جۇمىس جاندانا ءتۇستى

باتىس ەۋروپا مەن مۇحيتتىڭ ارعى جاعىن­دا­عى قۋاتتى ەلدەر قوعامنىڭ ەكونوميكالىق وي­لاۋى مەن باسەكەلەستىك قابىلەتىن قالىپ­تاس­تى­رۋ­داعى مەك­تەپ­تىڭ قانداي ءرولى بار ەكەندىگىن وتكەن 20-عا­سىر­دىڭ باسىندا تۇسىنگەن ەدى. مىنە, ەندى وسى شارۋانى ءوز ەلى­مىزدە دە اتقارۋ قاجەت بول­دى. ال­عاشىندا وقۋ-ءادىس­­تەمەلىك قۇرالداردىڭ تەك ورىس تىلىندە عانا بو­ل­­عاندىعىنان 1993 جىلدان باستاپ ورىس مەكتەپتەرىندە قولدانبالى ەكونوميكا ءپانى جۇرە باستادى. ال 1998 جىلى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جال­پى ءبىلىم بەرەتىن ورتا مەكتەپتەردە ەكونوميكالىق ءبىلىم بەرۋ نەگىزدەرى پاندەرىن فاكۋلتاتيۆ رەتىندە, ال 2000 جىلى 1-11 سىنىپ ارا­لىقتارىندا «دوستيجەنيە مولودىح- Jinior Achievement» قورىنىڭ باع­­­دارلامالارىن ەنگىزۋ جونىندەگى بۇيرىعىنىڭ نەگىزىندە بارلىق مەكتەپتەردە ەكونوميكا ءپانىن ءجۇر­گى­زۋ­دى قولعا الدى. ءبىزدىڭ وبلىسىمىزدا قۇرىل­عان قو­عامدىق قور 1995 جىل­دان باستاپ, ەكونومي­كا­لىق ءبىلىم نەگىزدەرى باعى­تىن­دا ادىسكەر جاتتىق­تى­رۋ­­شى­لار دايىنداپ, رەسپۋبليكا كولەمىندە مۇ­عا­لىمد­ەر­دىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋگە ارنالعان ترەنينگ-سەمي­نار­لارىن جۇرگىزىپ, ونى كۇنى بۇگىنگە دەيىن جالعاس­تى­رىپ كەلەدى. سو­لار­دىڭ قاتارىندا مەن دە قىزمەت ەتۋدەمىن. 2000 جىلى ماڭعىستاۋ وبلى­سىن­دا «جاستار جەتىستىكتەرى» قوعامدىق قورى قىزمەتىن بەلسەندى اتقارا باستادى. وبلىستىق ءبىلىم باسقار­ما­سىمەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورنا­تىلىپ, مۇعا­لىم­­دەردىڭ ءبىلىمىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان ترەنينگ-سەمينارلار, وقۋشىلار­دىڭ ەكونوميكالىق ءبى­لىم­گە قۇش­تار­­لىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن وليمپيادالار, جاز­عى «جاس كاسىپكەر» لاگەرلەرى, جاس كاسىپ­كەر­لەر ءجار­­مەڭ­كە­لە­رى, بوس ۆاكانسيالار جارمەڭ­كە­سى, ەكو­نو­­مي­كا مەنەدج­مەنتىن مودەلدەۋ, كومپيۋتەرلىك سا­يىس ويىندارى, تاعى دا باسقا جوبالاردى جۇزەگە اسىر­دىق. 2004 جىلدان باستاپ ىشكى ساياسات باس­قار­ما­سىمەن قارىم-قاتىناسىمىز دا جولعا قو­يىلا باستادى. 2005 جىلى قازاقستاننىڭ ءىى ازاماتتىق فو­رۋ­مى­نىڭ الدىندا رەسپۋبليكا كولەمىندە ازا­مات­تىق اليانس قۇرۋ جونىندە شەشىم قابىل­دان­دى. سو­لار­دىڭ العاشقىلارى بولىپ 2005 جىل­دىڭ قىر­كۇيەك ايىندا ازاماتتىق قوعامدى دا­مى­تۋ ماق­سا­تىن­دا «ماڭعىستاۋ وبلىستىق ازا­مات­­تىق اليان­سى» زاڭدى تۇل­عالار بىرلەستىگى ءوز قىزمەتىن باستا­دى. وبلىس­تىڭ بەلسەندى ۇەۇ-لار قونفەرە­ن­تسيا­سىن­دا بىرلەس­تىك­تىڭ پرەزيدەنتى قىز­­مەتىنە مەنى ساي­لادى. 2000 جىلدان بەرى اكىم­­دىكپەن جانە بيزنەس كومپانيالارمەن سەرىكتەس بولعان تاجىريبەڭ بار, جاس­سىڭ دەپ قوش­تاپ جىبەرگەن سوڭ وبلىستىق ۇيىمنىڭ باس­شى­سى بو­لىپ شىعا كەلدىم. ءبارى وڭاي ءجۇردى, ءبارى ۇكى­مەت­تىك ەمەس ۇيىمداردىڭ سايا­ساتىن بىردەن ءتۇسىندى دەپ ايتسام ول وتىرىك بولادى. تالاي قىزىق جايت­­تار­دى, جەڭىستەر مەن جەڭىلىس­تەرگە تولى جىل­دار­دى باسىمىزدان وتكەردىك. 2005-جىل­داردان باستاپ, ۇەۇ-لاردى مەملەكەتتىك قولداۋ باعدارلا­ما­لارى بولعانىمەن, مەملەكەتتىك ورگاندار بۇل تۋرالى كوپ بىلە بەرمەيتىن. 2006 جىلدان باستاپ, ۇەۇ جەتەك­شى­لەرى مەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك ورگان­دارى جەتەكشىلەرىنىڭ باسىن قوسىپ سەمينارلار, ءدوڭ­گە­لەك ۇستەلدەر ءوت­كىزە باستا­دىق. تەك وبلىس كولە­مىن­دە عانا ەمەس اۋدان-اۋىلدىق جەرلەردى ارالاپ, وبلىس تۇرعىن­دارى­مەن كەزدەسۋ ءجۇر­گى­زىپ, ازاماتتىق قوعامدى دامى­تۋ­دىڭ ءمان-ماق­سا­تى­ن ءتۇسىندىرۋ جۇ­مىس­تارىن جۇرگىزدىك. وسى كە­زەڭ­دە وبلىستىق ىشكى ساياسات باس­قارماسىنىڭ ۇەۇ-لاردى قولداۋ باعى­تىن­دا مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىسى ەسەبىنەن ءۇشىنشى سەكتورعا بيۋدجەتتەن قارجى ءبولىنۋى از دا بولسا قوعامدىق بىرلەستىك­تەر­دىڭ بەلسەندىلىگىن ارت­تىرۋعا كومەگىن تيگىزدى. ناقتى جوبا­لار­دى جۇزەگە اسى­راتىن, الەۋمەتتىك تاپسىر­ما­لاردى ورىنداي­تىن ۇەۇ-لار سانى مولايا باس­تادى. ۇرىمتال تۇستى پاي­دالانىپ, ءتۇرلى الەۋ­مەت­تىك ماسەلەلەر بويىن­شا ءدوڭ­گەلەك ۇستەلدەر وتكىزۋ­دى جيىلەتە تۇستىك. جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك تاراپىنان دا تەك تۇسىنىستىك قانا ەمەس, پىكىرلەس سەرىكتەستەر دەڭ­گە­يى­نە جەتتىك. وبلىستاعى ءار باعىتتاعى ۇەۇ-نىڭ دا جۇمىسى جاندانىپ, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ كوش­باسشى تۇلعالارى قالىپتاستى. بيلىكپەن, بيزنەسپەن بىرلەسىپ, اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ءبارى­نىڭ ناتيجەسىن ءبىز بۇگىن كورىپ تە وتىرمىز. قازىر تەك وبلىستىق ەمەس, اۋدان -اۋىلدىق جەرگىلىكتى بيلىكپەن ىنتىماقتاسا وتىرىپ, الەۋمەتتىك ماسەلە­لەر­دى شەشۋ جولدارىن ىزدەستىرىپ, ورتاعا سالىپ تال­قىلاپ, وڭتايلى تۇستارىن وبلىس اكىمدىگىنە ۇسىنۋ تاجىريبەسى قالىپتاستى. قوعامدىق بىرلەستىكتەر وبلىسىمىزدىڭ اۋدان ورتالىقتارىندا عانا ەمەس, اۋىلدارىندا بوي كوتەرە باستادى. ولار ايماقتىڭ قوعامدىق ساياسي ومىرىنە بەلسەنە ارالاسۋدا. بۇگىن­دە «مۇنايلى اۋداندىق ازاماتتىق باستاما» قو­عام­دىق بىرلەستىگى اۋداننىڭ شيرىققان الەۋمەتتىك ماسەلەلەرى كەزەڭدەرىندە بيلىك پەن حالىق ارا­سىن­داعى دانەكەرلىك قىزمەتىن ويداعىداي اتقارسا, «ماڭ­عىستاۋ اۋداندىق ازاماتتىق باستاما» قوعام­دىق بىرلەستىگىنىڭ جاستار ماسەلەسى جانە ازامات­تار­دىڭ بەلسەندىلىگىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى ىستەرى ۇلكەن ونەگە بولىپ وتىر. «تۇپقاراعان اۋداندىق ازاماتتىق باستاما» قوعامدىق بىرلەستىگى «سا­لا­ماتتى قازاقستان» باعدارلاماسىنىڭ جۇزەگە اسى­رى­لۋى­نا ۇلەس قوسسا, «قاراقيا اۋداندىق ازامات­تىق باستاما» قوعامدىق بىرلەستىگى سىبايلاس جەم­قور­لىقتىڭ الدىن الۋ باعىتىنداعى ءىس-شارا­لارى­نا جاستاردى, اۋىل تۇرعىندارىن تارتىپ, ۇگىت-نا­سيحات جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە. «جاڭاوزەن قالا­لىق ازاماتتىق باستاما» قوعامدىق بىرلەستىگى 2010 جىل­دان بەرى 15-تەن استام ءار سالاداعى ۇەۇ اشىلۋى­نا ىقپال ەتىپ, ازاماتتىق قوعام ينس­تي­تۋت­تارىنىڭ كەڭ قانات جايۋىنا قولداۋ كورسەتتى. «بەي­نەۋ اۋدانىنىڭ ازاماتتىق باستاماسى» قوعام­دىق بىرلەستىگى دە ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدى­عىن­دا مادەني شارالاردا بەلسەندىلىك تانىتۋدا. قوعام بولعان سوڭ قايشىلىقسىز بولمايدى, ايماعىمىزدىڭ جەتىستىگى دە, وتكىر وزەكتى ماسە­لە­سى دە بار. ءبارى ءبىر كۇندە شەشىمىن تاپپاي­تىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى, ءاربىر ازامات قوعام ومىرىنە ارالا­­سىپ, جاۋاپكەرشىلىكتى بىرگە سەزىنۋ قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن. جاقسىگۇل ماحانبەتوۆا, «ماڭعىستاۋ وبلىستىق ازاماتتىق اليانس» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى. اقتاۋ.