بەيبىتشىل ەل رەتىندە قازاقستان دا بۇل ىستەن تىسقارى قالماي, قيىن جاعدايلارعا ۇشىراعان ەلدەردىڭ حالقىنا قولدان كەلگەنشە قايىرىمدىلىق كومەك كورسەتۋدە. بۇل ءىس ەلىمىزدىڭ حالىقارالىق بەدەلىن كوتەرىپ, تانىمالدىعىن ارتتىرۋعا ۇلەس بولىپ قوسىلۋدا. ەجەلدەن قايىرىم مەن مەيىرىمدى بويىنا سىڭىرگەن قازاق حالقى مەملەكەتىمىزدىڭ مۇنداي ىستەرىنە ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ جاتادى. قاسيەتتى قۇراندا دا «كورشىسى اش كەزدە ءوزى توق جاتقان ادام بىزدەن ەمەس» (حاكيم, ءىى,15) دەگەن سوزدەر بار. سول ايتقانداي, باسىنا ءىس تۇسكەن جاندارعا كومەك قولىن سوزباساق, ادامگەرشىلىگىمىز قايسى؟ سوندىقتان دا قازاقستان قيىنشىلىققا ۇشىراعان جاندارعا قولدان كەلگەن قايىرىمدىلىق كومەگىن ۇنەمى جاساپ تۇرادى.
سوڭعى جىلدارى عانا قازاقستان جوعارىدا ايتىلعان سەبەپتەرمەن بىرنەشە ەلدىڭ مۇقتاجدىققا ۇشىراعان حالقىنا كومەك قولىن سوزدى. سونىڭ ىشىندە بىرنەشە جىلداردان بەرى قارۋلى قاقتىعىستىڭ سالدارىنان بوسقىنشىلىققا ۇشىراعان سيريا حالقىنا بۇۇ باستاماسىمەن ۇيىمداستىرىلعان قايىرىمدىلىق كومەككە قازاقستان العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ۇلەس قوستى. اقتاۋ قالاسىنان شىققان قازاقستاندىق كەمەلەر سيريانىڭ تارتۋس پورتىنا بىلتىر 500 توننالىق قايىرىمدىلىق كومەكتى امان جەتكىزدى. جۇكتىڭ ىشىندە ۇن, ماكارون, ەت جانە ءسۇت ونىمدەرىنىڭ كونسەرۆىلەرى, شاي جانە ت.ب. بولعان ەدى. وزدەرىنىڭ قاسىرەتىن ءسال دە بولسا جەڭىلدەتكەن قازاقستان حالقى مەن باسشىسىنا سيريا وكىمەتىنىڭ وكىلدەرى ءوز جۇرتشىلىعى اتىنان شىن جۇرەكتەن شىققان العىستارىن جەتكىزدى.
ال 2015 جىلى قازاقستان سوعىس قيمىلدارى ءجۇرىپ جاتقان دونەتسك وبلىسىنا 300 توننا ازىق-ت ۇلىك جەتكىزىپ, سونداعى حالىقتىڭ العىسىنا كەنەلگەن. بۇل كومەكتى ۋكراينا تارابى قابىلداپ, ەلدىڭ شىعىسىنداعى دونەتسك اۋماعىنا جەتكىزۋگە كومەك بەردى.
قازاقستاننىڭ قايىرىمدىلىق كومەگى تۋرالى ۋكراينانىڭ اقپارات قۇرالدارى جارىسا جازىپ, حالىقتىڭ العىسىن ءبىلدىردى. ەلىمىزدەگى ۋكراين حالقىنىڭ وكىلدەرى دە بۇل ىسكە ريزاشىلىعىن ايتتى. ۇزىن سانى التى ۆاگوننان تۇراتىن بۇل جۇكتە 128 مىڭ دانا ەت كونسەرۆىلەرى, 40 توننا قانت, 150 توننا قاراقۇمىق, 36 مىڭ ليتر ماي بولعاندىعى ايتىلعان. بۇلاردىڭ ءبارى دونەتسك پەن لۋگانسك وبلىستارىنىڭ تۇرعىندارىنا تاراتىلىپ بەرىلدى.
ال بىلتىرعى جازدا قازاقستان تابيعات اپاتىنا ۇشىراعان تاجىكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالقىنا قايىرىمدىلىق كومەك رەتىندە قۇنى 914 مىڭ اقش دوللارىنا باعالانعان كومەك اتتاندىردى. بۇل جۇك 21 ۆاگونعا تولتىرىلعان ۇننان, ەت جانە ءسۇت ونىمدەرىنىڭ كونسەرۆىلەرىنەن تۇردى. جالپى سالماعى 1320 توننا. قازاقستاندىق كومەكتى تاجىكستان ۇكىمەتىنىڭ اتىنان قابىلداعان رەسمي ادامدار قازاقستان باسشىسى مەن حالقىنا العىستارىن ايتتى.
الەمدەگى باي مەملەكەتتەر دە قايىرىمدىلىق كومەكتەر جاساۋعا سوڭعى كەزدەرى قاتتى دەن قويىپ ءجۇر. جۋىردا عانا فرانتسيانىڭ پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون تۆيتتەردەگى پاراقشاسىندا فرانتسيانىڭ سيريا تۇرعىندارىنا 50 ملن ەۋرو كومەك بەرەتىنىن جازدى. «قولى جومارتقا قۇداي بەرەدى» دەمەكشى, قاي كەزدە بولسىن جومارت جۇرەكپەن بەرىلگەن قايىرىمنىڭ قايتارى بولارى ءسوزسىز.
قازىرگى زاماندا مۇقتاج حالىقتارعا بەيبىت ماقساتپەن بەرىلىپ جاتاتىن قايىرىمدىلىق كومەك تەك ازىق-ت ۇلىك, ءدارى-دارمەك تۇرىندە عانا ەمەس, زياتكەرلىك باعىتتا دا بولىپ جاتىر. قازاقستاننىڭ بىرنەشە جىلدان بەرى پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن اۋعانستاننىڭ مىڭعا جۋىق ازاماتتارىن وزىندە تەگىن وقىتىپ, ماماندىق بەرىپ جاتقانى دا قايىرىمدىلىق كومەكتىڭ ءبىر ءتۇرى. 2010 جىلدان باستاپ 2020 جىلعا دەيىن قازاقستاندا وقىپ, ماماندىق الاتىن وسى جاستاردىڭ شىعىنىنا ەلىمىز 50 ملن اقش دوللارى كولەمىندە قاراجات قاراستىرعان. ال جۋىردا نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە «اۋعانستاننىڭ دامۋىنا رەسمي كومەك كورسەتۋ اياسىندا قازاقستاندى قولداۋ» جوباسى اياقتالدى. بۇل جوباعا 2015 جىلعى قازان ايىندا استانادا قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن جاپونيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى سيندزو ابە قول قويعان ەدى.
جوبا – اۋعان ايەلدەرىنىڭ ەكونوميكالىق تۇرعىداعى دەربەستىگىن نىعايتۋعا, مەملەكەتتىك باسقارۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ باعىتتارىنداعى بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. سونىمەن قاتار انا مەن بالا دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ ماسەلەسىنە نازار اۋداردى. ونى نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىمەن قاتار جاپونيانىڭ حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق اگەنتتىگى جانە بۇۇ دامۋ باعدارلاماسى بىرلەسىپ, سەمينارلاردا دارىستەر وقىپ, ترەنينگتەر جاساۋ ادىسىمەن وتكىزدى. العاشقى فازاسى 2017 جىلعى 8-13 شىلدە ارالىعىندا استانا قالاسىندا بولىپ, وعان اۋعانستان يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەت جانە ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار سەكتورىندا قىزمەت ىستەيتىن 24 وكىل قاتىستى. ەكىنشى فازاسى دا استانا قالاسىندا, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە بيىلعى 31 ناۋرىز بەن 12 ءساۋىر ارالىعىندا ءوتىپ, اۋعانستاننان دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتىندە ەڭبەك ەتەتىن 30 وكىل قاتىستى. اتالمىش سالانىڭ 80 پايىز قىزمەتكەرلەرى ايەلدەر ەكەنىن ەسكەرسەك, بۇل سەميناردىڭ تولىقتاي وسى قاۋىم وكىلدەرىنە ارنالعانى بەلگىلى.
مىنە وسىلاي, قازاقستان مۇقتاج ەلدەرگە بارلىق فورماداعى قايىرىمدىلىقتارىن جاساپ جاتىر. «كەڭ بولساڭ كەم بولمايسىڭ» دەگەندەي, بۇل قادامدار ەلىمىزدىڭ الەمدىك قوعامداستىقتاعى بەدەلىنىڭ ارتۋىنا ءارى شەت مەملەكەتتەرمەن ىنتىماقتاستىقتىڭ جان-جاقتى دامۋىنا ۇلكەن ىقپالىن تيگىزۋدە. ال وسىنىڭ بارلىعى, ءوز كەزەگىندە مەملەكەتىمىزدىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق, مادەني بايلانىستارىنىڭ قارقىن الۋىنا, وسىلايشا ورنىقتى دامۋىنا, الەۋمەتتىڭ الەۋەتى ارتا بەرۋىنە نەگىز بولارى انىق.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
