سوڭعى جىلدارى رەسەيدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ شەكارالىق وبلىستارداعى ەلدى مەكەندەردەگى مەكتەپ وقۋشىلارىن ىرىكتەپ, دارىندىلارىن وزدەرىنە وقۋعا شاقىرۋ فاكتىلەرى جيىلەپ كەتتى. ول ءۇشىن قازاقستاننىڭ مەكتەپتەرىندە ءارتۇرلى بايقاۋلار ۇيىمداستىرىپ, بىلىمدىلەرىن ەرتە باستان ىرىكتەپ الىپ, تەگىن وقۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن سەرتيفيكاتتار تابىستاۋدا. ارينە, جاستاردىڭ تاڭداۋ ەركىنە, تالاپ-تىلەكتەرىنە شەكتەۋ قويا المايمىز. شەتەلدە ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرىپ كەلگەننىڭ ەش ايىبى جوق. بىراق, ولاردىڭ وزگە ەلدەرگە جاپپاي كەتۋى ءبىزدى ويلاندىرادى. مىسالى, تەك 2017 جىلى ەلىمىزدەن 10 مىڭعا جۋىق جوعارى ءبىلىمدى كاسىبي مامان سىرتقا كەتكەن.
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ 11-سىنىپتى بىتىرۋشىلەرىنە قاتىستى مالىمەتتەرىنە سايكەس, 2017-2018 وقۋ جىلىندا 127 414 وقۋشى مەكتەپ ءبىتىرىپ, سونىڭ ىشىنەن تەك 92 827 تۇلەك, ياعني 72%-ى عانا ۇلتتىق بىرىڭعاي تەستىلەۋگە قاتىسقان. جىل وتكەن سايىن بۇل كورسەتكىش تومەندەپ بارادى. ونىڭ ءبىر ۇشى تۇلەكتەردىڭ ءوز ەلىنىڭ وقۋ ورنىنان گورى شەتەلدىڭ ءبىلىم ورداسىن تاڭداۋىنا كەلىپ تىرەلەدى. مىسالى, 2015-2016 وقۋ جىلدارىندا پاۆلودار وبلىسىندا 3 وقۋشى ءوز تاعدىرىن شەتەلدەگى وقۋ ورىندارىمەن بايلانىستىرسا, 2017-2018 وقۋ جىلىندا 412 تۇلەك شەتەلدە وقۋعا تىلەك ءبىلدىرىپ, بۇل كورسەتكىش 135 ەسەگە كوبەيگەن. اقمولا وبلىسىندا ەكى جىل بۇرىن وسىنداي 62 تۇلەك بولسا, بىلتىر بۇل كورسەتكىش 6 ەسەگە ارتقان. ايتا كەتۋىمىز كەرەك, بۇلاردىڭ كوپشىلىگى مەكتەپتە جاقسى وقىعان تالانتتى وقۋشىلار. بۇل سەكىلدى جاعداي رەسەيمەن شەكارالاس باتىس قازاقستان, سولتۇستىك قازاقستان, شىعىس قازاقستان, قوستاناي وبلىستارىندا دا ورىن الۋدا.
سوندا قازاقستان تاراپى باسقا مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاسى ءۇشىن قارجى شىعىنداپ, ورتا ءبىلىم بەرگەن بولىپ شىعادى. بۇل – اقىل-وي كوشى. ەكونوميكاعا پايدالى جاستىق قۋاتتىڭ, جۇمىس الەۋەتىنىڭ كەتۋى. مەكتەپتە ءبىلىم الۋ ءۇشىن مەملەكەت جىل سايىن ءار بالاعا 3 ملن 200 مىڭ تەڭگە قارجى ءبولىپ, ءار تۇلعانىڭ قالىپتاسۋىنا قانشاما مامان تەر توگەدى. سونىڭ ءبارى كەيىن وزگەلەرگە دايىن ەڭبەك كۇشى رەتىندە ۇلەستىرىلىپ وتىر. بۇل ەل ءۇشىن ۇلكەن ەكونوميكالىق شىعىن, ادامي كاپيتالعا كەلتىرىلگەن نۇقسان ەكەنىنە كوز جەتكىزەمىز.
رەسەيمەن شەكارالاس ايماقتاردىڭ ورىس ءتىلدى مەكتەپتەرى تۇلەكتەرىنىڭ كوپشىلىگى ۇبت تاپسىرۋعا ق ۇلىقسىز, ويتكەنى ونىڭ ءتارتىپ-ەرەجەلەرىن قيىنسىنادى. وعان قاراعاندا رەسەي وقۋ ورىندارى كوپتەگەن جەڭىلدىكتەر ۇسىناتىندىقتان, جاستارىمىز كوبىنە سول جاققا قاراي ۇمتىلادى. رەسەي تۇلەكتەردى اقىسىز وقۋعا تۇسىرەدى جانە وقۋ بىتىرگەننەن كەيىن جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا كەپىلدىك بەرەدى. ال قازاقستاندا وقۋ اقىسى قىمبات, سوندىقتان جاستار شەكارا اسۋعا ءماجبۇر. قاراپايىم عانا مىسال, ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىر جىلدىق وقۋ اقىسى 750 مىڭ تەڭگە شاماسىندا جانە جاتاقحانادا ءجيى ورىن بولماۋىنا بايلانىستى پاتەر جالداپ وقۋ ستۋدەنت ءۇشىن جىلىنا 1 ميلليون تەڭگەدەن استام شىعىن اكەلەدى. ال, رەسەيدىڭ ومبى قالاسىنداعى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىر جىلدىق وقۋ اقىسى ورتا ەسەپپەن 400 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. وسىنىڭ ءوزى كوپ جايدان حابار بەرەدى عوي دەپ ويلايمىز.
ءبىز وسىنىڭ ءبارىن دەپۋتاتتىق ساۋال ارقىلى پرەمەر-مينيستر ب.ساعىنتاەۆقا جەتكىزىپ, شەكارالىق ەلدى مەكەندەردە تۋعان مەكتەپ تۇلەكتەرىنىڭ كورشى ەلدىڭ ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنا اۋىسۋ سەبەپتەرىنىڭ الدىن الىپ, ەلىمىزدىڭ كەلەشەگى – اقىل-وي يەلەرىنەن كوز جازىپ قالماۋ جولدارىنىڭ كەشەندى ءىس-شاراسىن قاراستىرۋدى سۇرادىق.
مۇرات باقتيار ۇلى,
سەنات دەپۋتاتى
