ادەبيەت • 02 ناۋرىز, 2018

ءانۋار تاراق. كوركەم سوزگە جۇيرىك از

1420 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا اۋدارما ءىسى ماماندىعىمەن ءبىلىم الىپ جاتقان ستۋدەنتتەر قالىپتى جۇيە بولماعاننان كەيىن, جالپى پروزا, پوەزيا, دراما جانرلارىن اۋدارۋ ساباقتارى مەن سينحروندى, تەحنيكالىق اۋدارما پاندەرىن دە وقيدى.  

 

كوركەم اۋدارما ساباعىندا نەگىزىنەن دارىستەردەن گورى, ستۋدەنتتىڭ ءوز بەتىمەن جۇمىس ىستەۋىنە كوڭىل بولەمىز. العاشىندا شاعىن ماتىندەرمەن جۇمىس ىستەيدى. كوركەم اۋدارما قيىن. وعان اۋدارما ساتىلارىنا توسەلىپ بارىپ, كەلەدى. كەيدە ءوز قالاۋىمىزبەن, كەيدە وز­دەرى شاعىن اڭگىمەلەردىڭ اۋدارماسىن جاساپ اكەلەدى. مارك تۆەننىڭ, گەنريدىڭ شاعىن اڭگىمەلەرى اۋدارماعا العاشقى قادام جاساۋعا وتە ىڭعايلى. ناتيجەسى جامان ەمەس, جالعىز ءتارجىمالاپ قويماي, اۋدارمانى تالداۋمەن اينالىسادى. سوڭعى كەزەڭدە قازاق ەلىندە اۋدى­­رىلعان شىعارمالاردى سالىستىرىپ, تال­قىلاپ ءجۇرمىز. اۋدارما قالاي جاسالدى, ار­تىق­شىلىعى, كەمشىلىگى نەدە دەگەن سۇراق­تارعا ىزدەنۋشىلەر جاۋاپ تابۋعا تىرىسادى. بۇنىڭ ءوزى اۋدارماشىنىڭ كوزقاراسىن, سوزگە قارىم-قاتىناسىن قالىپتاستىراتىن پروتسەسس. ستۋدەنتتەردىڭ اۋدارعان اڭگىمەلەرى «جۇلدىز» جۋر­نالىندا, «قازاق ادەبيەتىن» گازەتىندە جارىق كوردى. گۇلشات ءتۇسىپوۆا دەگەن تۇلەگىمىز وسكار ۋايلد پەن ەدگار پونىڭ اڭگىمەلەرىن اۋدارعان, «اۋدار­ما» باسپاسىنان كىتاپ بولىپ شىقتى. ءوزىمىز «بايشەشەك» دەگەن ستۋدەنتتەردىڭ اۋدارما كىتابىن شىعاردىق. وعان ەڭ جاقسى دەگەن اۋدارمالاردى ەنگىزدىك. بۇل – ستۋدەنتتەردى ىنتالاندىرۋ. 

ستۋدەنتتەردىڭ ءبارى بىردەي كوركەم اۋدار­ماعا بەيىم بولا بەرمەيدى. وزدەرى ىرىك­تەلىپ شىعادى. اۋدارما جاساعاندا ءۇش ءتىلدى پايدالانامىز. سالىستىرامىز. قازىر شىعار­مالار­دى اعىلشىن تىلىنە اۋدارۋ كەرەك. ورىس­شاعا اۋدارماي, بىردەن اعىلشىن تىلىنە. ويتكەنى ۋاقىت تالابى سولاي.
اۋدارمانى رەداكتسيالاۋ دەگەن ساباق بار. قازىر كوپ كىتاپتار كەمشىلىكپەن شىعىپ جاتىر. رەداكتورى جوق. ءبىزدىڭ باسپالاردا قالاي ەكەنىن بىلمەيمىن, بىراق شەتەلدەردە اۋدارما رەداكتورى دەگەن قالىپتاسقان ماماندىق بار. الدىمەن كىتاپتى شىعارماي تۇرىپ, اۋدارمانىڭ ساپالى, ساپاسىز ەكەنىن انىقتايدى. ءبىز شەتەلدىڭ ءبىر جا­زۋشىسىن اۋدارساق, اۋداردىق دەپ ۇلكەن ماق­تانىشپەن ايتامىز. بىراق تاجىربيەلى ماماندار سىناسا, تالقانى شىعادى. ويتكەنى اۋدارما سى­نى, اۋدار­ما تالقىسى جوق. قازىر ستۋدەنتەردى وقىت­­قاندا وسى تالداۋعا, سىنعا كوڭىل ءبولىپ وتىرمىز.

بۇرىن وقۋ قۇرالى از بولاتىن, قازىر كو­بەيىپ كەلەدى. العاشىندا بار-جوعى ەكى-ءۇش-اق كىتاپ بار ەدى. قازىر اۋدارما تەورياسىنان ون شاقتى وقۋلىق بار. الەم ادەبيەتى جانە كور­كەم اۋدارما, اۋدارما پراكتيكاسى, ءارتۇرلى اۋدار­­مانىڭ تۇرلەرىنە بايلانىستى كىتاپتار جەت­­كىلىكتى. جاڭ­عارا دادەباەۆ, تەمىرعالي ەسەم­­بەك سياقتى عالىم­دارىمىزدىڭ ەڭبەكتەرى بار. بىراق ءالى دە كوپ وقۋلىقتار جازىلا بەرۋ كەرەك. 

ءانۋار تاراق, 
ءال-فارابي اتىنداعى 
قازۇۋ-دىڭ پروفەسسورى

سوڭعى جاڭالىقتار