27 ءساۋىر, 2018

بەتبۇرىستىڭ باسى بولعاي

260 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان فۋتبول فەدەراتسياسى «فۋتبول كۇنىن» اتاپ ءوتتى. 25 ءساۋىر – ەل فۋتبولىنىڭ تاريحىندا التىن ارىپپەن جازىلعان كۇن. تۋرا وسى كۇنى 2002 جىلى قازاقستان فۋتبولى ەۋروپاعا بەت بۇرعان بولاتىن. وسىعان وراي فۋتبول توڭىرەگىندە جۇرگەن اتقامىنەرلەر تەگىس جيىلىپ, القالى وتىرىس وتكىزدى. سول باسقوسۋدان العان اسەرىمىز بەن تۇيگەندەرىمىزدى تەرىپ شىعايىق. 

بەتبۇرىستىڭ باسى بولعاي

«Alga Qazaqstan!» دەپ اتالاتىن باع­دارلاما ۇسىنىلىپ, وعان كوميسسيا مۇشە­لەرى ءبىراۋىزدان داۋىس بەردى. ەندى ەلىمىزدەگى فۋتبولدىڭ دامۋى باسقاشا سيپات الادى. ياعني بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر فۋتبولى قولعا الىنباق. فۋتبول فەدەراتسياسى حا­لىق جاپپاي فۋتبولمەن اينالىسپاسا, تالانتتاردى تابۋى ۇزاققا سوزىلاتىنىن بايقاپتى. سان بولماي ساپا دا بولمايدى دە­گەن توقتامعا كەلىپتى. كەڭ بايتاق اۋماعى بار ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە فۋتبول ويىنىن اپارۋ ءۇشىن 2022 جىلعا دەيىن ەلىمىزدە 6175 فۋتبول ورتالىقتارى مەن اكادەميالارى سالىنادى. ولاردىڭ ءبىرشاماسى وسى كۇنى سالىنىپ جاتقانىن, الدى پايدالانۋعا بە­رىل­گەنىن قفف باس حاتشىسى ازامات ايتحوجين مالىمدەدى. 

ال فەدەراتسيا پرەزيدەنتى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ بالالار فۋتبولىن دامىتۋ ءۇشىن ارنايى قۇربان بەردىەۆ پەن ونىڭ كومەكشىسى يۆان دانيليانتستى اتتاي قالاپ الدىرتىپتى. قازان قالاسىنىڭ «رۋبين» كومانداسىن دامىتىپ, كۇللى تاتارستان فۋتبولىنا باعدارلاما جاساپ بەرگەن قۇربان بەردىەۆتىڭ ەلىمىزگە كەلۋى بۇرىن بولماعان وقيعا ەدى. قازاقستان فۋتبولىنان تۇلەپ شىعىپ, وزگە ەلدە قىزمەت ەتىپ جۇرگەندەردى قايتا شاقىرىپ, ولاردىڭ باسىن قوسۋ بۇرىن-سوڭدى تاجىريبەدە بولماعان جاعداي ەكەنى راس. قفف-نىڭ كەزەكتى XVII كونفەرەنتسياسى شىنىن ايتۋىمىز كەرەك, كوڭىلگە جىلۋ سىيلادى. بۇرىندارى وتكەن باسقوسۋلاردا تاپتاۋرىن تاقىرىپتاردى قايتالاپ, تۇرعان جەرىن قازا بەرگەن تاۋىقتاي ماردىمدى ەشتەڭە ونبەي اياقتالاتىن. ال بۇل جولى قۇرالبەك ورداباەۆ, ەۆستافي پەحلەۆانيدي, سەيىلدا بايشاقوۆ سەكىلدى ەل فۋتبولىنا ەڭبەگى سىڭگەن بەلگىلى ادامدار ءبىراۋىزدان جاڭا باعدارلامانى قولداپ, باتاسىن بەردى. «باتالى ىستە بەرەكە بار» دەمەۋشى مە ەدى, كورەلىك.

قازىر ەلىمىزدىڭ ءارتۇرلى اۋداندارىنداعى 208 مەكتەپتە فۋتبول ساباعى ءوتىپ جاتىر. 2022 جىلعا دەيىن بۇل جوبا كۇللى رەسپۋبليكانى قامتۋى ءتيىس. بۇل جەردە ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ سەرىكتەستىگى قاجەت. فۋتبول فەدەراتسياسىنداعىلاردىڭ ايتۋىنشا, وسى كۇنى جاريا بولىپ وتىرعان مىنا دەرەك ويلانۋعا ماجبۇرلەيدى. قازاقستاندا فۋتبول ۇيىرمەسىنە بارعىسى كەلەتىن 200 مىڭعا جۋىق بالا ارنايى تىركەۋدە تۇر. حالىق اراسىندا فۋتبولعا دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ كۇرت وسكەنىن ءبىزدىڭ پايىمىمىز «استانا» مەن «قايراتتىڭ» ەۋروكۋبوكتاعى جەتىستىكتەرىمەن جورامالدايدى. 2008 جىلى تۋرا وسىنداي وقيعا رەسەيدە دە تىركەلگەن. رومان پاۆليۋچەنكو مەن اندرەي ءارشاۆيننىڭ ەرلىگىنەن كەيىن, رەسەي قۇراماسى نيدەرلاندىنى جەڭىپ, ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ جارتىلاي فينالىنا شىققان كۇننىڭ ەرتەسىنە فۋتبول ۇيىرمەسىنە قاتىسقىم كەلەدى دەگەن 300 مىڭ ءوتىنىش تۇسكەن. بۇل ءبىر كۇننىڭ عانا ناتيجەسى. گۋس حيددينكتىڭ باپتاۋىمەن ونەر كورسەتكەن رەسەي ۇلتتىق قۇراماسى ەلدەگى فۋتبول «بۋمىنا» باستاۋ بەرىپ ەدى. 

قازاننان كەلگەن قوناق يۆان دانيليانتس قىزىقتى مىسال كەلتىردى. الگى, مۇزدا ءجۇزىپ جۇرەتىن ايسبەرگتىڭ تەك 10 پايىزى عانا كورىنەتىن بولسا, قالعان نەگىزگى بولىگى كورىنبەي سۋ استىندا تۇرادى دەيدى. سول سەكىلدى ەل فۋتبولىنىڭ تىرەگى ءارى نەگىزى بالالار فۋتبولى بولۋى ءتيىس ەكەن. جانە سونىڭ ىشىندەگى مىقتى دەگەن 10 پايىزى عانا ۇلتتىق قۇراماعا الىنىپ, كوزگە كورىنىپ تۇرادى-مىس. سوندىقتان دا, كەزەكتە تۇرعان 200 مىڭ بالانىڭ فۋتبولشى بولامىن دەگەن ءۇمىتىن ۇزسەك, وندا قۇراماعا الىناتىن 20 مىقتى فۋتبولشىدان ايرىلعانىمىز. دەمەك, فۋتبول اكادەميالارى مەن ۇيىرمەلەرىنىڭ سالىنۋى كەزەك كۇتتىرمەيتىن شارۋا بولىپ تۇر. «بۇل ماسەلەلەر شەشىلگەنشە, ءاربىر شاعىن اۋداننىڭ ىشىندەگى الاڭقايلارعا جاساندى جاسىل الاڭدار توسەۋ كەرەك. بۇل فۋتبولعا بۇقارالىق سيپات الىپ كەلەتىن ماڭىزدى تۇس», دەيدى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ. 

كەلەلى كەڭەستەن سوڭ جيىندا بولعان يگى جاقسىلار ىرگەتاسى ەندى قالانعان «فۋتبول ءۇيى» كەشەنىنىڭ جاسىل الاڭىندا جولداستىق كەزدەسۋ وتكىزدى. ولاردىڭ قاتارىندا اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆ, ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام ءمينيسترى دارحان كالەتاەۆ, قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ سەكىلدى لاۋازىمدى تۇلعالار بولدى. 

وسىنداي جۇرتقا سىيلى, كوپكە ءسوزى وتەتىن مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ساياساتكەرلەردىڭ دە اتالمىش شارادا ۇسىنىستارىن ايتىپ, جۇمىلا جۇدىرىق بولۋىنىڭ ءوزى ەل فۋتبولىنىڭ بولاشاعى جارقىن بولاتىنىنا سەندىرەدى. ەل فۋتبولىنىڭ دامۋىنا بايلانىستى اركىم ءوز ويىن ايتا الاتىنى بەسەنەدەن بەلگىلى. ول قازىر ەرىنبەگەننىڭ ەرمەگىنە اينالعان. تەك قابىلدانعان دۇرىس باعدارلاما ىسكە اسسا ەكەن دەپ تىلەيسىڭ. ايتپەسە ءسوز ءسوز كۇيىندە قالا بەرگەن كەزدەر از ەمەس ەدى-اۋ...

ەرمۇحامەد ماۋلەن,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار