پرەزيدەنت • 06 ناۋرىز, 2018

گ. ابدىقالىقوۆا: الەۋمەتتىك بىرلىك – ۇلت باقۋاتتىلىعىنىڭ نەگىزى

1305 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

وسىدان ەكى ايعا جۋىق ۋاقىت بۇرىن ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ حالىققا ارناعان ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى جولداۋىندا مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك شىعىستارىن ارتتىرۋدى تاپسىردى. قازىرگى جاھاندىق ەكونوميكاداعى داعدارىس كەزەڭىنە قاراماستان, مەملەكەتتىك ورگاندار الدىنا وسىنداي مىندەت قويىلعان ەدى. ەسكە سالا كەتەيىك, رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت شىعىستارى 2018 جىلى 12% ءوسىپ, 4,1 ترلن تەڭگەدەن اسىپ ءتۇستى.

گ. ابدىقالىقوۆا: الەۋمەتتىك بىرلىك – ۇلت باقۋاتتىلىعىنىڭ نەگىزى

بيىل الەمدە قىس ادەتتەگىدەن قاتتى بولدى. جەر-جەردە قۇلاق ەستىپ, كوز كورمەگەن تابيعي انوماليالار بايقالدى. ماسەلەن, ساحا­رادا سوڭعى 37 جىل ىشىندە ءۇشىن­شى رەت قانا قار جاۋسا, نەا­پولدا 1956 جىلدان بەرى ءبىرىن­شى رەت قار تۇسكەن. اۋا تەمپەرا­تۋراسى پولشادا مينۋس 30 گرا­دۋسقا جەتىپ, ءتورت ايدا قازىرگە دەيىن 63 ادام سۋىقتان ءۇسىپ ول­گەن. ءبىزدىڭ ەلدە دە ەداۋىر سۋىق بول­عانى بەلگىلى.

الايدا ءومىر ۇسكىرىك ايازى­نان سوڭ جىلىمىق كۇندەر كەلە­تىندىگىمەن كەرەمەت قوي. كورىپ وتىر­مىز, شۋاقتى كوكتەم قازىر كۇن وتكەن سايىن كۇش الىپ كەلە­دى. ەل-جۇرتتىڭ كوڭىلىندە جاڭا ۇمىتتەر بۇرشىك جارىپ, اياۋلى ارماندار ويانا باستادى.

ناۋرىز ايى قازاقستان ءۇشىن تەك كۇنتىزبەلىك كوكتەم ماۋ­سىمىنىڭ باستالاتىن­دىعىمەن عانا ەمەس, تۇركى جانە پارسى تىل­دەس ەلدەر حالقىنىڭ جاڭا جى­لى – ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىنىڭ لەبى سەزىلە باستايتىندىعىمەن دە ەرەكشە.

مەملەكەت باسشىسى كەشە ۇسىنعان «پرەزيدەنتتىڭ الەۋ­مەتتىك بەس باستاماسى» بارلىق قازاق­ستاندىقتارعا تاماشا تارتۋ بولدى. ەلباسىمىز بۇعان دا قاشانداعىداي بارىنشا ادال­دىق تۇرعىسىنان كەلىپ, ايتارىن ايقىن جەتكىزدى – ول بۇل قا­دامعا جۇيەلى دايىندالىپ, ورايلى ءساتى تۋعاندا ءوز شەشىمىن جاريا ەتىپ وتىر. اتالعان باستامالار وتە وزەكتى ەدى, ول تۋرالى قوعامىمىزدا ۇنەمى اڭگىمە بولىپ جۇرگەن. پرەزيدەنت مۇنى ءبىلدى, بىراق قۇرعاق ۋادە بەرۋ ونىڭ ادەتىندە جوق ەكەنى بارشاعا بەلگىلى.

ادام ءۇشىن ەڭ باستىسى, ءسوز جوق, باسىندا باسپاناسىنىڭ بولۋى. كەز كەلگەن مەملەكەت ءوز ازاماتتارىن پاتەرمەن قامتاما­سىز ەتۋدى قالايدى, بىراق بۇعان ءبارى­نىڭ بىردەي شاماسى كەلە بەر­مەيدى. بۇگىندە ەلىمىزدە 4 ملن-نان استام وتباسى بار. ەندى سو­لاردىڭ بارلىعىنا تىڭ مۇمكىن­دىك تۋىپ وتىر. ول ءۇشىن «7 – 20 – 25» اتتى پرەزيدەنتتىك باعدار­لاما جۇزەگە اسىرىلماق. باعدار­لاماعا سايكەس, جۇمىس ىستەيتىن ادامدارعا 7% مولشەرلەمە بويىن­شا 25 جىلعا يپوتەكالىق نەسيە بەرىلەتىن بولادى, بۇل رەتتە باستاپقى سالىم مولشەرى باس­پا­نانىڭ جالپى قۇنىنىڭ 20%-ىنان اسپايدى.

قازىرگى تاڭدا الەم مۇلدەم جانە تۇبەگەيلى وزگەردى. ۋتو­پيا­لىق يدەولوگيا اتاۋلى تاريحتىڭ تەزىنەن وتە الماي, ك ۇلى كوككە ۇشتى. ومىردە تەگىن ەشتەڭە جوق – مۇنى بۇگىندە جەر بەتىندەگى ار­كىم-اق بىلەدى.

سوندىقتان باسپانالى بول­عىڭ كەلسە, ونى ساتىپ الۋ كەرەك. ال ول ءۇشىن جاقسى جالاقىڭ بولۋى قاجەت. پرەزيدەنت سالىس­تىرمالى تۇردە تومەن ەڭبەكاقى الا­تىن قازاقستاندىقتاردىڭ جاعدايىن ويلاپ, 2019 جىلعى 1 قاڭ­تاردان باستاپ ولاردىڭ تابىس سالىعىن 10 ەسە – 1%-عا دەيىن ازايتۋدى ۇسىندى! وعان قوسا ۇنەمدەلگەن قاراجاتتى ولاردىڭ جالاقىسىنا قوسۋ قاراستىرىلىپ وتىر. دەمەك, بۇل شارا بارلىق جالدامالى ەڭبەككەرلەردىڭ ەڭ كەمى ۇشتەن بىرىنە – 2 ملن-نان استام ادامنىڭ تۇرمىسىنا اسەر ەتپەك. ناعىز حالىق قامىن كوزدەگەن ساياسات دەپ وسىنى ايتۋعا بولار!

كىرىسىڭ مول بولۋى ءۇشىن, ارينە, بىلىكتىلىگىڭ جوعارى بولۋى كەرەك. بۇل ورايدا, ءسوز جوق, جو­عارى ءبىلىم الۋ – جاھاندىق ءۇردىس. جوعارى بىلىكتى ماماندارسىز ءححى عاسىرداعى وزىق 30 ەل قاتارىنا قوسىلۋ مۇمكىن ەمەس.

سوندىقتان دا مەملەكەت باس­شىسى جوعارى بىلىمگە قول­جەتىمدىلىكتى جانە ونىڭ ساپاسىن, ارتتىرۋ مىندەتىن قويدى. دە­رەكتەرگە سۇيەنسەك, بۇگىندە ەلى­مىزدە 17 مەن 29 جاس ارالىعىن­دا­عى جاستار سانى 3,5 ملن-نان اسادى, سونىڭ تەك 15%-ى عانا وقىپ جاتىر. بۇل ولقىلىقتى تۇزەتۋ ءۇشىن قوسىمشا تاعى 20 مىڭ گرانت ءبولىپ, ونىڭ جالپى سانىن 2018/19 وقۋ جىلىنان باستاپ 74 مىڭعا جەتكىزۋ ۇسىنىلۋدا.

قايدا تۇراتىنىن, قاي اقشاعا پاتەر جالدايتىنىن بىلمەي­تىن, ۇنەمى سونى ويلاپ جۇرەتىن ستۋدەنتتەر يندۋستريا 4.0 ەلەمەنت­­تەرىن ومىرىمىزگە كەڭىنەن ەنگىزۋ ءىسىن جۇزەگە اسىرا المايدى. سون­­دىقتان پرەزيدەنت تالانتتى جاس­تارىمىزعا شىنايى اكەلىك قام­قورلىعىن كورسەتىپ, 2022 جىل­دىڭ سوڭىنا دەيىن 75 مىڭ ورىن­نان كەم ەمەس زاماناۋي جا­تاق­­حانالار سالۋ جونىندە مىن­دەت قويىپ وتىر. ءبىزدىڭ بولا­شا­­عىمىز – ءبىزدىڭ جاستارىمىز!

نارىقتىق ەكونوميكانىڭ نەگىزى – كاسىپكەرلىك ەكەنى ءمالىم. ەگەر ۇلكەن وزەن كىشكەنتاي جىل­عادان باستالادى دەسەك, شاعىن بيزنەس – شاعىن نەسيە بەرۋدەن باس­تاۋ الادى دەپ تۇجىرۋعا بولادى. مەملەكەتتىڭ بۇگىنگى باستى مىندەتىنىڭ ءبىرى – جاپپاي كاسىپ­كەرلىكتى دامىتۋ.

دەرەكتەر بويىنشا, بيىلعى قاڭتار ايىندا ەلدە ءوز-ءوزىن جۇ­مىسپەن قامتىعاندار – 2 ملن-نان, جۇمىسسىزدار سانى 440 مىڭنان اسا ادام بولىپتى. شا­عىن نەسيە بەرۋدى 2018 جى­لى 14 مىڭ ادامدى قامتي وتى­رىپ, بىل­تىرعىدان ەكى ەسە دەڭگەي­گە, 62 ملرد تەڭگەگە دەيىن كوبەي­تۋ تۋرالى شەشىم – ەڭ الدى­مەن ەل حالقىنىڭ 42%-نان اسا­تىن اۋىل تۇرعىندارىنا دەگەن قام­قور­لىقتىڭ كورىنىسى. اۋىل – ەلى­مىز­دىڭ جان-جۇرەگى, ول كۇندەلىكتى جانا­شىرلىققا ءزارۋ!

بيىل ءبىز ايرىقشا مەرەيتوي – استانانىڭ 20 جىلدىعىن اتاپ وتەمىز. استانا – قازاقستاننىڭ قۋاتتى قوزعاۋشى كۇشى, تاۋەل­سىزدىكتىڭ كيەلى تۇمارى. جىل وتكەن سايىن ءبىزدىڭ سانىمىز دا, ساپامىز دا ارتىپ كەلەدى, بۇل ءبارىمىزدى قۋانتادى. الايدا پروگ­رەستى دە كىدىرتەتىن كەدەرگىلەر, ارينە, كەزدەسپەي تۇرمايدى. سو­­نىڭ ءبىرى – ەكولوگيانىڭ ناشار­لاۋى. سوندىقتان ەلدە 2,7 ملن ادامنىڭ ومىرىنە اسەرىن تيگىزەتىن گازداندىرۋ ءىسىن ودان ءارى جال­عاس­تىرۋ جونىندەگى شەشىم – بۇگىن­دە شارىقتاپ 18,1 ملن-نان اسقان حالىقتى ساقتاۋعا, كوبەيتە تۇسۋ­گە جانە تۇرمىسىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان قادام.

«پرەزيدەنتتىڭ الەۋمەتتىك بەس باستاماسى» – الەۋمەتتىك جاڭ­­عىرۋ جولىندا بەس ساۋساقتاي جۇ­مىل­عان بولات جۇدىرىقتىڭ وزىند­ىك ءبىر قۋاتتى سەرپىنى. ال ادامي كاپيتال – ونىڭ شەشۋشى نەگىزى.

جوبا ءىس جۇزىندە بارلىق قا­زاق­ستاندىقتاردى قامتىپ, ولار­دىڭ اسىل ارماندارىنا جول اشىپ بەرەدى.

وسىناۋ وزەكتى پرەزيدەنتتىك باس­­تامالار ۇلتتىڭ باقۋات­تىلى­عىنىڭ نەگىزى بولىپ تابىلاتىن الەۋمەتتىك بىرلىكتى نىعايتۋعا باعىتتالىپ وتىر.

ءبىز وعان مىندەتتى تۇردە قول جەت­كىزەمىز, ويتكەنى حالىقتىڭ ەرتەڭگى كۇنگە بەرىك سەنىممەن قا­راۋى ءۇشىن تىنباي ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان, ەڭبەك ەتە بەرەتىن ءبىزدىڭ ەلباسىمىز بار!

گۇلشارا ابدىقالىقوۆا,

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

عارىشتاعى قىزاناق

قوعام • كەشە