bilim-all.kz
كونكۋرس بىرنەشە كەزەڭمەن جۇرگىزىلەدى. ءبىرىنشى كەزەڭدە حالىقارالىق جانە وتاندىق تاۋەلسىز, ارناۋلى ساراپشىلار ءوز قورىتىندىلارىن بەرەدى. ەكىنشى كەزەڭدە ۇلتتىق عىلىمي كەڭەستىڭ مۇشەلەرى تاڭداۋلى جوبالاردى قولداۋعا ءتيىستى-ءتىن...
وسى سوڭعى كەزەڭدەگى كونكۋرستىڭ قورىتىندىسى بيىل جۇرتتىڭ ءبارىن تاڭ قالدىرىپ, ءبىرىنشى كەزەڭدە 16-19 ۇپايدان جيناعاندار جەڭىمپاز دەپ تانىلىپ, 30 ۇپاي العاندار قالىس قالعان. ماسەلەن, كەڭەس باسشىلارىنىڭ ءبىرى قاتىسقان 20 ۇپاي العان جوبا 582 ۇمىتكەردىڭ ىشىنەن 450-ءشى ورىن العانىنا قاراماستان جەڭىمپاز بولىپ, بيۋدجەتتەن بولىنەتىن قىرۋار قاراجاتقا قول جەتكىزدى. وسى ماسەلەگە بايلانىستى باق-قا بەرگەن تۇسىنىگىندە عىلىمي كەڭەستىڭ توراعاسى العاشقى كەزەڭدە بەرىلگەن ۇپايدىڭ شەشىم شىعارۋعا نەگىز بولا المايتىنىن ايتتى. سوندا مەملەكەتتىك بيۋدجەتتەن قىرۋار قاراجات ءبولىپ, جالدانعان كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ پىكىرىنىڭ ەشكىمگە كەرەگى جوق پا؟ ءبىر ساراپتاماعا 250 اقش دوللارى بولىنگەندە, بارلىق 4500 ساراپتاماعا شىعىندالعان ءبىر ملرد-تان ارتىق تەڭگە جەلگە ۇشقان دەگەن ءسوز ەمەس پە, بۇل!؟
سايىپ كەلگەندە شەتەلدىك بىلىكتى مامانداردىڭ جوعارى باعاسىن العان وزىق جوبالار ايدالادا قالىپ, پايداسى از جوبالارعا قىرۋار قاراجات بولىنگەن. سول وزىق جوبالاردىڭ ىشىندە ەلباسىنىڭ اوك-ءتى تسيفرلاندىرۋ جونىندەگى تاپسىرماسىن ىسكە اسىرۋدى كوزدەگەن جوبالار دا بار.
كەيبىر عالىمداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, كەڭەستىڭ مۇندايعا جول بەرۋىنىڭ سەبەبى – ونىڭ مۇشەلەرىن تاعايىنداۋدا بىرجاقتىلىقتىڭ بولۋى. ماسەلەن, بارلىق 17 مۇشەنىڭ 3-ءۋى ءبىر جوو-دان تارتىلعان. ال كوپتەگەن بەلگىلى جوو مەن عزي-لاردان ءبىر مۇشە دە الىنباعان. شەتەلدىك وزىق مامانداردى كەڭەسكە تارتۋ كەرەك دەگەن ءوتىنىش تە ەسكەرىلمەگەن. بۇرا تارتۋشىلىقتىڭ تاعى ءبىر سەبەبى كەڭەس قۇرامىنا ءوز جوبالارىن ۇسىنعان عالىمدار دا ەنگىزىلگەنى دەپ ويلايمىز. ويتكەنى, اركىمنىڭ ءوز جوباسىن وتكىزۋگە ۇمتىلاتىنى بەلگىلى.
ۇلتتىق كەڭەستىڭ شەشىم قابىلداۋ جىلدامدىعى دا كۇماندى ويلارعا جەتەلەيدى. 580-نەن ارتىق جوبانى قاراۋعا بار-جوعى 3 كۇن عانا جۇمسالعان, ال كەيبىر باعىتتار بويىنشا وسىنشا جوبا 2 اپتادان ارتىق ۋاقىت قارالعان.
وسىنداي فاكتى 2015 جىلى 2015-2017 جىلداردا ىسكە اسىرىلاتىن جوبالاردى قاراعاندا دا كەزدەسكەن ەدى. وندا دا ماجىلىستەگى «اق جول» فراكتسياسى دابىل كوتەرگەن. ءبىزدىڭ دابىلىمىزدى ەسەپ كوميتەتى دۇرىس دەپ ساناپ, 10 ملرد تەڭگەدەن ارتىق سوما ەشقانداي ناتيجە بەرمەگەنىن انىقتاعان. سونىمەن بىرگە 41 جوبانىڭ جەتەكشىسى ۇلتتىق كەڭەسكە مۇشە بولعانى بەلگىلى بولعان ەدى. مىنە, وسىنداي جاعدايدىڭ بۇدان بۇرىن بولعانى ەسكەرىلمەي, «باياعى جارتاس – ءبىر جارتاس» قالپىندا قالىپ وتىر.
وسىنىڭ ءبارى مەملەكەتتىڭ ەشقانداي ناتيجە بەرمەيتىن جوبالاردى قارجىلاندىرۋىنا سوقتىرىپ وتىر. مۇنداي كەلەڭسىزدىكتەر ناعىز عالىمداردىڭ ىزدەنىپ, جاڭا, ناتيجەلى جوبالار دايىنداۋعا ىنتاسىن جويىپ وتىرعانى دا جاسىرىن ەمەس.
ماجىلىستەگى «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ فراكتسياسى وسى ماسەلەلەردىڭ ءبارىن دەپۋتاتتىق ساۋال ارقىلى پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆقا جەتكىزىپ, وسى ماسەلەنىڭ وڭ شەشىلۋىنە ىقپال ەتۋىن سۇرادى.
مەرۋەرت قازبەكوۆا,
ءماجىلىس دەپۋتاتى