مەديتسينا • 02 ناۋرىز, 2018

حات قورجىن

670 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

وقىرمان...

حات قورجىن

...وي قوزعايدى

اتىن وزگەرتتىك, زاتىن قايتەمىز؟

قازاق ءباسپاسوزىنىڭ قارا شاڭىراعى – «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە «قازاقستان» (ازىرشە وسىلاي جازايىق, سەبەبى ءبىزدىڭ قولدانىستاعى كومپيۋتەردە لاتىن تاڭباسى جوق) كورپوراتسياسىنا قاراستى ارنالاردىڭ اتاۋلارى وزگەرگەنى تۋرالى حابار شىقتى.

 القيسسا, اتىن وزگەرتتىك, ەندى زاتىن قايتەمىز؟ سەبەبى تەلەارنالار­دىڭ قايسىسىن اشپايىق, كورەتىنىمىز جىلداپ بىتپەيتىن سەريالدار, اتىس-شابىس, ءولىم-ءجىتىم, تابيعي اپات, قۇلاعان ۇشاق, ءبىر سوزبەن ايتقاندا –  جان شوشىرلىق كورىنىستەر. قازىر ەلىمىزدىڭ جاسوسپىرىمدەرى اراسىندا نەشە ءتۇرلى قىلمىس ءورشىپ تۇرسا, ونىڭ بەلگىلى ءبىر مولشەرلىك پايىزىنىڭ وسۋىنە ەلىمىزدىڭ تەلەارنالارىنىڭ دا ۇلەس قوسىپ وتىرعانىنا ەشقانداي كۇمان جوق. ول جونىندە بەلگىلى قوعام قايراتكەرى, جازۋشى قالي سارسەنباي دا اشىنا ايتقان ەكەن. 

«ايتا ايتا التايدى, ءانشى اپاي قارتايدى»  دەگەندەي, بۇل ايتىلماي جۇرگەن ماسەلە ەمەس. ەگەر ەلباسىمىزدىڭ باعدارلامالىق ماقالاسىندا ايتىلعان رۋحاني كەمەلدىلىككە قول جەتكىزۋ كەرەك دەسەك, وندا بارلىق تەلەارنالارىمىز دا باعىت-باعدارىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋ كەرەك. 

زاكاريا سيسەنعالي,

قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى

باتىس قازاقستان وبلىسى,
جاڭاقالا اۋدانى

 

...ماقتان تۇتادى

شالقار – شاتتىق مەكەنىم

شۇعىلالى اتىمەن تانىمال اقتوبە وبلىسىنداعى ۇلكەن اۋدان­دار­دىڭ ءبىرى – شالقار كەڭ جازىق, بۇيرات قۇم, ءمولدىر كولىمەن ەرەكشە. بابالارىمىز اڭساپ وتكەن ەگەمەندىككە قول جەتكىزگەن ۋاقىت ىشىندە شالقار اۋدانى دا وركەندەدى, وزگەردى. بەينەۋ-جەزقازعان تەمىر جولى حالقىمىزدىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنىڭ ودان ءارى كوتەرىلۋىنە, جاڭا بەكەتتەردىڭ سالىنا باستاۋىنا يگىلىگىن تيگىزىپ جاتىر. تەمىرجولشى ماماندىعىن العان جاستارىمىزدىڭ جاڭا بەكەتتەرگە ۇلكەن ماقساتپەن جۇمىسقا ورنالاسۋى – حالىقتىڭ قۋانىشى. سونىمەن بىرگە حالىققا قىزمەت كورسەتەتىن جاڭا ۇلگىدەگى ەمحانا, اۋرۋحانا, مەكتەپتەر, قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرى, مەيرامحانالار, ساۋدا, باسقا دا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى ءار اۋىلدا جانە قالا ورتالىعىندا جىل سايىن بوي كوتەرىپ كەلەدى. اۋىلدىڭ اجارى ءتورت ت ۇلىك مال, جايقالعان ەگىس بولسا, بۇل كاسىپتى دە كاسىپكەرلەرىمىز ىڭعايىن كەلتىرىپ شارۋاسىن شالقىتىپ وتىر. 

ءوز ەلىن, ءوز ءتىلىن, ءوز تاريحىن تەرەڭ بىلەتىن ءبىلىمدى دە, بىلىكتى جاستارىمىزدىڭ الەمدى ارالاپ ءوز مۇمكىنشىلىكتەرىن كورسەتىپ جان-جاقتى ابىرويلى قىزمەت ەتىپ جۇرگەنى ءار مەكتەپتىڭ جەتىستىگى, ءار ۇستازدىڭ ماقتانىشى. شالقار قالاسىنداعى №6 ورتا مەكتەپ-ينتەرناتى – ءبىلىم ايدىنىندا ءوز سارا جولىن قالىپتاستىرعانىنا 30 جىل عانا ۋاقىت وتكەن مەكتەپ بولسا دا ماقتان ەتەر شاكىرتتەرىمىز جەتكەن جەتىستىكتەر كوپ. بىلىمگە قۇشتار, ونەرگە بەيىم, ەڭبەككە ادال, سپورتقا شەبەر جاس ۇرپاق شالقار اتىن  ايماققا ايعاق, رەسپۋبليكاعا بەلگىلى, الەمگە ايگىلى ەتەدى.

شولپان مۇقانوۆا

اقتوبە وبلىسى 

 

...اسەرىمەن بولىسەدى

جادىگەرلەر جىگەرلەندىردى

ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىن جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا جانە ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ رۋحاني ادامگەرشىلىگىن, مادەني تاربيەسىن, پاتريوتتىق سەزىمىن ارتتىرۋ ماقساتىندا جامبىل وبلىسى ىشكى ىستەر دەپارتامەنتى باسشىلىعىنىڭ باستاماسىمەن اتالمىش مەكەمە قىزمەتكەرلەرى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۇراجايىنا ەكى اپتالىق ەكسكۋرسياعا باردى.

وتىز مىڭنان استام ەكسپوناتپەن جابدىقتالعان وبلىستىق مۇراجاي – رۋحاني قۇندىلىقتارىمىزدىڭ بىردەن ءبىر ساقتاۋشى قورى ەكەنى بەلگىلى. سوناۋ ساق داۋىرىنەن باستاپ بۇگىنگى زامانعا دەيىنگى تاريح تەرەڭىنەن سىر شەرتەتىن جادىگەرلەردىڭ مۇراجايدا ساقتالۋى  بابا مۇراسىنا ادالدىعىمىزدى دالەلدەيتىندەي. ەل تىنىشتىعى مەن جارقىن بولاشاقتىڭ جولىندا قۇربان بولعان باتىرلارىمىزدىڭ ەستەلىك جازبالارى مەن ەرلىگى ءۇشىن يەلەنگەن ماراپاتتارى دا وسى جەردە كوزدىڭ قاراشىعىنداي قورعاۋعا الىنعان. سونىڭ ءبىرى – 2012 جىلدىڭ قارالى قاراشاسىندا قاندىقول تەرروريستى كەۋدەسىمەن جاۋىپ, ەرلىكپەن قازا تاپقان حالىق قاھارمانى عازيز بايتاسوۆتىڭ ەستەلىك زاتتارى. 

ەلباسىنىڭ باعدارلامالىق ماقالاسى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان ەكسكۋرسياعا وبلىستىق ىشكى ىستەر ورگاندارىنان 1000-عا جۋىق قىزمەتكەر قاتىسىپ, تاريحي جادىگەرلەرمەن تانىسىپ قايتتى. قاتال ءتارتىپ پەن ەرەجەگە باعىنعان  پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىن ءبىر ءسات رۋحاني ورتامەن دە  تانىسۋعا مۇمكىندىك بەرگەن دەپارتامەنت باسشىلىعىنىڭ بۇل يگى باستاماسى بارشاعا   ۇلگى بولارلىق ءىس. 

بوتاكوز باقداۋلەتقىزى,
جامبىل وبلىسى ءىىد ءباسپاسوز قىزمەتكەرى

...پىكىرىن جولدايدى

«بالاپان» بىلدىرلاسىن, مىڭگىرلەمەسىنشى!..

تاڭەرتەڭ «بالاپان» تەلەارناسىن  قاراپ وتىرعان ۇلىم: «اكە, مىنا قىز نە ايتىپ جاتىر؟ ءسوزىن تۇسىنبەدىم. ايتىپ بەرىڭىزشى» – دەپ جانالقىمنان الدى.  قاراسام, «العىر التاۋ» دەگەن باعدارلامانى كورسەتىپ جاتىر ەكەن. كادر سىرتىنداعى ءماتىن. ۇلىمنىڭ ايتقانى راس ەكەن, الگى قىزدىڭ (نە جۋرناليست, نە ديكتور بولۋى مۇمكىن) ءسوزىن ءتۇسىنۋ مۇمكىن ەمەس. ءار ءسوزىن مۇرىنعا سۇيەپ, مىڭگىر-مىڭگىر ەتەدى. شاي ءىشىپ وتىر ەدىم اۋزىمداعى استى جۇتا الماي قالدىم.

«بالام, سەن دە قاي-قايداعىنى سۇرايدى ەكەنسىڭ» – دەدىم انا مۇرىنعا تىعىلىپ شىققان داۋىستان تۇك تۇسىنبەي. كادر سىرتىنداعى ءماتىن از ەمەس, قويدىڭ ىشەگىندەي ۇزاق سويلەم. سونى باسىنان اياعىنا شەيىن مۇرىنمەن مىڭگىرلەپ وتىر, مىڭگىرلەپ وتىر. ەستىگەن مىڭداعان بالاپان قۇلاقتى ەمەس, وقىپ وتىرعان تىلشىگە جانىم اشىدى. «تۇماۋ ءتيىپ قالعان سياقتى عوي» – دەدى جولداسىم. «تۇماۋىن بىلمەيمىن, شايىڭ شاي بولمادى» – دەپ ورنىمنان تۇرىپ كەتتىم.

قۋ شوپپەن اۋىز سۇرتۋگە بولماس, «بالاپاندى» كورىپ, بالالارى­مىزدىڭ ءتىلىنىڭ تۇزەلگەنى راس. بىراق سونداي ءتاتتى ارنانىڭ «مىڭگىرىن» ەستىگىم كەلمەگەن ەدى. باسقا-باسقا, «بالاپان», سەن بىلدىرلاشى, مىڭگىرلەگەنىڭدى ەستىمەي-اق قويايىق!..

جاراس كەمەلجان,
جۋرناليست
الماتى

 

...جاقسىلىعىن جەتكىزەدى

جاڭا مەشىتكە ەل ريزا

وتكەن جىلدىڭ اياعىنا تامان اقمولا وبلىسىنىڭ ارشالى كەنتىندە پايدالانۋعا بەرىلگەن جاڭا مەشىتكە بۇل كۇندەرى ەل ريزا. ءيسى مۇسىلماندار ءۇشىن قاسيەتتى مەيرام كۇندەرى سىي رەتىندە تارتۋ ەتىلگەن  «نۇرالى بي» مەشىتى 250 ادامعا ارنالعان. سالتاناتتى شاراعا اۋدان əكىمى, نۇرالى ءبيدىڭ ۇرپاقتارى مەن اۋدان تۇرعىندارى قاتىستى. شارا بارىسىندا ۇلتتىق سپورت ويىندارى مەن ءتۇرلى مəدەني شارالار ۇيىمداستىرىلدى.

مەشىت قۇرىلىسىنا جوبا بويىنشا 50 ميلليون تەڭگەدەن استام قارجى جۇمسالعان جانە اۋدان تۇرعىندارى مەن دەمەۋشىلەردىڭ قاراجاتىنا سالىنعان. الداعى ۋاقىتتا مەشىت قاسىنان 200 ورىندىق مەدرەسە اشۋ جوسپاردا بار.

اسلان وسپانوۆ
اقمولا وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار