وتاندىق نارىقتى سىرتتان اكەلىنگەن ساپاسىز تاۋارلاردان قورعاۋ ماقساتىندا 63 سۋبەكتىگە قاتىستى اكىمشىلىك ءىس قوزعالىپ, 7 ملن 265 تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىنسا, 19 سۋبەكتىنىڭ قىزمەتى توقتاتىلىپ, بارلىعى 6 705 013 تەڭگە تۇراتىن 4423,11 كيلو جارامسىز ءونىم قولدانىستان شىعارىلدى.
الماتى قالاسى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ ماماندارى ساپاسىز ازىق-ت ۇلىك, بالالار اسسورتيمەنتى جانە باسقا دا حالىق تۇتىناتىن تاۋارلاردى انىقتاۋ نەگىزىندە جۇرگىزىلگەن جۇمىس لەگى تۋرالى مالىمدەدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا, 2017 جىلى جوسپارلى تۇردە 19 ءتۇرلى تاماق ونىمدەرى ساتىپ الىنعان. ناتيجەسىندە 2613 ءونىمنىڭ 264-ءى سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق ساراپتاما قورىتىندىسىنا سايكەس نورماتيۆتىك تەحنيكالىق قۇجاتتاما تالاپتارىنا ساي كەلمەگەن. ونىڭ 12,9 پايىزى وتاندىق وندىرىسكە تيەسىلى بولسا, 5,7 پايىزى – ەاەو ەلدەرىنەن اكەلىنگەن ونىمدەر.
«قالا بازارلارى مەن دۇكەندەردە ساپاسىز ءونىمنىڭ اينالىمىن انىقتاۋ جانە بۇلتارتپاۋ بويىنشا جۇمىستار تۇراقتى نەگىزدە جۇرگىزىلىپ كەلەدى. اي سايىن حالىققا ۇسىنىلاتىن ونىمگە باقىلاۋ ساتىپ الۋلارى جۇزەگە اسىرىلىپ, ىشكى ەكونوميكالىق قىزمەتتىڭ قاتىسۋشىلارىنا قاتىستى كامەرالىق باقىلاۋ, وعان قوسا تاماق ونەركاسىپتەرىنە جوسپارلى تۇردە تەكسەرىس ۇيىمداستىرىپ وتىرامىز. 2017 جىلى بارلىعى 5 ملن تەڭگە كولەمىندە ساتىپ الۋلار جاسالدى. زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ ۇلكەن بولىگى تاڭبالاۋدىڭ سايكەس كەلمەۋىنەن جانە قاۋىپسىزدىكتىڭ ميكروبيولوگيالىق كورسەتكىشتەرىنە بايلانىستى انىقتالدى. تاماق ءونىمىنىڭ تۇرلەرى بويىنشا ەڭ كوپ سايكەس ەمەس كورسەتكىشتەر: ەت ونىمدەرىندە – 29,7, اسپازدىق ونىمدەردە – 29,2, بالىق ونىمدەرىندە – 28,4, قۇس ونىمدەرىندە – 23,0, بيولوگيالىق بەلسەندى قوسپالار – 15,7, كوكونىستەر مەن جەمىستەر – 13,9, كونديتەرلىك ونىمدەر – 13,0. جەتپىس ەكى وندىرۋشىدەن ساتىپ الىنعان ءسۇت پەن ءسۇت ونىمدەرىنىڭ 211 ءتۇرلى سىناماسىنىڭ 8-ءى تالاپقا سايكەس ەمەس. بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان ونىمدەردى باقىلاۋ دا ءاردايىم باستى نازاردا. تەكسەرۋ ماقساتىندا بالالارعا ارنالعان ءونىمنىڭ 165 ۇلگىسى ساتىپ الىنسا, ونىڭ ىشىندە 81-ءى ويىنشىق ۇلگىلەرى. وكىنىشكە قاراي, تەكسەرۋ قورىتىندىسىندا 33 سىناما تەحنيكالىق رەگلامەنت تالاپتارىنا سايكەس كەلمەدى», دەيدى قالالىق قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ايزات مولداعاسيموۆا.
اتالعان مەكەمەنىڭ باستاماسىمەن حالىقتى ساپاسىز ونىمنەن ساقتاندىرۋ بويىنشا بىرقاتار جوبالار ىسكە اسىپ, كەيبىر ونىمدەردىڭ زياندى تۇستارى اشكەرەلەنگەن. بۇل تۇرعىدا قالا بازارلارىندا سامساپ تۇرعان ءبىر عانا تەرەزە جۋاتىن سۇيىقتىقتاردى اتاۋعا بولادى. ساراپتاما ناتيجەسىندە ونىڭ قۇرامىندا مەتانول مولشەرى شامادان تىس ەكەنى انىقتالعان. ناقتىراق ايتساق, الماتى قالاسى باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەرىنىڭ قاۋلىسىمەن ليتۆانىڭ «MANNOL», رەسەيدىڭ «اۆتوليۋكس» جانە وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ «ومىۆايكا» اتتى تەرەزە جۋاتىن سۇيىقتىقتارىن قولدانۋعا جانە ساتۋعا تىيىم سالىنعان. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا سايكەسسىزدىك سەبەپتەرىن انىقتاۋ جانە كىنالى تۇلعالاردى جاۋاپقا تارتۋ ءۇشىن تەكسەرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ايتا بەرسەك, بۇدان وزگە دە نان, ءسۇت ونىمدەرى, سۋشي, پيتستسا, حوت-دوگ, كاۋاپ, دونەر, قوعامدىق تاماقتاندىرۋ كاسىپورىندارىنىڭ ءبىرىنشى جانە ەكىنشى تاعامدارىنا قاتىستى تۇرعىنداردان شاعىم كوپ تۇسكەن.
– ساپاسىز تاماق ونىمدەرىن دايىندايتىن جانە ساتاتىن كاسىپورىندارعا قاتىستى بىرقاتار شاعىم ءتۇسىپ, تەكسەرىس جۇرگىزىلدى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە انىقتالعان زاڭ بۇزۋشىلىقتار بويىنشا اكىمشىلىك شارالار قولدانىلدى. «ۆيكتوريا», «ماگنۋم», «دوستىق», «تۇرگەن», «سەۆيليا», «افون-پرو» دۇكەندەرى مەن تاماق ساۋدا ورىندارىنا, «جادىرا-جاينا», «جايساڭ», «تاگلاۋرا», «اتا دونەر», «تاندور», «يفتار», فاست فۋد «دونالدس», «روما كافە», «ەدەم», «نا داچە», «تاستەمير», «مەززالۋنا» قوعامدىق تاماقتانۋ كاسىپورىندارىنا ايىپپۇل سالىنىپ, ءتيىستى شارا قولدانىلدى. قازىرگى ۋاقىتتا قالا تۇتىنۋشىلارىنا سانيتارلىق اقپاراتتاندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ماڭىزدى ماسەلە بولىپ وتىر. ءونىمنىڭ قاۋىپسىزدىك مونيتورينگى, جاساندى تاۋارلار مەن گما-نى انىقتاۋ بويىنشا اقپاراتتار بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانىپ, حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيالاردا وسى سۇراقتار كوتەرىلۋدە, – دەيدى ايزات مولداعاسيموۆا.
ماماندار كەيبىر كاسىپورىندار تەكسەرىس كەزىندە ۋاقىتشا ءوز قىزمەتتەرىن توقتاتىپ, تەكسەرۋگە كەدەرگى جاسايتىنىن ايتادى. جۋىردا ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ مينيسترلەرگە ىشكى نارىقتى قاۋىپتى ازىق-ت ۇلىكتەن قورعاۋ ءۇشىن قاتاڭ شارا قولدانۋدى تاپسىرعان ەدى. ول ادام دەنساۋلىعىنا اسا زيان دەپ, ساۋدا سورەلەرىنەن الىنعان تاعامداردىڭ قايدا كەتىپ جاتقانىن ەشكىم بىلمەيتىنىن, ءتىپتى قۇرامىندا حيميكاتى كوپ ونداي ونىمدەر قايتا ساۋداعا ءتۇسۋى ىقتيمال ەكەنىن, سوندىقتان دۇكەندەردى ءجىتى تەكسەرۋ كەرەك دەگەندى قاداپ ايتقان بولاتىن. ساپالى ءونىم – قوعام دەنساۋلىعىنىڭ كەپىلى. سوندىقتان بۇل ماسەلەنى باقىلاۋدا بارىنشا مۇقيات بولعان ءجون.
ارمان وكتيابر,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
