ادام اتا زامانىنان بەرى, ءابىلدى كابىل, باۋىردى باۋىر ولتىرگەننەن باستاپ قاتالدىق پەن قاسكويلىك, قاتىگەزدىك پەن زالىمدىق ءيسى ادام بالاسىنىڭ قاس دۇشپانى بولىپ كەلەدى. سوندا دەيمىز-اۋ, ءبىر عاجابى, بىرگە تۋعانىڭدى, ءوز قانداسىڭدى عانا ەمەس, ءدىنى مەن ءدىلى, ءتىلى ءبىرىڭدى عانا ەمەس, «ادامزاتتىڭ ءبارىن ءسۇي باۋىرىم دەپ!» دەگەن ۇلىق عادەلەتتى ءسوزدى قازاقتىڭ باس اقىنىنىڭ ايتقانى قانداي عانيبەت. اياۋلى تولەگەن ايبەرگەنوۆتىڭ «ادامنىڭ زاڭعار ۇلىلىعىن ساعىنىشىمەن ەسەپتەۋى دە» تەگىن ەمەس. ءومىردىڭ ءمانى مەن ءسانى, تىرشىلىكتىڭ جۇلىن-وزەگى – ماحاببات پەن مەيىرىم دەگەندى اڭعارتادى جوعارىداعى عيبراتتى وي يىرىمدەرى. ىزگىلىك پەن ينابات, ادامگەرشىلىك پەن ار-ۇيات, بارلىق جاقسىلىق اتاۋلى ادام جۇرەگىنىڭ تۇما بۇلاعىندا تۇنعان تۇنىق سەزىم – مەيىرىم مەن ماحابباتتان باستاۋ الادى.
«الەمدى سۇلۋلىق قۇتقارادى» دەگەن ەكەن الەمگە ايگىلى جازۋشى دوستوەۆسكي. بۇل ءسوز دە ءوز رەتىندە, ءوز ورنىندا دۇرىس شىعار. ال بىراق مەيىرىمى, قايىرىمى جوق سۇلۋلىقتىڭ دا سۇلۋلىق بولىپ جارىتپاسى بەلگىلى. ناعىز شىنايى سۇلۋلىقتان مەيىرىمنىڭ لەبى ەسەدى, ماحابباتتىڭ نۇر شۋاعى توگىلەدى. الەمدى قۇتقاراتىن قۇدىرەت – مەيىرىم مەن ماحاببات, ادامدى ادامدىق بيىگىنە كوتەرەتىن – مەيىرىمنىڭ شاپاعاتى. كىسىلىك باستاۋى – مەيىرىمدە. ادام جۇرەگىندەگى مەيىرىم مەن قايىرىم اللانىڭ راقىمىمەن جارالادى.
بۇل دۇنيەدە انا مەيىرىمىنە, انالىق ماحابباتقا جەتەر نە بار؟! ول ءومىردى گۇلدەندىرەدى, كوڭىلدى نۇرلاندىرادى. ءومىر باستاۋى – انا مەيىرىمىندە. الەمدى قۇتقارۋدىڭ ۇلكەن ءبىر كەپىلدىلىگى دە انالار جۇرەگىنىڭ تەلەگەي-تەڭىز, كۇندەي قۋاتتى, تاۋداي سابىرلى مەيىرىم-ماحابباتىندا جاتىر. مەيىرىمدى ادامدارى كوپ قوعام دا نەعۇرلىم ىزگىلىكتى, ادىلەتتى بولماق, قاۋىم جۇرتىنا قۋانىشتى كوبىرەك سىيلاماق, قىلمىس پەن قياناتتان, قارا جۇرەك قاسكويلىك پەن جاۋىزدىقتان تىسقارى تۇرماق.
اتام قازاق الميساقتان قايىرىمدى, مەيىرىمدى, باۋىرمال حالىقتاردىڭ قاتارىندا. بالا كەزىمىزدەن مەيىرىم بەينەسى بىزگە اق كيمەشەكتى اجەلەرىمىزدىڭ, اق جاۋلىقتى انالارىمىزدىڭ, اياۋلى اپا-قارىنداستارىمىزدىڭ, اق ساقالدى اتالارىمىزدىڭ, قامقور اكەلەرىمىزدىڭ, اق جايلاۋ اعالارىمىزدىڭ, اق پەيىل دوس-قۇرداستارىمىزدىڭ كەيپىندە ەلەستەيدى. امبە لايىم وسىلاي بولا بەرمەك. مەيىرىم ءاربىر قازاق شاڭىراعىنىڭ وتىنىڭ باسىندا, وشاعىنىڭ قاسىندا. قازاقتىڭ اسىل تەگى تۇرعاندا مەيىرىمنىڭ وتى مازداپ جانا بەرمەك, وسىناۋ دۇنيەدەگى ەڭ ىزگىلىكتى كىسىلىك قاسيەت, ادامي اسىل سەزىمىنىڭ شۋاق جىلۋى جۇرەكتەردى جىلىتا بەرمەك, شاراپاتىن تيگىزە بەرمەك.
البەتتە, نيەت-تىلەگىمىز وسىلاي بولسىن دەيدى-اۋ. بىراق كۇندەلىكتى ومىردە مەيىرىم جۇزىندەگى مۇڭدى كورىپ نالاعا باتۋىمىز, نازالانىپ نالۋىمىز دا اسىرەسە سوڭعى ۋاقىتتاردا شەكتەن شىعىپ, تىم كوبەيىپ بارا جاتقانداي. اسىرەسە قالالى جەردە ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە قايىرىمسىز بولۋىنىڭ مىسالى قادام باسقان سايىن قىنجىلتىپ الدان شىعارى تىم-اق وكىنىشتى. ۇلكەن ۇيلەردەگى كورشىلەردىڭ ءبىر-ءبىرىنىڭ ۇيىنە حال سۇراسىپ, ايتشىلاپ كىرۋى بىلاي تۇرسىن, ءبىر-ءبىرىن تانىماۋى, سالەم مەزىرەتىن دە جاساماۋى قالىپتى ادەتكە اينالىپ بارادى. ادامدار اراسىنداعى قاتىناستا ءبىر سالقىندىق, سۋىقتىق سەزىلەدى. ەڭ ىزگىلىكتى ماماندىق يەسى, ابزال جاندى, ادام ءومىرىنىڭ اراشاشىسى دەيتىن دارىگەرلەردىڭ اراسىندا كومەك-شيپا سۇراعان ناۋقاستىڭ تاۋقىمەت-تاقسىرەتىنە سالت ەتپەس, بەزبۇيرەك, قايىرىمسىزدىقتىڭ دا كوبىرەك بوي كورسەتۋى مەيىرىمنىڭ رۋحاني قۇندىلىق رەتىندەگى مارتەبەسى تومەندەپ كەتكەنىن اڭعارتادى. بۇيتە بەرسە مەيىرىمسىزدىك, تاسباۋىرلىق, قايىرىمسىزدىق قوعامنىڭ ىشتەن ىرىتەتىن باستى دەرتتەرىنىڭ بىرىنە اينالماق. مەيىرىم جۇزىندەگى مۇڭ اي بەتىندەگى قارا داقتارداي بىرتىندەپ ۇلكەيە بەرمەك. سوندا قاسىرەتتىڭ ۇلكەنى سول بولماق.
ءبىر قوعامنىڭ, ءبىر ەلدىڭ ادامدارى ءبىر-بىرىنە مەيىرىمسىز بولسا, جاۋدى سىرتتان ىزدەپ تە كەرەگى جوق. مەيىرىم بولماعان جەردە قاتىگەزدىك, جاۋىزدىق پەن زالىمدىق, قيانات پەن قاسكوي قىلمىس باس كوتەرەدى. كۇنبە-كۇن دەرلىك نەبىر جان تۇرشىگەرلىك سۇمدىقتاردى كورىپ, ءبىلىپ, ەستىپ جاتامىز. جاۋىزدىقتىڭ كوكەسى كىسى ءولتىرۋ بولسا, وعان دا ەتىمىز ءولىپ العانى جامان ىرىم ەمەس پە؟ بەيكۇنا سابيلەردى ءولتىرۋ بەلەڭ الۋدا. ءتىپتى بوتەنى ەمەس, اجەسى, ايتپەسە تۋعان شەشەسى, تۋىسقاندارى ءولتىرىپ جاتىر. «انا اتىنان, ادام اتىنان ساداعا كەتكىرلەر-اي!» دەيسىڭ امالىڭ قۇرىپ. ىشتەن شىققان شاقالاعىن قوقىسقا, دارەتحاناعا لاقتىرۋ. قارا جۇرەك وشتىكپەن, قاسكويلىكپەن كەكتەنىپ, كوزدەرىن قارا شەل باسىپ, جار قوساقتارىن بەنزين قۇيىپ ورتەپ جىبەرۋ, باقتالاسىپ ازاپتاپ ءولتىرۋ... ايتا بەرسە, اينالامىزدا جاۋىزدىقتىڭ نەشە الۋان ءتۇرى جەتىپ ارتىلادى.
بۇل جالپى قوعامداعى مەيىرىم قاسيەتىنىڭ ازايىپ بارا جاتقانىن اڭداتسا كەرەك. جۇرتشىلىق, ءتيىستى مەكەمەلەر وسىنداي تۇيتكىلدى, جانايقايى شىرقىراعان مانزەلدى ماسەلەگە كوڭىل اۋدارىپ, دابىل قاققانى ماقۇل دەمەكپىز. ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا, رۋحىمىزدى جاڭعىرتىپ, بەرەكە-بىرلىگىمىزدى بىرلەپ جاتقان مىنا بوستان زامانىمىزدا ەڭ اسىل ادامي قاسيەتىمىز – مەيىرىم جۇزىنە مۇڭ ۇيالاتىپ قويۋمىز وبال, ار-نامىسقا دا, ەلدىگىمىزگە دە سىن.
قورعانبەك امانجول,
«ەگەمەن قازاقستان»
