ومىرگە قۇشتارلىق العا باستايدى

ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىنداعى ءولارا شاقتا ءمۇم­كىن­دىگى شەكتەۋلى جاندار تۇگىلى قول-اياعى ساۋ ادام­داردىڭ ءوزى سەڭ سوق­قان­داي ءارى-ءسارى كۇي كەشكەنى راس. اركىم ءوز كۇنىن ءوزى كورۋ ءۇشىن الا دوربا ارقالاپ, الا شاپقىن بولعان كەز ەدى ول. تاع­دىر­دىڭ جازۋى­مەن ومىرتقا جارا­قاتىنان سال بولىپ قالعان مەن ءوزىم سياقتى كوپ­تەگەن مۇگەدەك جاندارمەن تانىس­تىم. شىندىعىندا, باستاپ­قىدا مۇن­داي تاعدىردىڭ قاتال سىنىنا ءۇي­رە­نىپ كەتە الماسپىن دەپ ويلاي­تىن­­مىن. مەم­لەكەتتىڭ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار الدىنداعى مىندەتتەرى مەن ولار­دىڭ قۇقىقتارى ءسوز بولۋى دا مۇمكىن ەمەس ەدى سول ۋاقىتتا, ەگەمەن ەلىمىز اياعىنان ەندى-ەندى تۇرىپ جاتقان بولاتىن. ءىس ناتيجەسى باس­تا­ماشىلدىق پەن بەلسەندىلىگىڭە تاۋەلدى مەكتەپتەن تىس جانە مادەنيەت مەكەمەلەرىندە جۇمىس ىستەگەن تاجىريبەمە سۇيەنىپ, وسى ءبىر كۇر­دەلى كەزەڭدە ءبىر توپ پىكىرلەس ادامدارمەن قوعامدىق ۇيىم قۇردىق. ءسويتىپ, سول كەزدەگى مۇعالجار اۋدا­نىنىڭ ورتالىعى وكتيابر (قازىر قاندىاعاش) قالا­سىندا قاراۋسىز قالعان گاراجدى حان سارايىنداي ەتىپ جاراق­تان­دى­رىپ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار اراسىندا جاڭا­جىل­دىق بال وتكىزدىك. اقتوبەدەن ارنايى وركەستر شاقىرتتىق. ەلۋ بالا مەن ولاردىڭ اتا-انالارىنىڭ جۇزدەرىندە قۋانىش لەبى وينادى, ءبىر ءسات مۇگە­دەك­تىكتەرىن ۇمىتقانداي بولدى. بۇل ارينە, قوعامنىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ ءوز دەمالىسىن وزدەرى وتكىزە الاتىنىن دالەلدەگەن العاشقى الەۋمەتتىك شارا بولدى. ودان كەيىن دە بىرنەشە الەۋمەتتىك ماڭىزدى شارالار جۇزەگە اسى­رىلدى. ارينە, قاسىمدا مەنى قولدايتىن ازاماتتار كوپ بولدى. كەيىن وبلىس ورتالىعىنا قونىس اۋداردىم. مۇن­دا كەلىسىمەن الەۋمەتتىك باعىتتاعى «اقتوبە قالا­سىنداعى سال اۋرۋلارىنا شالدىققان ازامات­تاردى قورعاۋ» قوعامدىق بىرلەستىگى دۇنيەگە كەلدى, 1999 جىلى زاڭدى تىركەلدى. بىرلەستىكتى قۇرۋداعى ماقسات قوعامنىڭ نازارىن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ پروبلەمالارىنا اۋدارۋ بولاتىن. ءوز باستاما­مىز­بەن ونداعان الەۋمەتتىك جوبالار مەن باعدار­لا­ما­لار­دى جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, جۇزدەگەن ادامداردىڭ تۇرمىسىن جاقسارتۋعا, ءوز ىستەرىن اشۋعا كومەكتەس­تىك. قامكوڭىل جانداردىڭ ومىرگە دەگەن ىنتىزار­لى­عىن ارتتىردىق. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى قىز-كەلى­ن­شەك­تەر اراسىندا «قولارباداعى ارۋلار» بايقاۋىن, ءمۇ­گە­دەك بالالار اراسىندا «سينيايا پتيتسا» سۋرەت كون­كۋرسىن وتكىزۋ جانە باسقا ىرگەلى شارالاردى ۇيىم­داس­تىرۋ ولاردىڭ وزدەرىن قوعامنىڭ تولىق­قاندى مۇشەسى رەتىندە سەزىنۋىنە ىقپال ەتىپ قانا قويماي, ەرتەڭگى كۇنگە دەگەن سەنىمدەرىن نىعايتا ءتۇستى. ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ جۇمىسىنىڭ ناقتى ناتيجەسى سول ماقساتتى توپتاردىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتۋمەن, ولاردىڭ مۇڭ-مۇقتاجىنا كوزقاراسىمەن با­عا­لانادى دەپ ەسەپتەيمىن. قازىر وتكەن جول­دارى­مىزدى تال­داي كەلە, مۇگەدەكتەردىڭ مۇددەسىن قور­عاۋ­دا قان­شا­لىقتى العا كەتكەنىمىزدى اڭعارامىن. ءار دەڭگەيدەگى ۇيىم­دار الدىندا كەدەيلەردىڭ, اۋرۋلار­دىڭ, از قام­تىلعانداردىڭ ماسەلەلەرىن اشىق ايتۋعا قول جەتكىزدىك. مۇگەدەك جاندارعا دەگەن مەملەكەتتىڭ مىندەتتەمەسى – الەۋمەتتىك كەپىلدىگى اناعۇرلىم ارتتى, ساپالىق تۇر­عىدا جاقساردى. بۇل بارىنەن بۇرىن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا بەرىلەتىن بارلىق جاردەماقىلار مەن زەينەتاقى, ءارتۇرلى وتەماقىلىق قار­جى­لار مەن تولەمدەر, جەكە كومەك­شى ءبولۋ, گيگيەنالىق زاتتارمەن قامتا­ما­سىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. ەڭ باستىسى, اقتو­بە قالاسىندا قولارباداعى مۇگە­دەك­تەر ءۇشىن ىڭعايلى كوپ قابات­تى تۇرعىن ءۇي سالۋ قولعا الىندى. قازىر­دىڭ وزىندە وسىنداي ەكى ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ, كوپتەگەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتار تەگىن باسپانالى بول­دى. بۇل ۇيلەردە قولاربامەن كىرۋ ءۇشىن پاندۋس جا­سال­عان, سىيىمدىلىعى ۇلكەن ليفت ورناتىلعان. پاتەر­لەردىڭ بولمەلەرى دە, بالكوندارى دا كەڭ, قولاربامەن قوزعالۋعا قولايلى. سونداي-اق, تومەنگى قاباتتارىندا مۇگە­دەكتەر ءۇشىن ءارتۇرلى شەبەرحانالار مەن شاعىن تسەحتەر ۇيىمداستىرىپ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ دا جارىمجان جاندارعا ۇلكەن قولداۋ-كومەك بولۋدا. بۇل باستاما الدا دا جالعاسىن تابادى. قازىر ءبىزدىڭ ۇيىمدا 1200 ەڭبەك جاسىنداعى قىز-كەلىنشەكتەر مەن ازا­ماتتار ەسەپتە تۇرا­دى. ولار­دىڭ ەشقاي­سى­سى دا تەك جاردەماقى الۋ­شى بول­عىسى كەلمەيدى. ولار وزدەرىنىڭ كوڭىل تۇكپى­رىن­دەگى ارما­نىن ءجۇ­زەگە اسىرىپ, ءوز ءمۇم­كىن­دىكتەرىن كورسەتۋگە ىن­تالى. مۇنى ءارتۇرلى قوعامدىق بىرلەستىكتەرگە مۇشە بولىپ, قالا­نىڭ قوعامدىق ومىرىنە بەلسەنە قاتىسۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرۋعا بولاتىنىن دا ءتۇسى­نە­دى. ءبىز بۇعان قول جەتكىزدىك دەپ ايتۋعا ابدەن بولادى. قازىر مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ايەلدەر دۇنيەگە ءسابي اكەلۋدە, ونداعان جاستار سپورتتىڭ ءار ءتۇر­لەرى­نەن چەمپيون بولۋدا, كوپتەگەن مۇگەدەك جاندار وزدەرى قالاعان ماماندىق بويىنشا جوعارى ءبىلىم الۋعا تالاپتانۋدا, ال, بىرقاتارى ءوز ىستەرىن اشىپ, كاسىپكەرلىكپەن ششۇ­عىل­دانۋدا.ۇكىمەت الەۋ­مەت­تىك ماسەلەلەردى شەشۋدە ۇكى­مەتتىك ەمەس سەكتورمەن ارىپتەستىك قاتىناس ورناتۋ­عا بارىنشا قولداۋ-كومەك كورسەتۋدە. سوندىقتان ۇكى­مەت­تىك ەمەس ۇيىم­دار تۇرعىندارعا الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋدە تيىمدىلىككە قول جەتكىزۋدە. ءبىزدىڭ بىرلەستىككە ومىردە قيىندىققا تاپ بولعان ءاربىر ادام جولىعا الادى. مۇندا الەۋمەتتىك جەدەل كومەك جۇمىس ىستەيدى. بىرلەستىكتەن تەگىن ازىق-ت ۇلىك, كيىم الۋعا بولادى, ءارتۇرلى قۇجاتتار تول­تى­رۋعا ءجار­دەم بەرىلەدى. بۇعان جاعدايىنىڭ اۋىر­لى­عىن دالەل­دەيتىن قاپتاعان قاعاز تولتىرۋدىڭ دا قاجەتى شامالى. بىرلەستىكتە قولاربادا وتىرا­تىن­دار ءۇشىن ارناۋلى شاعىن تاكسي قىزمەتى دە ۇسى­نى­لادى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ تۇرمىسىن جەڭىلدەتۋ, كەزدەسكەن قيىندىقتارىن جەڭۋگە باعىت­تالعان كوپتەگەن شارۋالار جاسالۋدا. سوندىقتان دا مۇندا ءوزارا تۇسىنىستىك, قايناعان تىرلىك بار. وسىنداي يگى ىستەرگە ۇيىتقى بولۋدىڭ ناتيجەسى بولار بالكىم, بىرلەستىك وتكەن جىلى «جىلدىڭ ۇزدىك ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمى» اتا­عى­نا يە بولدى. بۇل ءبىزدى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جان­دار­دىڭ پروبلەماسىنا باعىتتالعان جۇمىسىمىزدا جاڭا جەتىستىكتەرگە جىگەرلەندىرەدى. قۇرالاي بايمەنوۆا, «اقتوبە قالاسىنداعى سال اۋرۋلارىنا شالدىققان ازاماتتاردى قورعاۋ» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ءتورايىمى. اقتوبە وبلىسى.