ماقالادا ەڭ العاشقى ءوزارا كەلىسىمشارتتا ناقتى كورسەتىلگەنىنە قاراماستان بەلگىلى ءبىر ۋاقىت ىشىندە بانك باستاپقىداعى 11 پايىزدىق سىياقى مولشەرىن ەشبىر سۇراۋسىز بىردەن 18 پايىزعا كوتەرىپ ءجونسىز ارەكەتكە بارعانى ايتىلادى. بۇل ارادا رەسەيلىك بانك قازاقستاندىق كومپانيانى كۇشتەپ بولسا دا ءوز يەلىگىنە الۋدى ماقسات ەتىپ وتىرعانىن جاسىرمايدى دا. ءىس سوتقا تۇسكەن. ءىستىڭ رەسەيلىكتەردىڭ مۇددەسىن قورعاۋ جاعىنا بۇرىلىپ بارا جاتقانىن بايقاعان وندىرىستەگى بارلىعى 9000 جۇمىسشى شىن مانىندە وسى مەرزىمدە ءارى-ءسارى كۇي كەشۋگە ءماجبۇر ەدى.
سول تۇستا «يمستالكون» اق باس ديرەكتورى ميحايل رەزۋنوۆ: ء«بىز ءوزىمىزدىڭ قازاقستاندىق قۋاتتى كاسىپورنىمىزدى, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ قۇرداسى – ۇلتتىق ءتول كومپانيامىزدىڭ عۇمىرىن ابىرويمەن ساقتاپ قالۋعا بار كۇشىمىزدى سالامىز. بانك بىزگە ەڭ بولماسا ۇستەمە نەسيەنى قايتارۋ مەزگىلىن شارتتا كورسەتىلگەن 2019 جىلعا دەيىن سوزدىرىپ بەرسە دە جەتكىلىكتى. رەسەيلىكتەرگە العان نەسيەنى تولىعىمەن قايتارۋعا شامامىز جەتەدى. ولاردىڭ زاڭدى بەلىنەن باسىپ ۇستەمە پايىزدى جوعارىلاتۋى ەشقانداي اقىلعا سىيمايدى», دەپ قالىپتاسقان احۋالعا وراي جازعان حاتىندا رەداكتسيا تاراپىنان قازاقستاندىق قۇزىرلى ورگانداردى قۇلاعدار ەتىپ, ولاردان تەز ارادا اراشاعا ءتۇسۋىن وتىنگەن.
ارادا تارتىستى 1 جىل 6 اي ۋاقىت ءوتىپتى. وسى مەرزىم ىشىندە «يمستالكون» اق ۇستىنەن تاپسىرىلعان شاعىمعا وراي الماتى قالالىق سوتى مەن الماتى مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق ەكونوميكالىق سوتى, سونداي اق, جوعارعى سوت بارلىعى 9 رەت ءىس قاراپتى. قورىتىندىسىندا بارلىق سوتتىڭ شەشىمى ءبىر – وسى ىسكە بايلانىستى بانك تاراپىنان ۋاقىتشا قۇرىلعان ساۋىقتىرۋ باسقارماسىنىڭ ء«وندىرىس ورنى بانكروت بولۋعا ءتيىس» دەگەن شەشىمى نەگىزسىز دەپ تابىلدى. وسىعان وراي «يمستالكون» اق باستاپقى جۇمىس ىرعاعىنا قايتا ورالىپ, قازىرگى تاڭدا بولاشاقتا اتقاراتىن جۇمىس اۋقىمىن انىقتاپ الۋ شارالارىمەن اينالىسۋدا. سوت شەشىمىنەن سوڭ «يمستالكون» كومپانياسى ۋاقىتتى كەشەۋىلدەتپەي قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتىنە وندىرىستىك ماڭىزداعى ءوتىنىش تاپسىردى. وندا بىلاي دەپ كورسەتىلگەن: «يمستالكون» اق الداعى ەكى جىل ىشىندە ۇكىمەتتەن جەڭىلدىكپەن دەمالىس سۇراپ, سول ارقىلى دەپوزيت شوت ەسەبىن اشىپ, ءاربىر جيناق كاسساسىنان تۇسكەن قاراجات مولشەرىن دەر كەزىندە ۇكىمەت يەلىگىنە جىبەرىپ وتىرادى. جينالعان قاراجات بىرنەشە بانككە شاشىلماي, ءبىر ورتالىققا – ۇكىمەت بەلگىلەگەن ءبىر بانككە اۋدارىلادى».
قازىرگى تاڭدا اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ ۇكىمەت الدىندا بارلىق سالىق تۇرىنەن ەشقانداي دا قارىزى جوق. سونداي-اق كومپانيا تۇراقتى كەپىلدەمە رەتىندە ءوزىنىڭ 50 پايىز اكتسياسىن ۇكىمەتكە بەرۋگە ءازىر. وسىعان وراي «يمستالكون» «بايتەرەك» قورىندا العاشقى تۇساۋكەسەرىن وتكىزدى. اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ بۇل قادامدارى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ 2018 جىلعى 10 قاڭتارداعى ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىن جۇزەگە اسىرۋ تالاپتارىنا تولىقتاي جاۋاپ بەرەدى. جالپى, ۇلتتىق جوسپار اياسىنداعى اتقارىلىپ جاتقان شارالارعا ۇكىمەتتىڭ دەر كەزىندە قولداۋ كورسەتۋى بۇل ىسكە وڭ اسەرىن تيگىزگەنى انىق.
قالىپتاسقان سوڭعى احۋالعا ساي «يمستالكون» كاسىپورنىن رەتسىز قىسپاققا العان رەسەيلىك «سبەربانك» پەن «الفابانك» قازاقستاندىق ءوندىرىس ورنىنا 40-50 پايىزعا دەيىن تومەندەتۋ ديسكونتىن بەرۋگە دايىن ەكەندىكتەرىن ءبىلدىردى. قازاقستاندىق «يمستالكون» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ اينالاسىندا 2015 جىلدىڭ 15 قازانىنان باستالعان دۇربەلەڭ وسىمەن تولىق اياقتالدى دەۋگە تولىق نەگىز بار. وسىعان وراي «يمستالكون» اق ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى حالەل تورەعاليەۆ بۇگىنگى وندىرىستىك احۋالعا بىلايشا تۇجىرىم جاسادى:
– ەڭ الدىمەن وتاندىق ءوندىرىس ورنىنىڭ باسىنا ءىس ءتۇسىپ, جاعداي ۋشىققان تۇستا اراشا بولىپ, كومپانيانىڭ تىعىرىققا تىرەلۋ سەبەپتەرىن مەيلىنشە ايعاقتاپ, ءىستىڭ اقيقاتىن اشىپ جازعانى ءۇشىن «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ رەداكتسياسىنا العىس ايتامىز. باسىلىمداعى وتكىر ماقالادان سوڭ ەلىمىزدىڭ ۇكىمەتى, ۇكىمەت باسىندا وتىرعان بىرقاتار لاۋازىمدى ازاماتتار بۇل ماسەلەنى بىردەن نازارىنا الدى. سوت ءىسىنىڭ ءادىل شەشىمىن تابارىنا ءبارىمىز دە سەندىك. سوت ءادىل شەشىمىن شىعاردى دا. قازىرگى تاڭدا ۇكىمەت سەنىمىنە يە بولعان وتاندىق ءوندىرىس ورنى ەڭ الدىمەن الداعى ۋاقىتتا اتقاراتىن جۇمىس اۋقىمىن جوسپارلاپ الدى. ونىڭ ءبىر مىسالى, قازاقستان اۋماعىندا قونىس تەپكەن امەريكالىق «شەۆرون» جانە حالىقارالىق «ەۋروحيم» كومپانيالارىمەن ۇزاق مەرزىمگە كەلىسىمشارتقا وتىردى. ەندىگى ىستەلەتىن جۇمىس ءبىر عانا باعىتتا جۇرەدى, ياعني كومپانيا باسىنا قيىن ءىس تۇسكەندە دەر كەزىندە كومەك قولىن سوزعان قازاقستان ۇكىمەتىنە تيەسىلى قارىز-قاراجاتتى بەلگىلەنگەن مەرزىمدە قايتارادى, قازىر ونىڭ مەرزىمى انىقتالۋ ساتىسىندا. ۇجىمدىق قۇرىلىمنىڭ ىشكى بولىمشەلەرىندە ءبىرشاما ايىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ, وندىرىستىك ءتارتىپتى جاڭاشا قالىپتاستىرۋ سەكىلدى ناقتى شارالار مۇقيات جۇرگىزىلۋدە. تۇراقتى ەڭبەك احۋالىنىڭ ورنىققانىن سەزىنگەن ەڭبەك ۇجىمى جاڭاشا تالپىنىسپەن جۇمىس ىستەۋدە.
تالعات ءسۇيىنباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
