ماحامبەت اۋدانىنداعى 11 ەلدى مەكەننىڭ جەتەۋى جايىق وزەنىنىڭ سول جاق بولىگىندە ورنالاسقان. ەكى ارانى جالعايتىن كوپىردىڭ جوقتىعى, اۋا رايى قولايسىز كەزدەرى سۋدان وتەتىن سالدىڭ جۇمىس ىستەمەيتىنى اۋىل تۇرعىندارىنا ءبىراز قولايسىزدىق تۋعىزىپ كەلگەن ەدى. جىل سايىن جازاتايىم وقيعالار دا بولىپ جاتاتىن. بيىل جايىق وزەنىنىڭ ۇستىنەن وتەتىن كوپىر پايدالانۋعا بەرىلەدى. پرەمەر-مينيستر ب.ساعىنتاەۆ جۇمىس ساپارى بارىسىندا ارنايى بارىپ, كوپىر قۇرىلىسىمەن تانىستى. كوپىر «اقتوبە – اتىراۋ – استراحان» اۆتوجولىنىڭ ءبىر بولىگىنە اينالادى: ول اقتوبەدەن استراحانعا دەيىنگى جولدى قىسقارتىپ, ترانزيتتىك كولىك اعىنىن اتىراۋعا كىرگىزبەي وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتىڭ الەۋەتى زور
ب.ساعىنتاەۆ وبلىس ورتالىعىنداعى «ۇلتتىق يندۋستريالىق مۇناي-حيميا تەحنوپاركى» ارنايى ەكونوميكالىق ايماعىنداعى پوليەتيلەن وندىرەتىن زاۋىتپەن جانە گاز-تۋربينالى ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىس جۇمىستارىمەن تانىستى. ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىرىلعان Polymer Production زاۋىتىندا جىلىنا 15 مىڭ توننا پوليپروپيلەن جابىنىن شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تەحنولوگيا قولدانىلادى. وندىرىستە 371 ادام جۇمىس ىستەيدى. وتكەن جىلى 2,2 ملرد تەڭگەنىڭ ءونىمى ساتىلدى.
«اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىندا مۇنايدى تەرەڭ ءوندىرۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى» جوباسى ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى اياسىندا ىسكە اسىرىلدى, بۇل زاۋىتتى جاڭعىرتۋدىڭ ءۇشىنشى, سوڭعى كەزەڭى. اتىراۋ وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا پرەمەر-مينيستر اتالعان زاۋىتتاعى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ اياقتالۋ بارىسىنا كوز جەتكىزدى.
جۇرگىزىلگەن جاڭعىرتۋ جۇمىستارى مۇناي وڭدەۋ تەرەڭدىگىن جانە زاۋىت قۋاتتىلىعىن جىلىنا 5-تەن 5,5 ملن تونناعا دەيىن ۇلعايتۋعا, جىلىنا 2,4 ملن توننا شيكىزاتتى وڭدەۋگە جول اشادى, سونىمەن قاتار جوعارى وكتاندى بەنزيننىڭ, اۆياتسيا جانە ديزەل وتىنى ءوندىرىسىن ۇلعايتۋعا ىقپال ەتەدى. وسىلايشا جىلىنا 5,5 ملن توننا مۇناي وڭدەۋ ارقىلى ءاموز جىل سايىن 1,745 ملن توننا اۆتوكولىك بەنزينىن, 1,64 ملن توننا ديزەل وتىنىن, 244 مىڭ توننا اۆياكەروسين شىعاراتىن بولادى.
«تسيفرلى كەن ورنى» – بىرەگەي جوبا
مۇنايلى ايماقتاعى ىرگەلى كاسىپورىنداردىڭ ءبىرى – «ەمبىمۇنايگاز» اق. پرەمەر-مينيستر «ەمبىمۇنايگازعا» دا بارىپ, وندىرىستىك پروتسەستەردى ۆيزۋاليزاتسيالاۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىمەن جانە «تسيفرلى كەن ورنى» جوباسىنىڭ جوسپارلارىمەن تانىستى.
«زياتكەرلىك كەن ورنى» جوباسى نەمەسە «تسيفرلى كەن ورنى» – مۇناي-گاز سالاسىنىڭ ماڭىزدى باعىتتارىنىڭ ءبىرى جانە «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ ءىس-شارالار تىزىمىنە قوسىلعان. بۇل مۇناي-گاز سالاسىن باسقارۋدىڭ اۆتوماتتاندىرىلعان جۇيەسى, ول جەكەلەگەن جۇيەلەردى بىرىڭعاي ينتەگراتسيالانعان اقپاراتتىق جۇيەگە بىرىكتىرۋ ارقىلى ماكسيمالدى تيىمدىلىككە قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
وسى جوبانىڭ ارقاسىندا مۇناي ءوندىرۋ كولەمى 3%-كە دەيىن ءوسىپ, مۇناي ءوندىرۋ كوەففيتسيەنتى 2-5%-كە ارتادى, ال شىعىندار 15%-كە ازايادى.
جاڭا تەحنولوگيالىق رەۆوليۋتسياعا دايىندىق
قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋىن ىسكە اسىرۋ بارىسى مەن وبلىستىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ جاڭا مودەلىن قالىپتاستىرۋداعى ءرولى پرەمەر-ءمينيستردىڭ وبلىس اكتيۆىمەن جانە كاسىپكەرلەرمەن كەزدەسۋىندە تالقىلاندى. وبلىس اكىمى نۇرلان نوعاەۆ جوبالىق باسقارۋ اياسىندا ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ ماقساتتى كورسەتكىشتەرىنە قول جەتكىزۋ تۋرالى باياندادى. وتىن-ەنەرگەتيكا جانە اگروونەركاسىپ كەشەندەرىن دامىتۋدىڭ, ءبىلىم بەرۋ مەن دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋدىڭ, تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ مەن «يندۋستريا 4.0» شارالارىن جۇرگىزۋدىڭ, ينۆەستيتسيالار تارتۋ مەن وندىرىستىك جۇمىسپەن قامتۋدىڭ نەگىزگى باعىتتارى دا جيىن بارىسىندا كەڭىنەن ايتىلدى.
كەزدەسۋدە ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج. قاسىمبەك, ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ق.بوزىمباەۆ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى م.ابىلقاسىموۆا, ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ە.ساعاديەۆ ءوز سالالارى بويىنشا تۇسىنىكتەمە بەردى. «اتامەكەن» ۇكپ باسقارما توراعاسى ا. مىرزاحمەتوۆ بيزنەستى دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى جايىندا مالىمەت كەلتىردى.
ب.ساعىنتاەۆ ينۆەستيتسيالاردى تارتۋ, ەكونوميكانىڭ جاڭا سالالارىن دامىتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى, سونداي-اق ۇكىمەت پەن اكىمدىكتەردىڭ جاڭا تەحنولوگيالىق رەۆوليۋتسياعا دايىن بولۋىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا ايرىقشا ءمان بەردى.
بار جاقسىلىق – جاستارعا
پرەمەر-مينيستر د.نۇرپەيىسوۆا اتىنداعى اتىراۋ مۋزىكا كوللەدجىن ارالاعاننان كەيىن ستۋدەنتتەرمەن جانە ءبىلىم بەرۋ سالاسى وكىلدەرىمەن كەزدەستى.
ب.ساعىنتاەۆ بولاشاق ماماندىقتار بويىنشا مامانداردى دايارلاۋ جانە قايتا دايارلاۋ, تەحنيكالىق ماماندىقتارعا بولىنەتىن گرانتتاردى كوبەيتۋ, ەڭبەك نارىعىنداعى وزگەرىستەردى جانە تسيفرلاندىرۋ مەن اۆتوماتتاندىرۋ جاڭالىقتارىن ەسكەرە وتىرىپ, قاجەتتى داعدىلاردى ۇيرەتۋ تۋرالى ءسوز قوزعادى. ستۋدەنتتەردى جاتاقحانالارمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى دە كوتەرىلدى. ۇكىمەت «پرەزيدەنتتىڭ بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن» ىسكە اسىرۋ اياسىندا جول كارتاسىن قابىلدادى. ول ستۋدەنت جاستاردى جاتاقحانامەن قامتاماسىز ەتىپ, بۇگىنگى تاڭدا سۇرانىسقا يە تەحنيكالىق باعىتتاعى مامانداردى دايىنداۋ ماسەلەلەرىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. كەزدەسۋدە ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ە. ساعاديەۆ ءبىلىم الۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ جانە جاتاقحانالارمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى باياندادى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى م. ابىلقاسىموۆا ەڭبەك نارىعىنىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ جانە تەحنيكالىق ماماندىقتارعا مامانداردى دايارلاۋ تۋرالى ايتىپ بەردى. اتىراۋ وبلىسىنىڭ اكىمى ن. نوعاەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ بەس باستاماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا وڭىردە جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى اقپارات بەردى.
اتىراۋ قالالىق ەمحاناسىندا پرەمەر-مينيستر دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن تسيفرلاندىرۋ بارىسىمەن تانىستى. وبلىستىڭ مەديتسينا سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەسۋدە ب.ساعىنتاەۆ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ بويىنشا كولەمدى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
پرەمەر-مينيستر جۇمىس ساپارى بارىسىندا اتىراۋ وبلىسىندا جۇزەگە اسىپ جاتقان جارقىن باستامالارعا, ەل يگىلىگىن ەسەلەگەن ينۆەستيتسيالىق جوبالارعا كۋا بولدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن, جولداۋلارى مەن بەس الەۋمەتتىك باستاماسىن, مەملەكەتتىك, سالالىق باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ايماقتا قاجەت جاعدايدىڭ ءبارى بار ەكەنىنە كوز جەتكىزدى.
باقىتگۇل باباش,
«ەگەمەن قازاقستان»
اتىراۋ وبلىسى
