قازاقستان • 19 اقپان, 2018

جەكەشەلەندىرۋدىڭ تۇيتكىلدى تۇسى كوپ

330 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستاندا جەكەشەلەندىرۋدىڭ ەكىن­شى كەزەڭىنىڭ جۇرگىزىلىپ جاتقانىنا ءتورت جىل بولدى. وسى كەزدە 600-دەن ارتىق نىسان ساتىلدى. مۇنىڭ ەكونو­ميكالىق تيىمدىلىگى قانشالىقتى بولدى؟ ءبىز – «حالىقتىق كوممۋنيستەر پارتياسىنىڭ» وكىلدەرى سايلاۋشىلارمەن كەزدەسكەندە وسى ماسەلەگە قاتىستى بىرقاتار تۇيتكىلدىڭ بار ەكەنىن كوردىك.

جەكەشەلەندىرۋدىڭ تۇيتكىلدى تۇسى كوپ

poltava.today

بىرىنشىدەن, بارلىق ساتىلعان نىسان­نىڭ باعاسى 256 ملرد تەڭگە بولعان. بۇل 2014-2017 جىلدارعا ارنال­عان رەس­پۋبليكالىق بيۋدجەت كىرىسىنىڭ 1 پايىزىنا دا جەتپەيدى. ونىڭ ۇستىنە بۇل سومادان جەكەشەلەندىرۋ شىعىندارىن الىپ تاستاساق, ساتۋدان تۇسكەن تابىستىڭ ءماز ەمەس ەكەنى كورىنىپ تۇر.

ەكىنشىدەن, ساتىلعان نىسانداردىڭ 54 پايىزى الەۋمەتتىك باعىتتاعى نىساندار (دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم جانە ت.س.س.). بۇلار جەكەمەنشىك سەكتوردان ەكونوميكالىق تيىمدىلىك تۇسىرمەيدى, تەك وزدەرىنىڭ شىعىندارىن جابۋ جانە پايدا تابۋ ءۇشىن ولار قىزمەتتەرىنىڭ تاريفتەرىن كوتەرىپ جىبەرەرى حاق. سون­داي-اق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ۇلت­تىق كومپانيالاردىڭ قىزمەت كورسەتۋ نىساندارى دا كوپ ساتىلعان. بۇل دا باسەكەلەستىك ورتانى جانداندىرا المايدى, تەك وزدەرى عانا قىزمەت كورسەتەدى, تاريفتەرىن تۇسىرە قويۋى ەكىتالاي.

ۇشىنشىدەن, مەملەكەتتىڭ ەكونو­ميكاعا ارالاسۋ ءرولىن ازايتۋ مىندەتىنىڭ دە قانشالىقتى شەشىمىن تاپقانى بەلگىسىز... كەرىسىنشە, تەك بىلتىر عانا «قازاقينۆەست» پەن قازاقتۋريزم» دەگەن اسا ءىرى ەكى ۇلتتىق كومپا­نيا قۇرىل­دى. ولاردىڭ ءىس-ارەكەتىنىڭ اۋقى­مى جەكەشەلەندىرىلگەن بارلىق كوممۋنالدىق نىساندار ارەكەتىنەن اسىپ ءتۇستى. ءسويتىپ, ءىس جۇزىندە ەكونوميكاعا مەملەكەتتىڭ ىقپالىن ازايتۋدىڭ ورنىنان كوبەيتىپ وتىرمىز.

تورتىنشىدەن, جەكەشەلەندىرۋ قور نارىعىن ارتتىرۋعا دا پايدا تيگىزگەن جوق, ويتكەنى ساتىلعان 114 حولدينگتىڭ 29-نىڭ عانا قۇنى اۋكتسيوندا العاشقى باعاسىنان اسا العان. قالعان 75 پايى­زى (85 نىسان) العاشقى باعاسى­نان تومەندەتىلىپ, الدەقايدا ارزانعا ساتىلدى.

بەسىنشىدەن, جەكەشەلەندىرۋگە شىعا­رىلعان بارلىق نىساندى ساتۋ­­دىڭ قاجەتتىلىگى ەسكەرىلمەي, كەيى­نىرەك 321 نىساننىڭ, ياعني ءاربىر ءۇشىنشى­سىنىڭ ساتىلۋى توقتاتىلدى. بۇل جەكە­شەلەندىرۋگە دايىندىقتىڭ تومەن بولعانىن كورسەتتى.

التىنشىدان, جەكەشەلەندىرىل­گەن كاسىپورىندارعا ينۆەستيتسيالار اعىلىپ, ەكونوميكالىق بەلسەندىلىك­تىڭ ارتقانى بايقالمايدى. بۇگىنگى تاڭدا جەكەشەلەندىرۋ پروتسەسى باياۋ جۇرگىزىلۋدە, ەڭ باستىسى ولاردى سات­قاننان قانداي ماقساتقا جەتۋ كوزدەلگەنى انىقتالماعان. بەلگىلەنگەن كريتەريلەر بولماعان سوڭ ساتاتىن نىسانداردىڭ تىزىمدەرى ۇنەمى وزگەرىپ وتىرادى.

ماجىلىستەگى «حالىقتىق كوممۋنيس­تەر» پارتياسىنىڭ فراكتسياسى 4 جىل بويى جۇرگىزىلگەن جەكەشەلەندىرۋدەن ەلگە ەكونوميكالىق تيىمدىلىكتىڭ انىق بايقالماعانىن كورىپ, كوممۋنالدىق مەنشىك نىساندارىن ودان ءارى ساتۋدى توقتاتىپ, ونىڭ ەسەسىنە مەملەكەتتىك اكتيۆتەردى باسقارۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ كەرەك دەپ سانايدى. وسى ماسەلەنى ايتىپ ءبىز – «حالىقتىق كوممۋنيستەر پارتياسىنىڭ» وكىلدەرى پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولدادىق.

ايقىن قوڭىروۆ,

ءماجىلىس دەپۋتاتى

سوڭعى جاڭالىقتار