىسكە اسىرىلاتىن بولادى. وبلىستىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى ەليتالىق تۇقىم شارۋاشىلىعىنا, تۇقىم شارۋاشىلىعىنا نەمەسە تۇقىم ساتۋشىعا بوساتىلعان تۇقىمنىڭ تولىق قۇنىنىن نورما بويىنشا وتەيدى», — دەدى ا. ەۆنيەۆ.
بۇل رەتتە ءاشتو كۇزدە ەگىندى جيناپ بولعاننان كەيىن تۇقىم شارۋاشىلىعىن دامىتۋ قورىنا تۇقىم قۇنىنىڭ 30% قايتاراتىن بولادى, قور قايتارىلعان قاراجاتتى جيناقتايدى جانە ونى اتتەستاتتالعان تۇقىم وندىرۋشىلەر ءۇشىن تومەنگى پايىزدىق مولشەرلەمەمەن (1-2%) نەگىزگى قۇرالداردى (تەحنيكا مەن جابدىق) ساتىپ الۋ مەن جاڭارتۋدى قارجىلاندىرۋعا باعىتتايدى. بۇل تەتىكتى ىسكە اسىرۋ 2021 جىلعا قاراي ءىىى رەپرودۋكتسيادان تومەن ەمەس تۇقىممەن ءجۇز پايىز سەبۋدى قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
قازىرگى تاڭدا تۇقىم شارۋاشىلىعىن سۋبسيديالاۋ قاعيدالارىنىڭ جوباسى مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن كەلىسۋ راسىمىنەن وتۋدە.
مينەرالدى تىڭايتقىشتارمەن قامتاماسىز ەتۋ 2018 جىلعا شارۋالار 446 مىڭ توننا تىڭايتقىشقا, ونىڭ ىشىندە كوكتەمگى دالا جۇمىستارى كەزەڭىنە 270 مىڭ تونناعا ءوتىنىم بەردى. وسى ماقساتقا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردە 17 ملرد تەڭگە قاراستىرىلعان. بيىل 16 مامىرداعى جاعداي بويىنشا شارۋالارعا 93 مىڭ توننا تىڭايتقىش نەمەسە ءوتىنىم بەرىلگەن كولەمىنەن 21% جەتكىزىلدى.
بيىلعى سۋبسيديالاردى الۋعا ءوتىنىم بەرۋ جانە ولارعا تولەم جۇرگىزۋ ەلەكتروندى تۇردە جۇزەگە اسىرىلادى, ياعني سۋبسيديالاۋ پروتسەسى تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان. 16 مامىرداعى جاعداي بويىنشا سۋبسيديالاۋعا 7,4 ملرد تەڭگەگە 11,5 مىڭ ءوتىنىم بەرىلدى.
بايانداماسىن جالعاستىرا وتىرىپ, ءبىرىنشى ۆيتسە-مينيستر كوكتەمگى ەگىن جۇمىستارىنا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىنىڭ دايىندىعى تۋرالى مالىمدەدى.
«رەسپۋبليكادا 142,6 مىڭ تراكتور, 3,7 مىڭ سەبۋ كەشەنى, 82,5 مىڭ تۇقىم سەپكىش, 297 مىڭ توپىراق وڭدەۋ قۇرالدارى بار. 15 مامىرداعى جاعداي بويىنشا, كوكتەمگى ەگىن جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە تراكتورلاردىڭ دايىندىعى 97%-ءتى, سەبۋ كەشەندەرىنىڭ دايىندىعى 100%-ءتى, تۇقىم سەپكىشتەردىڭ دايىندىعى 100%-ءتى, توپىراق وڭدەۋ قۇرالدارىنىڭ دايىندىعى 100%-ءتى قۇرايدى», — دەپ, ا. ەۆنيەۆ ستاتيستيكالىق دەرەكتەر كەلتىرىپ ءوتتى.
بيىل شارۋالاردىڭ كوكتەمگى دالا جۇمىستارى ءۇشىن ديزەل وتىنىنا قاجەتتىلىگى 375 مىڭ توننانى قۇرادى.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, بيىل اقپان–ماۋسىم ايلارىندا وڭىرلەرگە ديزەل وتىنىن جەتكىزۋ كەستەسى بەكىتىلدى.
ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى ءساۋىر–مامىر ايلارىنا ءموز شىعارۋ باعاسىن ليترىنە 134 تەڭگەدەن (تونناسى 161 مىڭ تەڭگە) بەلگىلەدى, بۇل رەتتە وپەراتورلاردىڭ جەتكىزۋ شىعىنىن ەسكەرە وتىرىپ, وڭىرلەردەگى ورتاشا باعا ليترىنە 150 تەڭگەنى قۇرايدى, بۇل نارىقتاعى باعادان (جقس-دا ليترىنە 165 تەڭگە) 9%-كە ارزان.
قورىتىندىلاي كەلە, ا. ەۆنيەۆ وسى جىلعى 21 مامىرداعى جاعداي بويىنشا, كەستەگە سايكەس مامىر ايىنا 117 مىڭ توننا جوسپارلانعانىن, ونىڭ 101 مىڭ تونناسىنا (87%) كەلىسىم-شارت جاسالعانىن, 73 مىڭ تونناسى (63%) تولەنىپ, 50 مىڭ تونناسى (43%) تيەپ جونەلتىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
وڭىرلەردە كوكتەمگى ەگىن جۇمىستارىن جۇرگىزۋ بارىسى تۋرالى قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ا. مۇحامبەتوۆ, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ق. اقساقالوۆ, اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى م. مىرزالين باياندادى.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى — اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ومىرزاق شوكەەۆ ەگىن ەگۋ ناۋقانى بارلىق وڭىرلەردە كەستەگە سايكەس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ءو. شوكەەۆ وبلىس اكىمدەرى كوكتەمگى ەگىستىكتى ۋاقىتىلى اياقتاۋ ءۇشىن بارلىق كۇش-جىگەرلەرىن جۇمساۋ كەرەكتىگىن ايتىپ ءوتتى.
