قازاقستان • 02 ناۋرىز, 2018

جان تازارعان كەش

550 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

وسىدان 2 جىل بۇرىن ەلباسى جارلىعىمەن ەلىمىزدە العىس ايتۋ كۇنى جاريالانعانى بەلگىلى. شىن العىس جۇرەكتەن شىعىپ, جۇرەككە جەتەدى. جانعا جىلىلىق ۇيالاتىپ, جاقسىلىق اتاۋلىعا جول اشىپ, جاماندىقتىڭ جولىن كەسەدى. ال العىس مىڭ جۇرەكتەن, مىڭ العىس بولىپ شىقسا شە؟ ول مۇمكىن ەكەن, ونى كوز كوردى.

جان تازارعان كەش

كۇيەۋى قايتىس بولىپ, شيتتەي 7 بالامەن قالعان جەسىر ايەل قايتەدى؟ قاي جەردە تابىس كوزى مولداۋ, قاي جەردە تىرشىلىك ەتۋ وڭاي, ەندى نە ىستەيمىن دەگەن سان ساۋال الدىنان شىققاندا قىرعىز­ستان ازاماتى رايسا لەسكوۆسكايا قازاق­ستا­ن­دا جاعداي جاقسى دەگەندى ەستىپ, شەكارا اسادى. ءسويتىپ جۇرگەندە قۇجاتىن جوعالتىپ, ەلىنە قايتا الماي قالادى. 22 جىل بويىنا قۇجاتسىز تىرلىك ەتكەن رايسا اپايدىڭ جادىنان بالالارى ءبىر ساتكە شىققان ەمەس. الماتى وبلىسىنىڭ «سۋىقساي» اۋىلىن پانالاعان ونىڭ جانىنا باتقان مۇڭىن «بارمىسىڭ باۋىرىم» باعدارلاماسىنا دا اۋىلداسى جازىپتى. رايسا اپايعا: «قۇجاتىڭىزدى جاساۋ ءۇشىن استاناعا بارۋىڭىز كەرەك», دەيدى جۋرناليستەر. «قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالىنداعى «مىڭ العىس» قايىرىمدىلىق كەشىندە ساحنا تورىنە شىعارىپ, «سىزگە ايتار جاقسى جاڭالىعىمىز بار, بىشكەكتەن بالاڭىز بەن ءىنىڭىزدىڭ ايەلى كەلىپ تۇر», دەگەندە, بايعۇس انا سەلك ەتە قالدى. سول ساتتەگى انا جۇرەگىنىڭ ءدىر ەتۋىمەن زالدا وتىرعان سانداعان كورەرمەن كوزىنە مولتىلدەپ جاس تىرەلگەن. 22 جىل بويىنا اڭسارلى انانىڭ قام كوڭىلىندە, ءپاس كەۋدەسىندە تولعان زاپىران ساحنا تورىندە دە, زال ىشىندە دە جاس بولىپ توگىلدى. 

كىرەۋكەلەنگەن جانارداعى مۇڭ تۇما­نى سەيىلدى, جارق ەتكەن جاسىن قۋانىش قىرعىزستاننىڭ قازاقستانداعى ەلشىلى­گىنىڭ كونسۋلى المازبەك كۋانىشبەك ۇلى رايسا لەسكوۆسكاياعا جەكە باسىن راستايتىن انىقتامانى تابىس ەتكەندە جۇرت­شىلىق شەكسىز ريزا بولدى.

قىزىلوردالىق نازەركە قادىروۆا دا «جان جىلۋى» باعدارلاماسىنىڭ العاشقى كەيىپكەرلەرىنىڭ ءبىرى بولىپتى. جارى ەكەۋى قايتسەك جىرتىعىمىز­دى جامايمىز دەپ 7 بالا جانە مۇگەدەك اعاسىمەن 1 بولمەلى پاتەردى پانالاپ كەلىپتى. جانە ەرەسەك مۇگەدەككە قوسا 4 بىردەي بالاسىنىڭ دا دەنساۋلىعى ناشار. باسىڭا تارتساڭ اياعىڭا جەتپەيتىن, كۇرمەۋگە كەلمەس قىسقا جىپتەي وسى ءومىر باعدارلامادان كەيىن وزگەردى. نازەركەنىڭ جاي-كۇيىن ەستىگەن قىزىلوردالىق كاسىپ­كەر, قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ باسشىسى تەمىرحان الىمقۇلوۆ كوپ بالالى وتبا­سىنا ءۇش بولمەلى پاتەردى سىيعا تارتقان.

جۇرت جاپپاي قالاعا كوشىپ, وسىنىڭ سالدارىنان وقۋشى ازايعاندىقتان كوپ اۋىلدا مەكتەپ جابىلعانى بەلگىلى. مەكتەپ جابىلعان سوڭ تالاي ەلدى مەكەن­نىڭ توز-توزى شىققانىن دا بىلەمىز. اقمولا وبلىسى قوشقارباي اۋىلى وسى تۇر­عىدا كوپشىلىككە ۇلگى ەتەر ەلدى مەكەن­نىڭ ءبىرى دەر ەدىك. نەگە دەيسىز بە؟ ولار قايىرىمدى ءىستى قولعا الىپ, وسىنىڭ ارقاسىندا ءبىر ەمەس بىرنەشە الەۋمەتتىك ماسەلەنىڭ شەشىم تابۋىنا مۇرىندىق بولىپ وتىر. بارىنە باستاماشى بولعان قايىركەن ەسىمدى ازامات «بالالار ۇيىنەن بالا اسىراپ الساق قايتەدى؟» دەپ ۇسىنىس جاسايدى ول اۋىلداستارىنا. بىرىنشىدەن, قامكوڭىل بالالار جان جىلۋىن تاپسا, ەكىنشىدەن, اۋىلداعى بالا سانى مولايار ەدى. اۋىلداستارى ونىڭ بۇل ويىن قۇپ­تايدى. وسىلايشا قوشقاربايلىق 6 وتباسى 11 بالانى باۋىرىنا سالادى. ايت­پاقشى العاشىندا 10 بالا ەدى. بىراق ءبىر ۇيگە بالا بولعان اعالى-قارىن­داستى بالالار باسقا ءبىر بالالار ۇيىندە كىشكەنتاي قارىنداسىنىڭ دا تاربيەلەنىپ جاتقانىن ايتقان. ارتىنشا باۋىرلاردى ءبىر-بىرىنەن ايىرماۋدى ويلاعان اتا-انا قىز بالانى دا الىپ كەلەدى.

ءدۇردانا قىز ءانشى ەكەن. سىڭعىرلاعان داۋىسى قانداي ءۇندى, قانداي اۋەزدى ەدى؟! ساحنادان گۇلنۇر ورازىمبەتوۆامەن بىرگە ءان شىرقاپ تۇرعان ءدۇردانا حابي­بول­لانىڭ كوزىندە كوزىلدىرىگى بار. كوزىل­دىرىك ءدۇردانانى بۇعان دەيىنگى تاس قاراڭ­عى الەممەن قوشتاستىردى. بۇل ونىڭ ارمانىنىڭ ورىندالعان ءساتى.
ەگەر «جان جىلۋى» باعدارلاماسىنان ءدۇردانانىڭ باسىنداعى قيىنشىلىق ايتىلىپ, زاعيپ قىزدىڭ جانارىنا وپەراتسيا جاساۋعا قاجەتتى 2 ميلليون تەڭگە قارجى جيىلماعاندا ءدۇردانا بۇلاي ءان سالا الماس ەدى. تۋعاننان قوس جانارى جانباي, ماڭايىنداعى دۇنيە­نىڭ ءتۇر-تۇسىنەن حابارسىز ءدۇردانا 14 جاسى­نا دەيىن «انامنىڭ ءجۇزىن ءبىر كور­سەم دەپ ارماندايمىن. ماعان جاۋىن­دى كۇنگى اينالا وتە اسەرلى سياقتى كورى­نەدى. اس­پان­داعى بۇلتتارعا قاراعان كەرە­مەت ءتارىزدى», دەپ اينالاسىن كوزىمەن ەمەس, قيالىمەن عانا باعامدايتىن. «وپە­را­­تسيادان كەيىن كوزاينەك ارقىلى انام­نىڭ ءجۇزىن كورگەندەگى قۋانىشىمدى سوز­بەن ايتىپ جەتكىزە المايمىن, بۇگىندە ورىن­دالمايدى-اۋ دەگەن ارماندارىم جۇزە­گە اسۋدا. دارىگەرلەر كورۋىڭ بۇدان دا جا­ق­س­ارا­دى دەيدى. انامنىڭ ءجۇزىن كو­ردىم.ۇلكەن ساحنادا ەندى مىنە, گۇلنۇر اپكە­مەن بىرگە ءان سالدىم, باقىتتىمىن», دەيدى. 

كەشتىڭ نەگىزگى ماقساتىنىڭ ءبىرى تۋ­عان­نان زاعيپ 1 جاستان ەندى اسقان ارمان اتتى بالدىرعانعا رەسەيدە وپەراتسيا جاساۋعا قاجەتتى 2 ميلليون تەڭگە جيناۋ بولاتىن. زالدا وتىرعان پولاتبەك جولانوۆ اتتى ازامات ارماننىڭ بارىپ كەلەتىن جول اقىسىن كوتەرەتىن بو­لىپ شىقسا, قايرات جولدىباي ۇلى مەن ەربول دايراش كىشكەنتاي ءسابيدىڭ ەمىنە قا­جەتتى قاراجاتتى تۇگەلدەي كوتە­ر­ە­­­­تى­­نىن جەتكىزگەندە زال ءدۇر ەتە ءتۇستى. بال­دىر­عاننىڭ ءبىر كوزىنە وپەراتسيا جاساۋ­عا 2 ملن تەڭگە كەرەك ەكەن. 

پەندە اركەز تويىمسىز. بارى ازداي, جەتىستىگى جەتىمسىزدەي, تابىسى تولىمسىزداي كورىنىپ جاتاتىنى بار. ال كەشەگى كۇنى كونتسەرتتەن شىققان ءار پەندە جاراتقاننان كەشىرىم سۇراپ, سابىرسىزدىقتان, تويىمسىزدىقتان جاساعان قاتەلىكتەرىم بولسا كەشە گور, ارتىق ايتقان ءسوزىم بولسا, ورىنسىز جاساعان ءىسىم بولسا كەش, 12 مۇشەم ساۋ بولىپ, جارىق كۇندى, مىنا الەمدەگى بارلىق ريزىقتى اياماي بەرىپ, اقى سۇراماعان كەڭشىلىگىڭە شۇكىر, ءتاۋبا دەپ تاراسقانداي. 

انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار