بارىندە دەرلىك جۇكتىلىكتىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن ءۇزىلۋى جانە مەرزىمىنەن بۇرىن ءۇزىلۋ قاۋپى دەگەن ەكى دياگنوز. بىلايشا ايتقاندا, بالاسىن ءتۇسىرىپ الىپ جاتقان كەلىنشەكتەر كوبىسى. ەكىنشى ايتىلعان دياگنوزبەن تۇسكەن ماعان مۇنداعى احۋال وتە ايانىشتى كورىندى. قۇرساعىنا بىتكەن نارەستەسىن ۇلكەن ۇمىتپەن كۇتىپ جۇرگەندە سول قۋانىشىنان ايىرىلىپ قالعان انالاردىڭ جاعدايى قايبىر جاقسى بولا قويسىن. بىرەۋىنىڭ بالاسى التى اي بولعاندا ىشەگىنە ورالىپ ولگەن, بىرەۋىنىڭ سۋى قۇرعاپ, شارانا تۇنشىعىپ قالعان. ءتان مەن جاننىڭ ازابىن قاتار كەشكەن تاعدىرلار... بىراق قۇداي باسقا سالسا نە شارا؟ ءبىر كورگەنىڭدە جىلاپ-سىقتاپ, ويبايدى سالىپ جاتقانداردىڭ بىرەر ساعاتتان سوڭ اڭگىمەگە ارالاسىپ, ءوز باستارىنداعى جاعدايدى تاپتىشتەپ اڭگىمەلەپ وتىرعانىن كورەسىڭ.
پالاتالاسىم قانشا تۇيىق بولعانىمەن باس-اياعى ەكى-ءۇش ساعاتتىڭ ىشىندە ونىمەن قۇربى بولىپ الدىم. ول «بالام ىشىمدە شەتىنەپ كەتىپتى, 23-24 اپتا بولىپ ەدى», دەدى. ايادىم. دارىگەرلەر ءبىر كۇن قارايدى ەكەن دە, ەرتەڭىنە تولعاقتىڭ ءدارىسىن بەرىپ, بوساندىرىپ الاتىن كورىنەدى.
مەديتسيناسى قارىشتاپ دامىپ جاتقان ەلىمىزدە جۇكتىلىگى مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاعان ايەلدەردى اكۋشەرلەر بوسانۋ زالىنا اپارىپ بوساندىرمايدى. ونداي ايەلدەر وزدەرى بوسانادى. گينەكولوگيا بولىمىندە, كادىمگى پالاتادا. ءدارى ارقىلى جاساندى جولمەن كەلگەن تولعاق قاشان ءپىسىپ-جەتىلىپ, 5-6 ايلىق ءولى بالا ايەلدىڭ پامپەرسىنە وزدىگىنەن كەلىپ تۇسپەيىنشە, ونى ەشبىر اكۋشەر قارامايدى, پامپەرسىن شەشىپ تە كورمەيدى. مۇنى مەن پالاتالاس كەلىنشەكتىڭ تولعاعى باستالعاندا ءوز كوزىممەن كوردىم. تاڭعى جەتىدەن باستاپ شىرقىراعان كەلىنشەك ءتۇس اۋا شىداي الماي تالىقسىپ بارا جاتقان سوڭ دارىگەرلەرگە بارسام, ولار: «بالاسى ءتۇستى مە پامپەرسكە؟ الدىمەن ءتۇسسىن, سوسىن تازالايمىز عوي», دەدى.
امال جوق, وعان ءوزىم كومەكتەسۋگە تىرىستىم. ءبىر كەزدە بالا تۋدى-اۋ ايتەۋىر. ء«تۇستى-ءتۇستى» دەپ پامپەرستى شەشپەكشى بولعاندا قولىن شاپ بەرىپ ۇستاپ الدىم دا, «كورمە! قاراما!» دەدىم. ويتكەنى سونىڭ الدىندا عانا بولىمدە ەمدەلىپ جاتقان ايەلدەردەن ءبىر جاس كەلىنشەكتىڭ وسىلايشا ءولى بالاسىن پامپەرسكە تۋىپ, ونىسى اكۋشەرلەر جەتەمىن دەگەنشە جەرگە ءتۇسىپ قالىپ, ءوز بالاسىنىڭ ولىگىن كورگەن ايەلدىڭ قاتتى شوشىپ, اۋىرىپ قالعانىن ەسىتىپ ەدىم.
سونىمەن, 23-24 اپتالىق بالانىڭ قانداي بولاتىنىن اناسى دا, مەن دە كورمەدىك. اكۋشەرلەر كەلىنشەكتى كرەسلوعا الىپ كەتتى. ۇيالى تەلەفونى كەرەۋەتىندە قالعان ەكەن, ءبىر ەر ادام قايتا-قايتا قوڭىراۋ سوعا بەردى. توقتاماي بەزىلدەگەن سوڭ «كۇيەۋى شىعار, ۋايىمداپ جاتقان بولار» دەگەن ويمەن تەلەفوندى كوتەرىپ, «پالەنشەنى دارىگەر قاراپ جاتىر, قازىر بوس ەمەس», دەدىم. وسى ارەكەتىم ەكى كۇننەن بەرى ءبىرتۇرلى جۇمباق بولىپ كورىنگەن كورشى كەلىنشەكتىڭ بار قۇپياسىن اشىپ بەردى.
– ريناتتىڭ قوڭىراۋىنا سەن جاۋاپ بەردىڭ بە؟ نە دەدىڭ وعان؟ – دەپ شاڭق ەتە قالدى ول.
– ەشتەڭە. دارىگەرلەر قاراپ جاتىر دەدىم.
– ءدال سولاي ايتتىڭ با؟ «بالا تۋىپ جاتىر» دەپ ايتىپ قويمادىڭ با؟
مەن نە دەگەنىمدى سوزبە-ءسوز قايتالادىم. سودان سوڭ بارىپ, جۇرەگى ورنىنا تۇسكەندەي تەرەڭ دەمالدى. ءسويتىپ ءوزى جايلى اڭگىمەلەي باستادى.
ءيا, ونىڭ كۇيەۋى دە, اتا-ەنەسى دە جوق ەكەن. باياعىدا اجىراسىپ كەتكەن. توركىنىندە اكە-شەشەسى, اعا-جەڭگەلەرىمەن بىرگە تۇراتىن كورىنەدى. بۇرىنعى كۇيەۋىنەن مۇگەدەك قىزى بار. ەڭ وكىنىشتىسى, «شەتىنەپ كەتىپتى» دەگەن 23-24 اپتالىق بالاسى شىندىعىندا شەتىنەمەگەن, ونى ءوزى, ءوز قالاۋىمەن, دارىگەرلەردىڭ قولىمەن ولتىرگەن.
– ...كوتەرگەنىمدى ءتورت اي بولعاندا ءبىلدىم. جۇكتى ەكەنىمدى بىلسە جىگىتىم ۇيلەنەتىن شىعار دەگەن ەم. قايداعى؟ ەكىقابات ەكەنىمدى ايتقان كۇننەن كەيىن ونى قايتىپ كورمەدىم. سول كەزدە-اق الدىرىپ تاستايىن دەگەنمىن. بىراق اقشا تابا المادىم. ءسويتىپ جۇرگەندە بالا ءوسىپ كەتتى.
– ەندى, التى اي بولعاندا بارىپ اقشا تاپتىڭ با؟
– ءيا, قىزىمنىڭ 53 مىڭ تەڭگە جاردەماقىسىن الدىم. تاعى اپكەمنەن قارىزعا اقشا سۇرادىم. ءبىر دارىگەرمەن كەلىستىك. وعان 20 مىڭ, قازىر مەنى تازالاعان ەكى اكۋشەرگە 20 مىڭ تەڭگەدەن بەردىك.
– دەمەك, سەنىڭ بالاڭ ءتىرى تۋى دا مۇمكىن ەدى عوي؟
– جوعا, وسىندا كەلگەن كۇنى دارىمەن ءولتىردى. الدىمەن ءولتىرىپ, سوسىن تۋعىزادى ەكەن...
دەنەم تۇرشىگىپ كەتتى. ءبىر-ەكى كۇننەن بەرى ءبىر داستارقاننان تاماق ءىشىپ, ءوزىم قامقورلىق تانىتىپ, جانىم اشىپ جۇرگەن جان ءوز بالاسىن ولتىرگەن جان بولىپ شىقتى.
ء«ولىپ-اق قالعىم كەلگەن, قىزىمدى قيمادىم», دەدى ءبىر كەزدە. الايدا ول «ولگىم كەلگەن» دەگەنمەن, ولگىسى كەلگەن ادامنىڭ ءتۇرىن مەن كورمەدىم. كەشكە قاراي كەلىنشەكتىڭ باسقا ءبىر جىگىتى قوڭىراۋ سوقتى. ون سەگىز جاسار قىزداي ۇلبىرەپ, مايىسا ءتىل قاتىپ, جىگىتىمەن ساعاتتاپ سويلەستى. سويلەسىپ بولعان سوڭ: «بۇل باسقا جىگىت. مۇنىمەن سويلەسىپ جۇرگەنىمە ءبىر جىل بولدى. ىشىمدە بالا بار كەزدە كەزدەسكەندە ىڭعايسىزداناتىنمىن», دەپ قويادى.
وعان مىنا سۇراقتى ادەيى قويدىم:
– ەگەر بالاڭدى التى ايلىعىندا دا الدىرىپ تاستاۋعا اقشا تابا الماساڭ قايتەر ەدىڭ؟ تۋىپ بولعان سوڭ دالاعا تاستاپ كەتەر مە ەدىڭ؟
– قويشى, قۇتىلدىق قوي, ايتەۋىر.
«باعار ەم, تاستاماس ەم» دەگەن ءسوزدى ايتا المادى.
– دارىگەرلەر بالانى نە ىستەدى؟ قوقىسقا تاستادى ما؟
– جوق, بالانىڭ دەنەسىن ءۇي ءىشى اكەتۋى كەرەك ەكەن. اپكەم كەلىپ الىپ كەتتى. الىس ءبىر جاققا اپارىپ كومىپ تاستاعان. وعان دا قيىن بولدى, كۇيەۋىن الداپ شىعىپ ارەڭ كومىپتى, ايتەۋىر.
بۇ كەلىنشەكتى و باستا جاقىن تارتۋىمنىڭ سەبەبى, ەكەۋىمىزدىڭ جۇكتىلىك مەرزىمىمىز ءبىر ەدى. مەن جۇكتىلىكتىڭ ءۇزىلۋ قاۋپىمەن مۇندا تۇسكەنىمدە قۇدايدان بالامنىڭ اماندىعىن تىلەدىم. 23-24 اپتا دەگەن ۇلكەن مەرزىم. بۇل ۋاقىتتا بالانىڭ بارلىق مۇشەسى الدەقاشان قالىپتاسىپ بولادى. ىشتە اتوي سالىپ, تەپكىلەپ, بۇلكىلدەپ جاتادى. 20 اپتالىعىندا-اق ۋدز شارانانىڭ ۇل, نە قىز ەكەنىن, قول-اياعىنىڭ, باسىنىڭ, بارلىق دەنە مۇشەلەرىنىڭ ولشەمدەرىن انىقتاپ, سۋرەتىن قاعازعا شىعارىپ بەرەدى. ال دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا, بۇل مەرزىمدە بالانىڭ سەزۋ مۇشەلەرى قارقىندى داميدى: جارىقتى كورە الادى, اناسى جەگەن تاعامداردىڭ ءدامىن سەزىپ, اينالاداعى دىبىستارعا, اناسىنىڭ كوڭىل-كۇيىنە قاراي ارەكەت ەتە باستايدى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, 23-24 اپتا بولعان, سالماعى جارتى كيلو شاماسىنداعى ءتىرى جاندى جاي عانا ۇرىق دەي المايمىز, «شارانا», «نارەستە» دەپ ادام ساناتىنا قوسامىز.
قوعامدا مۇنداي جاعدايلاردى كوپتەپ كەزدەستىرۋگە بولادى. جازىقسىز شارانانىڭ ءومىرىن قيىپ, كەشىرىلمەس كۇناعا باتقان جانداردى جاراتقان تۇبىندە جازاسىز قالدىرماس-اۋ. دەسەك تە, وركەنيەتتى ەل رەتىندە مۇنداي جاۋىزدىققا زاڭ ارقىلى توسقاۋىل قويماعانىمىز – ەلدىگىمىزگە سىن.
نۇربانۋ كامال,
جۋرناليست
